દેશની સર્વોચ્ચ અદાલત સુપ્રીમ કોર્ટે શુક્રવારે કુસ્તીબાજ વિનેશ ફોગાટને શનિવારથી શરૂ થઈ રહેલા એશિયન ગેમ્સ પસંદગી ટ્રાયલ્સમાં ભાગ લેવાની મંજૂરી આપી હતી, જ્યારે ગયા અઠવાડિયે દિલ્હી હાઈકોર્ટના આદેશનો વિરોધ કર્યો હતો જેમાં રેસલિંગ ફેડરેશન ઓફ ઈન્ડિયા ની નીતિને પ્રતિષ્ઠિત ખેલાડીઓની ભૂતકાળની સિદ્ધિઓને બાકાત રાખવાનો ઇનકાર કરવામાં આવ્યો હતો.
“અનિચ્છા સાથે, અમે ફક્ત તેની પૃષ્ઠભૂમિને કારણે દખલ કરી રહ્યા છીએ. તેણીએ દેશ માટે જે મેળવ્યું છે તેનો અમે આદર કરીએ છીએ. પરંતુ તે જ સમયે, અમે હાઈકોર્ટના આદેશની તપાસ કરીશું કારણ કે અમને કેટલીક ક્રિઝ દૂર કરવાની જરૂર છે,” ન્યાયાધીશ પીએસ નરસિંહા અને આલોક આરાધેની બેન્ચે ૨૨ મેના હાઈકોર્ટના આદેશ સામે ઉહ્લૈં ની અપીલની સુનાવણી કરી હતી.
હાઈકોર્ટે કહ્યું કે એશિયન ગેમ્સ માટે ઉહ્લૈં ના પસંદગી માપદંડ, જેણે ૨૦૨૫ માં મેડલ જીતનારા કુસ્તીબાજાે માટે પાત્રતા મર્યાદિત કરી હતી જ્યારે અગાઉના પ્રદર્શનને અવગણીને, ફેડરેશન માટે ફોગાટ જેવા સિદ્ધહસ્ત રમતવીરોને ધ્યાનમાં લેવાનો કોઈ વિવેક બાકી રાખ્યો ન હતો, જેમણે પ્રસૂતિ રજાને કારણે રજા લીધી હતી. તેણે કહ્યું કે આ ભૂતકાળની પ્રથાથી નોંધપાત્ર વિચલન દર્શાવે છે.
હાઈકોર્ટે અવલોકન કર્યું કે ફોગાટને પસંદગી ટ્રાયલમાંથી બાકાત રાખવાનો સીધો સંબંધ તેના રજા અને કામચલાઉ પાત્રતા આવશ્યકતાઓ સાથે હતો. તેણે નોંધ્યું કે તેનો પ્રસૂતિ સમયગાળો અને ત્યારબાદની રિકવરી પાત્રતા માપદંડોને પૂર્ણ કરવા માટે જરૂરી ચેમ્પિયનશિપના સમય સાથે સુસંગત હતી, જેના કારણે ટ્રાયલ માટે લાયક બનવાની તેની ક્ષમતા પર અસર પડી હતી.
સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે તે હાઈકોર્ટે નીતિમાં દખલ કરવાની પદ્ધતિ અને રીતથી ચિંતિત છે. “બંધારણીય અદાલતને ખબર હોવી જાેઈએ કે આ રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય રમતો છે. સ્ત્રીત્વ વિશેની આ વાત અપ્રસ્તુત છે. અદાલતો દ્વારા દખલ કરવાના આ પ્રકારના અભિગમે અન્ય સમાન ફેડરેશનો માટે સમસ્યાઓ ઊભી કરી છે, જેમ કે આપણે ફૂટબોલમાં જાેયું છે, જેના પરિણામે ગેરલાયક ઠેરવવામાં આવે છે.”
