જાપાનના આઈચી-નાગોયામાં યોજાયેલી એશિયન ગેમ્સ ૨૦૨૬માં ભારતીય ખેલાડીઓના સફળ પ્રદર્શન બાદ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તેમનું સન્માન કર્યું હતું. ભારતીય દળે કુલ ૮૫ મેડલ જીત્યા, જેમાં ૨૧ ગોલ્ડ, ૨૭ સિલ્વર અને ૩૭ બ્રોન્ઝ મેડલનો સમાવેશ થાય છે. જાેકે, ત્રણ વર્ષ પહેલાં હાંગઝોઉમાં મેળવેલા ઐતિહાસિક ૧૦૬ મેડલની સરખામણીમાં આ સંખ્યા ઓછી છે, તેમ છતાં ૨૦૨૬ની આ સિદ્ધિ પણ ઐતિહાસિક રહી, કારણ કે આ ભારતનું બીજું સૌથી સફળ એશિયન રમતગમત પ્રદર્શન હતું.
૧૫ ઓક્ટોબરના રોજ, વડાપ્રધાન મોદીએ તમામ ખેલાડીઓ સાથે મુલાકાત કરી અને વાતચીત કરી. બદલામાં, ખેલાડીઓએ તેમને હસ્તાક્ષર કરેલી જર્સી અને હોકી સ્ટિક ભેટમાં આપી, તેમજ શાલ ઓઢાડીને તેમનું સન્માન કર્યું.
સન્માન સમારોહમાં વડાપ્રધાન મોદીએ કહ્યું, “તાજેતરની એશિયન ગેમ્સ આપણા માટે અનેક રીતે યાદગાર રહી છે. અહીં આપણી પુરુષ અને મહિલા હોકી ટીમો ઉપસ્થિત છે; બંને ટીમોએ ગોલ્ડ મેડલ જીત્યા છે. ખાસ કરીને, આપણી મહિલા હોકી ટીમે ગોલ્ડ મેડલ જીતીને ૪૪ વર્ષની લાંબી રાહનો અંત આણ્યો છે. ક્રિકેટમાં, આપણી બંને ટીમોએ સતત બીજી વખત મેડલ જીતીને પોતાનો અગાઉનો રેકોર્ડ પુનરાવર્તિત કર્યો છે. કબડ્ડીમાં, આપણી પુરુષ અને મહિલા બંને ટીમોએ ગોલ્ડ મેડલ મેળવ્યા છે. તેવી જ રીતે, આપણે તીરંદાજીમાં પાંચ ગોલ્ડ મેડલ જીત્યા. શૂટિંગમાં આપણે શાનદાર પ્રદર્શન જાેયું, અને બોક્સિંગ તથા કુસ્તીમાં પણ મોટી સફળતાઓ મેળવી. આપણા ખેલાડીઓએ નવા રેકોર્ડ સ્થાપ્યા છે, અને ૨૮ વર્ષ બાદ આપણે વેઈટલિફ્ટિંગમાં પણ મેડલ જીતવામાં સફળ રહ્યા છીએ.”
એશિયન ગેમ્સમાં ભારતનું પ્રદર્શન
ઉલ્લેખનીય છે કે, ભારતના ૨૧ ગોલ્ડ મેડલમાંથી ૧૩ મેડલ ટીમના શાનદાર પ્રદર્શનને આભારી છે. પુરુષ અને મહિલા બંને ક્રિકેટ ટીમોએ તેમની ્૨૦ ટુર્નામેન્ટમાં વિજય મેળવ્યો અને કબડ્ડી ટીમોની જેમ જ ‘ગોલ્ડન ક્લીન સ્વીપ‘ (તમામ ગોલ્ડ મેડલ જીતવાની સિદ્ધિ) હાંસલ કરી. પુરુષ હોકી ટીમે પોતાનું ખંડીય (કોન્ટિનેન્ટલ) ચેમ્પિયન પદ જાળવી રાખીને ન્છ ૨૦૨૮ ઓલિમ્પિક્સમાં સીધો પ્રવેશ નિશ્ચિત કર્યો, જ્યારે મહિલા ટીમે ફાઇનલમાં ચીનને ૧-૦થી હરાવીને ઇતિહાસ રચ્યો અને ૧૯૮૨થી ચાલી આવતા ૪૪ વર્ષના સુવર્ણ ચંદ્રકના દુષ્કાળનો અંત આણ્યો.
આર્ચરી (તીરંદાજી) અને શૂટિંગમાં પણ અનેક સુવર્ણ ચંદ્રકો જીતવામાં આવ્યા, જેમાં વ્યક્તિગત અને મિશ્ર-ટીમ (મિક્સ-ટીમ) સ્પર્ધાઓમાં ખેલાડીઓએ શાનદાર પ્રદર્શન કર્યું.
