ચીને બુધવારે ઈરાનને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ઝડપથી ફરી ખોલવા કહ્યું હતું, જેમાં સામાન્ય દરિયાઈ ગતિવિધિની પુન:સ્થાપનાને વૈશ્વિક સમુદાય માટે ચિંતાનો વિષય ગણાવ્યો. બેઇજિંગમાં વાતચીત દરમિયાન, ચીનના વિદેશ પ્રધાન વાંગ યીએ તેમના ઈરાની સમકક્ષ અબ્બાસ અરાઘચીને કહ્યું કે વિશ્વ મુખ્ય જળમાર્ગને સ્થિર કરવા માટે ઝડપી કાર્યવાહીની અપેક્ષા રાખે છે. તેહરાનને એક મહત્વપૂર્ણ સંદેશમાં, વાંગે પરમાણુ શસ્ત્રો ન વિકસાવવાના તેના વલણ બદલ ઈરાનની પ્રશંસા કરી. તેમની ટિપ્પણી એવા સમયે આવી છે જ્યારે વોશિંગ્ટન ઈરાનને સમૃદ્ધ યુરેનિયમ ભંડાર છોડી દેવા અને પરમાણુ શસ્ત્રોના વિકાસ પર ૨૦ વર્ષનો પ્રતિબંધ મૂકવા માટે દબાણ કરી રહ્યું છે. વાંગે કહ્યું કે ચીન શાંતિપૂર્ણ પરમાણુ ઊર્જા મેળવવાના ઈરાનના અધિકારનું સન્માન કરે છે.
ફેબ્રુઆરીના અંતમાં યુએસ-ઈરાન યુદ્ધ શરૂ થયા પછી પહેલી વાર બેઇજિંગની મુલાકાત લેતા અરાઘચીએ વાંગને વોશિંગ્ટન સાથે ચાલી રહેલી વાટાઘાટો વિશે માહિતી આપી. તેમણે ભાર મૂક્યો કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવું એ મુખ્ય પ્રાથમિકતા છે, અને કાયમી સમાધાન સુધી પહોંચવા માટે રાજદ્વારી જાેડાણ ચાલુ રાખીને તેની સાર્વભૌમત્વનું રક્ષણ કરવાના તેહરાનના સંકલ્પનો પુનરોચ્ચાર કર્યો.
ચીને પશ્ચિમ એશિયામાં નવી દુશ્મનાવટ સામે ચેતવણી આપી
વાંગે જાળવી રાખ્યું કે વ્યાપક યુદ્ધવિરામ સુરક્ષિત કરવો તાત્કાલિક છે અને ઉમેર્યું કે નવી સંઘર્ષ અત્યંત અનિચ્છનીય રહેશે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે પ્રાદેશિક રાષ્ટ્રોએ પોતાના ભવિષ્યની જવાબદારી જાતે લેવી જાેઈએ અને વિકાસ અને સુરક્ષાને સંતુલિત કરતી નવી પ્રાદેશિક માળખું બનાવવા માટે ઈરાન અને પડોશી રાજ્યો સહિત વ્યાપક ગલ્ફ સંવાદને પ્રોત્સાહન આપ્યું.
અલગથી, ઈરાની અને સાઉદી વિદેશ પ્રધાનોએ પ્રાદેશિક કટોકટી અંગે ચર્ચા કરવા માટે ફોન પર વાતચીત કરી. બંને પક્ષો સંમત થયા કે તણાવને ફરીથી વધતો અટકાવવા માટે રચનાત્મક રાજદ્વારી અને સહયોગ જરૂરી છે.
અમેરિકા ઈરાન પર દબાણ કરે છે
અરાઘચીની મુલાકાત અમેરિકાએ ઈરાન સામે તેના મોટા પાયે લશ્કરી અભિયાન પૂર્ણ થયાની જાહેરાત કર્યાના થોડા દિવસો પછી આવી. યુએસ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયોએ જાહેર કર્યું કે ઓપરેશન એપિક ફ્યુરીએ તેના ઉદ્દેશ્યો પ્રાપ્ત કર્યા છે. રુબિયોએ એમ પણ કહ્યું હતું કે તેઓ અપેક્ષા રાખે છે કે ચીન વોશિંગ્ટનની ચિંતાઓ અરાઘચીને જણાવશે, ઉમેર્યું કે સ્ટ્રેટમાં ઈરાનની કાર્યવાહી દેશને અલગ કરી રહી છે.
ચીન ઊર્જા તાણનો સામનો કરી રહ્યું છે
રુબિયોએ દલીલ કરી હતી કે ચીન ચાલુ નાકાબંધીથી અમેરિકા કરતાં વધુ પીડાઈ રહ્યું છે, કારણ કે તેની વિશાળ નિકાસ-સંચાલિત અર્થવ્યવસ્થા હોર્મુઝ દ્વારા અવિરત શિપિંગ માર્ગો પર ખૂબ આધાર રાખે છે. વોશિંગ્ટન અને બેઇજિંગ બંને ઇચ્છે છે કે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની આગામી ચીન મુલાકાત પહેલાં સંઘર્ષનો અંત આવે, એવું માનવામાં આવે છે કે બેઇજિંગ તેહરાનને વોશિંગ્ટન સાથે કરાર કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરી રહ્યું છે.
એવું પણ કહેવાય છે કે બેઇજિંગ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે પાકિસ્તાનના મધ્યસ્થી પ્રયાસોને સમર્થન આપી રહ્યું છે. ઈરાનનો મુખ્ય ઉર્જા ભાગીદાર અને તેના ક્રૂડ ઓઈલનો સૌથી મોટો આયાતકાર ચીન, વોશિંગ્ટન દ્વારા ઈરાની બંદરો પર નાકાબંધીની સતત ટીકા કરે છે, જેના કારણે ચીનના ઉર્જા પુરવઠા પર દબાણ વધ્યું છે.