ફોગાટ વતી વકીલ ઋત્વિક પ્રકાશ અને આશિતા ખન્ના સાથે હાજર રહેલા વરિષ્ઠ વકીલ માધવી દિવાને જણાવ્યું હતું કે ઉહ્લૈં નીતિ પાછલા વર્ષોથી અલગ છે જ્યારે પ્રતિષ્ઠિત ખેલાડીઓના ભૂતકાળના પ્રદર્શનને પસંદગી માટે ધ્યાનમાં લેવામાં આવતા હતા. “હું લાયક ઠરી શકું છું કે નહીં…પરંતુ શું મને ભાગ લેવાની મંજૂરી ન આપવી જાેઈએ?”
બેન્ચે ઉહ્લૈં ની અપીલ પર નોટિસ જારી કરી અને આગામી અઠવાડિયે સુનાવણી માટે આ બાબત મુલતવી રાખી. “નોટિસ જારી કરો. તે દરમિયાન, પ્રતિવાદી ચફોગાટૃ ને પસંદગી ટ્રાયલ્સમાં ભાગ લેવાની પરવાનગી આપવામાં આવશે.”
દિવાને કહ્યું કે ફોગાટ હાલમાં જ બાળકને જન્મ આપ્યો હોવાથી તે કોઈ છૂટ માંગી રહી નથી. “મને અધિકારીઓ દ્વારા રાષ્ટ્રીય શરમ તરીકે લેબલ કરવામાં આવી છે. તેણીને ભાગ લેવાની મંજૂરી ન આપવી એ રાષ્ટ્રીય શરમ હશે. હું ખરાબ વર્તન બતાવી શકું છું. આ વર્ષે મને છૂટછાટની કલમનો ઇનકાર કરવામાં આવ્યો છે. તેઓ જાણતા હતા કે હું ગયા વર્ષ દરમિયાન બીમાર હતી.”
કોર્ટે ફોગાટને કહ્યું કે, નિયમો અનુસાર, તેણીએ આ વર્ષે જાન્યુઆરીમાં ડોપ ટેસ્ટ આપવાનો હતો, જેના માટે તેણીને બોલાવવામાં આવી હતી પરંતુ તે હાજર રહી ન હતી. “તમે એક ઉત્તમ કુસ્તીબાજ છો, અને તમારા માટે, તે દેશ પહેલા હોવો જાેઈએ. કોર્ટ આ રીતે દખલ કરશે નહીં અને સમગ્ર સમયપત્રકને વિક્ષેપિત કરશે નહીં,” કોર્ટે દિવાનને કહ્યું. “તમે ચફોગાટૃ ડોપ ટેસ્ટ ચૂકી ગયા, જેના રમત માટે તાર્કિક પરિણામો છે. ભારતીય રમતો આંતરરાષ્ટ્રીય રમતગમતની ઘટનાઓ સાથે અભિન્ન રીતે જાેડાયેલી છે. તે સ્તરે કોઈપણ ગેરલાયકાત ભારત પર ખરાબ અસર કરશે.”
ઉહ્લૈં વતી હાજર રહેલા વરિષ્ઠ વકીલ ડીએન ગોબુરધને જણાવ્યું હતું કે હાઈકોર્ટે ખૂબ આગળ વધીને આ નિર્દેશના રમત પર શું પરિણામો આવશે તે જાેયું નથી. “૧૪ મે સુધીમાં, અમે એશિયન ગેમ્સના આયોજકોને નામો સુપરત કર્યા હતા. અમે આ વર્ષે કોઈપણ ખેલાડીને કોઈ છૂટ આપી નથી. તે અન્ય ખેલાડીઓથી આગળ નીકળી શકતી નથી. …ગયા વર્ષ દરમિયાન મહિલા કલાકારોએ ટુર્નામેન્ટમાં મેડલ મેળવ્યા છે,” ગોબુરધને કહ્યું.
કોર્ટે કહ્યું કે આ પ્રકારના મામલામાં કોર્ટમાં જવાબો મળવાના નથી. “ખેલાડીઓ સાથે મજબૂત સંસ્થાકીયકરણ અને યોગ્ય હાથવગો હોવો જાેઈએ.”