વારાણસી
રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘના સરસંઘચાલક મોહન ભાગવતે કહ્યું કે આપણી નવી પેઢીને મંદિરો દ્વારા શિક્ષણ આપવું પડશે, કારણ કે ભવિષ્ય તેઓએ જ સંભાળવાનું છે. તેમને હવેથી તાલીમ આપવાની જરૂર છે. સંઘ પ્રમુખ મોહન ભાગવત શનિવારે વારાણસીમાં ટેમ્પલ કનેક્ટ દ્વારા આયોજિત મંદિરોના મહાસંમેલનને સંબોધિત કરી રહ્યા હતા. આ દરમિયાન તેમણે કહ્યું કે જાે મંદિર નવી પેઢીએ સંભાળવું હોય તો તેમને તાલીમ આપો. તમારા સાધન અને સંસાધનોને એક કરીને તમારી કલા અને હસ્તકલાને સશક્ત બનાવો. સમાજના કારીગરને પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવશે તો તે પોતાની જાતને મજબૂત કરશે. મોહન ભાગવતે કહ્યું કે મંદિરો સત્યમ-શિવમ-સુંદરમની પ્રેરણા આપે છે. મંદિરની કારીગરી આપણી પદ્ધતિ દર્શાવે છે. મંદિર ચલાવવા માટે ધર્મ હોવો જાેઈએ. અહીં કેટલાક મંદિરો સરકારના હાથમાં છે તો કેટલાક સમાજના હાથમાં છે. કાશી વિશ્વનાથનું સ્વરૂપ બદલાયું, આ છે ભક્તિની શક્તિ. પરિવર્તન લાવનારા લોકો ભક્તો છે અને આ માટે તેમને લાગણીની જરૂર છે. તેમણે કહ્યું કે પૂજા નાનામાં નાના મંદિરમાં થવી જાેઈએ અને ત્યાં સ્વચ્છતાની વ્યવસ્થા હોવી જાેઈએ, તેની ચિંતા થવી જાેઈએ. ઘણી જગ્યાએ મંદિરો સરકારના નિયંત્રણમાં છે, તેમને કેવી રીતે જાેડવા તે વિશે પણ વિચારવું જાેઈએ. મંદિરો અંગે મોહન ભાગવતે કહ્યું કે મંદિરને જાેડવામાં આવી રહ્યા છે, હવે આગામી કાર્યક્રમ તમામ મંદિરોનો સર્વે કરવાનો છે. જે ધર્મનું પાલન કરવાનું છે, તે ધર્મ જ ન રહે અને તેમાં શ્રદ્ધા ન હોય તો તે કેવી રીતે ચાલશે. તેમણે કહ્યું કે સમાજમાં ધર્મના ચક્રમાં પરિવર્તનના આધારે જ દુનિયા ચાલે છે. તન, મન અને બુદ્ધિને શુદ્ધ કરીને જ પૂજા થાય છે. મંદિરો આપણી પ્રગતિનું સામાજિક સાધન છે. મંદિરમાં પૂજા સમયે દેવતાનું પૂર્ણ સ્વરૂપ હોવું જાેઈએ. ભસ્મ શિવના મંદિરમાં મળે છે અને વિષ્ણુના મંદિરમાં ચંદન મળે છે. સંઘ પ્રમુખે કહ્યું કે બલિદાન અને હિંસા સમય સાથે બદલાઈ ગઈ છે અને હવે તે નારિયેળ ફોડવાથી થાય છે. સમાજ પ્રકૃતિ અને પરંપરાગત રાજા પર આધારિત નથી. રાજાનું કામ સંચાલનનું છે. આ માટે આપણે સત્તા આપીને સૂતા નથી, પરંતુ ચૂંટણીમાં તેમના કામનું ફળ આપીએ છીએ. તેમણે કહ્યું કે મંદિરો ભક્તોના આધારે ચાલે છે. પહેલા મંદિરમાં ગુરુકુળ ચાલતા હતા. નવી પેઢીને વાર્તા પ્રવચન અને પૌરાણિક કથાઓ દ્વારા શિક્ષિત કરવામાં આવી હતી. એ સંસ્કાર હોય છે કે જ્યાં માણસને ધન-સંપત્તિ વગેરે મળે છે, તે ત્યાં આવે છે.
