પંજાબના માનસામાં એક મેડિકલ સ્ટોર પર ‘ચિટ્ટા‘ (હેરોઈન)ના કથિત વેચાણનું લાઈવ-સ્ટ્રીમિંગ કરતી વખતે થયેલા સંઘર્ષ દરમિયાન ડ્રગ-વિરોધી કાર્યકર પરવિંદર સિંહ ઝોટાને ગોળી મારવામાં આવી હતી. બાદમાં માનસા સિવિલ હોસ્પિટલમાં સારવાર દરમિયાન તેમનું અવસાન થયું હતું. આ ઘટનાએ રાજકીય હોબાળો મચાવ્યો છે; વિપક્ષી નેતાઓએ ભગવંત માનના નેતૃત્વવાળી આમ આદમી પાર્ટી સરકાર પર ડ્રગ્સની સમસ્યાને ડામવામાં અને કાયદો-વ્યવસ્થા જાળવવામાં નિષ્ફળ રહેવાનો આરોપ મૂક્યો છે.
ઝોટા લાંબા સમયથી માનસામાં ડ્રગ્સ વિરુદ્ધ અભિયાન ચલાવી રહ્યા હતા અને નશાકારક પદાર્થોના ખુલ્લેઆમ વેચાણ અંગે જાગૃતિ લાવવા માટે નિયમિતપણે સોશિયલ મીડિયા પર લાઈવ-સ્ટ્રીમિંગ કરતા હતા. અહેવાલો અનુસાર, સંઘર્ષ ત્યારે શરૂ થયો જ્યારે તેમણે ડ્રગ્સના કથિત વેચાણ અંગે મેડિકલ સ્ટોરના માલિકને સવાલ કર્યા. ત્યારથી વિપક્ષી નેતાઓ રાજ્ય સરકાર પાસે જવાબદારીની માંગ કરી રહ્યા છે, જ્યારે ઝોટાની માતાએ યાદ કર્યું કે તેમનો પુત્ર પોતાના જીવને લઈને કેટલો ભયભીત હતો.
મેડિકલ સ્ટોર પર થયેલા સંઘર્ષ દરમિયાન શું બન્યું?
મંગળવારે સવારે માનસાના એક મેડિકલ સ્ટોર પરથી ઝોટા લાઈવ-સ્ટ્રીમિંગ કરી રહ્યા હતા ત્યારે તેમણે દુકાનદારને ‘ચિટ્ટા‘ના વેચાણ અંગે પડકાર્યા હતા. પ્રસારણ દરમિયાન, તેમણે કથિત સોદા વિશે દુકાનદારને સવાલ કર્યા અને ઝ્રઝ્ર્ફ ફૂટેજની માંગણી કરી હતી. સંઘર્ષ દરમિયાન ઝોટાના દાવા મુજબ, તેમની સાથે આવેલા એક વૃદ્ધ વ્યક્તિએ તે દુકાનમાંથી ડ્રગ્સ ખરીદ્યું હતું.
ત્યારબાદ મામલો ગરમાયો હતો અને અહેવાલોમાં અશ્વિની કુમાર તરીકે ઓળખાયેલા દુકાનદારે ગોળીબાર કરતા પહેલા પિસ્તોલ કાઢી હોવાનું કહેવાય છે. લાઈવ-સ્ટ્રીમિંગમાં આ સંઘર્ષ અને ગોળીબારનો અવાજ કેદ થયો હતો. ઝોટાને અનેક ગોળીઓ વાગી હતી અને તેમને માનસા સિવિલ હોસ્પિટલ લઈ જવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં બાદમાં તેમનું મૃત્યુ થયું હતું. અહેવાલો મુજબ, તેમના ચાર સાથીઓને પણ ગોળીઓ વાગી હતી અને તેમને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા.
ગોળીબાર બાદ મેડિકલ સ્ટોરનો માલિક ફરાર થઈ ગયો હોવાનું જાણવા મળ્યું છે અને પોલીસ તેની શોધખોળ કરી રહી છે. ગોળીબાર તરફ દોરી જતી પરિસ્થિતિઓ તેમજ ડ્રગ્સના કથિત વેચાણ અંગેના આરોપો તપાસનો વિષય છે.
ઝોટાએ વારંવાર આરોપ મૂક્યો હતો કે આ વિસ્તારમાં લોકો ‘ચિટ્ટા‘ અને નશાકારક દવાઓનું ખુલ્લેઆમ વેચાણ કરી રહ્યા છે. મૃત્યુના થોડા દિવસો પહેલા, તેમણે માનસામાં ડ્રગ્સના કથિત વેપારની સેન્ટ્રલ બ્યુરો ઓફ ઇન્વેસ્ટિગેશન (ઝ્રમ્ૈં) દ્વારા તપાસ કરવાની પણ માંગ કરી હતી. વિપક્ષી નેતાઓએ ભગવંત માન સરકારને જવાબદાર ઠેરવી
આ હત્યાને પગલે વિપક્ષના નેતાઓ તરફથી તીવ્ર પ્રતિક્રિયાઓ આવી હતી; તેમણે ડ્રગ્સની સમસ્યા અને પંજાબમાં કાયદો-વ્યવસ્થાની વ્યાપક સ્થિતિ અંગે સરકારના વલણ પર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.