સન્માન સમારોહમાં મોદીએ કહ્યું, “૧૯૮૨ પછી પહેલીવાર ભારતે મેરેથોનમાં સફળતા મેળવી છે. આ ખરેખર આનંદદાયક બાબત છે. હું ખાસ કરીને આપણી દીકરીઓની પ્રશંસા કરવા માંગુ છું. ભારતે જીતેલા કુલ ૮૫ મેડલમાંથી ૩૮ મેડલ આપણી મહિલા ખેલાડીઓએ મેળવ્યા છે, જેમાં ૧૧ સુવર્ણ ચંદ્રકોનો સમાવેશ થાય છે. આ મેડલ માત્ર આંકડા નથી; તે ‘નવા ભારત‘ની એક શક્તિશાળી છબી રજૂ કરે છે. આજે ભારત એવી રમતોમાં પણ મેડલ જીતી રહ્યું છે જેમાં એશિયન ગેમ્સના ઇતિહાસમાં અગાઉ ક્યારેય કોઈ સફળતા મળી ન હતી – જેમ કે મિક્સ્ડ માર્શલ આર્ટ્સ, સોફ્ટ ટેનિસ અને સેઇલિંગની કેટલીક સ્પર્ધાઓ. આપણા ખેલાડીઓએ આ રમતોમાં પ્રથમ વખત મેડલ જીતીને ઇતિહાસ રચ્યો છે.”
રજત (સિલ્વર) ચંદ્રક વિજેતાઓ
ભારતે કુલ ૨૭ રજત ચંદ્રકો જીત્યા, જેમાં ટ્રેક-એન્ડ-ફીલ્ડ અને વ્યક્તિગત સ્પર્ધાઓમાં નોંધપાત્ર સફળતાઓ મળી. લોંગ જમ્પમાં શ્રીશંકર મુરલી અને લાંબા અંતરની દોડમાં ગુલવીર સિંહે અગ્રણી ભૂમિકા ભજવી, જ્યારે સાવન બરવાલે મેરેથોનમાં શાનદાર પ્રદર્શન સાથે રજત ચંદ્રક જીતીને ૪૪ વર્ષની પ્રતીક્ષાનો અંત આણ્યો.
પ્રતિભાશાળી વેઇટલિફ્ટર મીરાબાઈ ચાનુએ મહિલાઓની ૪૯ કિગ્રા વર્ગમાં રજત ચંદ્રક જીત્યો, જે ૧૯૯૮ પછી વેઇટલિફ્ટિંગમાં ભારતનો પ્રથમ મેડલ છે. આ ઉપરાંત, સ્ક્વોશની ઉભરતી પ્રતિભા અનાહત સિંહ અને કુસ્તીબાજ અંતિમ પંઘાલે પણ શાનદાર પ્રદર્શન કરીને મેડલ મેળવ્યા.
કાંસ્ય (બ્રોન્ઝ) ચંદ્રક વિજેતાઓ
જીતવામાં આવેલા ૩૭ કાંસ્ય ચંદ્રકોમાં એવી કેટલીક મહત્વપૂર્ણ ક્ષણો સામેલ હતી જેણે ભારતના રમતગમત ક્ષેત્રના વ્યાપને વિસ્તૃત કર્યો છે. સુચિકા તરિયાલે મહિલાઓની પરંપરાગત મિક્સ્ડ માર્શલ આર્ટ્સમાં ઐતિહાસિક કાંસ્ય ચંદ્રક જીત્યો, જે એશિયન ગેમ્સમાં આ રમતમાં ભારતનો પ્રથમ કોમ્બેટ (લડાયક રમત) મેડલ છે. સતનામ સિંહ અને સલમાન ખાન રોઇંગમાં પુરુષોના ડબલ સ્કલ્સમાં બ્રોન્ઝ મેડલ જીત્યા અને તે બોટ ક્લાસમાં પ્રથમ પોડિયમ ફિનિશ મેળવ્યો. દરમિયાન, વિથ્યા રામરાજે ૪૦૦ મીટર હર્ડલ્સ બ્રોન્ઝ મેડલ દોડ દરમિયાન પીટી ઉષાના ચાર દાયકા જૂના રાષ્ટ્રીય રેકોર્ડને તોડીને રેકોર્ડ બુકમાં પોતાનું નામ નોંધાવ્યું.
આખરે, ૨૦૨૬ એશિયન ગેમ્સએ ખંડીય રમતગમતના હેવીવેઇટ તરીકે ભારતની સ્થિતિને ફરીથી સ્થાપિત કરી. પ્રતિનિધિમંડળે પરંપરાગત ગઢ પર આધાર રાખવાથી લડાઇ રમતો અને રોઇંગમાં સફળતાપૂર્વક મેડલ મેળવવા તરફ સફળતાપૂર્વક સંક્રમણ કર્યું. જેમ જેમ એથ્લેટિક ફેડરેશન આગામી ઓલિમ્પિક ચક્ર માટે તૈયારી કરી રહ્યું છે, તેમ તેમ ૮૫ મેડલનો પ્રભાવશાળી વિજય ભારતીય પ્રતિભાની ઊંડાઈ અને ભવિષ્યના વિકાસ માટે તૈયાર ક્ષેત્રો બંનેને પ્રકાશિત કરે છે.