કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને ધોરીમાર્ગ મંત્રાલયે વાહન ઉત્સર્જન નિયમોમાં સુધારાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે જેથી ઇથેનોલ મિશ્રણ અને વૈકલ્પિક ઇંધણનો ઉપયોગ તમામ વાહન શ્રેણીઓમાં વધુ થાય, જેનાથી ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ અને શુદ્ધ બાયોફ્યુઅલ વાહનો માટે માર્ગ મોકળો થાય.
સેન્ટ્રલ મોટર વ્હીકલ્સ રૂલ્સ, ૧૯૮૯ માં ૨૭ એપ્રિલના રોજ સૂચિત કરાયેલા ડ્રાફ્ટમાં ઈ૮૫ (પેટ્રોલ સાથે ૮૫% ઇથેનોલ મિશ્રિત), ઈ૧૦૦ (લગભગ શુદ્ધ ઇથેનોલ), મ્૧૦૦ બાયોડીઝલ અને હાઇડ્રોજન-ઝ્રદ્ગય્ સંયોજનો સહિતના ઇંધણનો સમાવેશ થાય છે.
અત્યાર સુધી, નિયમો મુખ્યત્વે ઈ૧૦ અને ઈ૨૦ નો સંદર્ભ લેતા હતા. પ્રસ્તાવિત સુધારો ટુ-વ્હીલર, થ્રી-વ્હીલર, પેસેન્જર કાર અને ભારે વાહનો સહિત તમામ શ્રેણીઓમાં ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ અને શુદ્ધ બાયોફ્યુઅલ વાહનો માટે નિયમનકારી દરવાજા ખોલે છે.
મ્૧૦૦ એ ૧૦૦% શુદ્ધ બાયોડીઝલ છે, જે વનસ્પતિ તેલ, પ્રાણી ચરબી અથવા રિસાયકલ કરેલ રસોઈ તેલમાંથી ઉત્પન્ન થાય છે; તે ડીઝલ એન્જિનમાં ચાલી શકે છે પરંતુ સંપૂર્ણ સાંદ્રતા પર ઇંધણ સિસ્ટમમાં ફેરફારની જરૂર છે. હાઇડ્રોજન-ઝ્રદ્ગય્ એ સંકુચિત કુદરતી ગેસનું મિશ્રણ છે જેમાં સામાન્ય રીતે ૧૮-૨૦% હાઇડ્રોજન હોય છે, જે શુદ્ધ ઝ્રદ્ગય્ કરતાં વધુ સ્વચ્છ બળે છે અને હાલના ગેસ માળખાનો ઉપયોગ કરે છે.
આ દરખાસ્તો ૩૦-દિવસના જાહેર પરામર્શ માટે ખુલ્લી છે, ત્યારબાદ સરકાર અંતિમ ર્નિણય લેશે.
કેટલાક મીડિયા સૂત્રોએ ૨૪ એપ્રિલના રોજ અહેવાલ આપ્યો હતો કે આ યોજનાઓ ગ્રાહકોને ઉચ્ચ ઇથેનોલ મિશ્રણો પર ચાલવા સક્ષમ ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનો ખરીદવાનો વિકલ્પ આપશે, જ્યારે પરંપરાગત પેટ્રોલ અને ડીઝલ કાર ઈ૨૦ જેવા ઓછા સાંદ્રતાવાળા ઇંધણનો વિકલ્પ જાળવી રાખશે.
ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનો શું છે?
ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનો ઇથેનોલ અને પેટ્રોલના કોઈપણ મિશ્રણ પર ચલાવવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા છે – ઈ૨૦ થી ઈ૧૦૦ સુધી – ઓનબોર્ડ સેન્સર આપમેળે પરિમાણોને સમાયોજિત કરે છે. ઉચ્ચ-ઇથેનોલ મિશ્રણોમાં સંક્રમણ માટે વાહન પુન:રૂપરેખાંકનની જરૂર છે, જેમ કે ઇથેનોલના કાટ લાગતા ગુણધર્મોને હેન્ડલ કરવા માટે ઇંધણ લાઇનને અપગ્રેડ કરવી અને એન્જિન મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ્સને ફરીથી ટ્યુન કરવી. બ્રાઝિલે ૨૦૦૩ માં વિશ્વનો સૌથી પરિપક્વ ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ કાર્યક્રમ શરૂ કર્યો, જેમાં અશ્મિભૂત પેટ્રોલ કરતાં ૯૦% સુધીનો જીવનચક્ર કાર્બન ઘટાડો પ્રાપ્ત થયો.
ઓટોમોબાઈલ કંપનીઓ કહે છે કે તેઓ આ પરિવર્તન માટે તૈયાર છે. “ઓટો કંપનીઓ ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ કાર લોન્ચ કરવા માટે તૈયાર છે, જે ખૂબ ઓછું કાર્બન ઉત્સર્જન કરે છે,” ટોયોટા કિર્લોસ્કર મોટરના કન્ટ્રી હેડ વિક્રમ ગુલાટીએ ગયા અઠવાડિયે મીડિયા સૂત્રોને જણાવ્યું હતું.
આ ડ્રાફ્ટમાં વાહન વજન મર્યાદા ૩,૦૦૦ કિગ્રાથી વધારીને ૩,૫૦૦ કિગ્રા કરવામાં આવી છે, જે હળવા વાણિજ્યિક વાહનો માટે વૈશ્વિક ધોરણો અનુસાર નિયમો લાવે છે. આનાથી વધુ વાન, પિકઅપ અને નાના ટ્રકોને સમાન ઉત્સર્જન પરીક્ષણ નિયમો હેઠળ લાવવામાં આવ્યા છે.
સૂચના બળતણ વ્યાખ્યાઓને અપડેટ કરે છે, “હાઈડ્રોજન+ઝ્રદ્ગ” ના સંદર્ભોને “હાઈડ્રોજન+ઝ્રદ્ગય્” સાથે બદલીને. તે ઉત્સર્જન તીવ્રતા માટે માપન એકમને “સ્ખ્ત/ાઉર” થી “દ્બખ્ત/ાઉર” માં સુધારે છે અને વિશ્વ-હાર્મોનાઇઝ્ડ નોટ-ટુ-એક્સસીડ ઉત્સર્જન મર્યાદાને ૬૦ થી ૬૦૦ સુધી સુધારે છે.
ઉદ્ગ્ઈ એ વાસ્તવિક-વિશ્વ કામગીરી દરમિયાન મહત્તમ અનુમતિપાત્ર ઉત્સર્જન સ્તર નક્કી કરતી વૈશ્વિક પદ્ધતિ છે.