શિરોમણી અકાલી દળના વડા સુખબીર સિંહ બાદલે ઝોટાની “ર્નિદય હત્યા” ગણાવતા કહ્યું કે તેઓ આ ઘટનાથી “ઘણા આઘાતમાં” છે. તેમણે કાર્યકરના પરિવાર પ્રત્યે સંવેદના વ્યક્ત કરી અને કહ્યું કે ઝોટાએ ડ્રગ્સ વિરુદ્ધ સતત અવાજ ઉઠાવ્યો હતો, પરંતુ “કોઈએ ધ્યાન આપ્યું નહીં અને કોઈએ તેમને સમર્થન આપ્યું નહીં”.
બાદલે આ હત્યાને એક સ્પષ્ટ સંકેત ગણાવ્યો કે તેમના મતે પંજાબમાં કાયદો અને વ્યવસ્થાનું અસ્તિત્વ જ રહ્યું નથી. તેમણે રાજ્ય સરકારના ડ્રગ-વિરોધી અભિયાન ‘યુદ્ધ નશિયન વિરુદ્ધ‘ (નશા વિરુદ્ધ યુદ્ધ) ને માત્ર એક દેખાડો અને સંપૂર્ણ નિષ્ફળ ગણાવ્યું. ‘આપ‘ (છછઁ) સરકાર પર રાજ્યના ભોગે પોતાની તિજાેરી ભરવાનો આરોપ મૂકતા તેમણે કહ્યું કે સરકારની કથિત બેદરકારીને કારણે પંજાબના લોકો મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે અને તેમણે રાજ્યમાં પ્રવર્તતા “જંગલ રાજ”નો અંત લાવવાની માંગ કરી.
અકાલી દળના નેતા વિક્રમ સિંહ મજીઠિયાએ પણ ઝોટાના મૃત્યુ અંગે મુખ્યમંત્રી ભગવંત માનને સવાલ કર્યા. તેમણે કહ્યું કે આ કાર્યકર ડ્રગ્સ સામે લાંબી લડાઈ લડી રહ્યા હતા અને એક મેડિકલ સ્ટોર પર હેરોઈનના કથિત વેચાણનો પર્દાફાશ કરતી વખતે લાઈવ બ્રોડકાસ્ટ દરમિયાન તેમની હત્યા કરવામાં આવી હતી.
“ભગવંત માન, શું જે કોઈ અવાજ ઉઠાવવાની હિંમત કરશે તેને મારી નાખવામાં આવશે?” મજીઠિયાએ પૂછ્યું અને પંજાબના લોકોને એક થવા, જવાબ માંગવા અને સરકારના રાજીનામાની માંગ કરવા આહ્વાન કર્યું.
ભાજપના નેતા રવનીત સિંહ બિટ્ટુએ પણ આ હત્યાની નિંદા કરી અને તેને રાજ્યની કથળતી કાયદો-વ્યવસ્થાની સ્થિતિનું પ્રતિબિંબ ગણાવ્યું. આ ઘટનાને સરકારના દાવાઓનું “પોસ્ટમોર્ટમ રિપોર્ટ” ગણાવતા તેમણે સવાલ કર્યો કે જાે ડ્રગ્સ વિરુદ્ધ અવાજ ઉઠાવનારા લોકો જ અસુરક્ષિત હોય, તો સામાન્ય લોકો કેવી રીતે સુરક્ષિત અનુભવી શકે?
કોંગ્રેસના નેતા ચરણજીત સિંહ ચન્નીએ ‘આપ‘ સરકાર પર ગેંગસ્ટરો અને ડ્રગના વેપારમાં સંડોવાયેલા લોકોને પ્રોત્સાહન આપવાનો આરોપ મૂક્યો અને કહ્યું કે આનાથી તેમના મનોબળમાં વધારો થયો છે. તેમણે કહ્યું કે નિયમિતપણે હત્યાઓ થઈ રહી છે અને આરોપ લગાવ્યો કે ઝોટા ડ્રગ્સની સમસ્યાનો પર્દાફાશ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા, જ્યારે સરકાર અને ડ્રગના વેચાણમાં સંડોવાયેલા લોકો તેમના અવાજને દબાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા. ઝોટાની માતાનું કહેવું છે કે તેને મારી નાખવામાં આવશે તેવી બીક હતી
પોતાના પુત્રના મૃત્યુ બાદ વ્યક્ત કરેલી ભાવુક વાતચીતમાં ઝોટાની માતાએ જણાવ્યું હતું કે, તેણે વારંવાર ચેતવણી આપી હતી કે તેનો જીવ જાેખમમાં છે.
તેમણે કહ્યું, “મારો દીકરો મને કહેતો હતો, ‘મા, તેઓ મને મારી નાખશે.‘ ઘરેથી નીકળતી વખતે તેણે મારા પગે લાગીને કહ્યું હતું, ‘મા, મારું જમવાનું તૈયાર રાખજે.‘”
પુત્રને ગુમાવવાનું દુ:ખ વ્યક્ત કરતા તેમણે ઉમેર્યું, “તેઓએ મારા વહાલા દીકરાને છીનવી લીધો છે. સરકારે બધું જ બરબાદ કરી નાખ્યું છે.”
તેમના નિવેદને ઝોટાના મૃત્યુને પગલે સર્જાયેલા શોકમાં વધારો કર્યો છે, કારણ કે ગોળીબારની ઘટનાના સંજાેગો અને પંજાબમાં કથિત ડ્રગના વેપાર વિરુદ્ધ અભિયાન ચલાવતા લોકોની સુરક્ષા અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવી રહ્યા છે.