મધ્યપ્રદેશ હાઈકોર્ટની ઈન્દોર બેન્ચે એક સ્થળને દેવી વાગ્દેવી (સરસ્વતી) ને સમર્પિત મંદિર જાહેર કર્યા પછી, ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ ((ASI) એ મધ્યપ્રદેશના ધાર જિલ્લાના ભોજશાળા સંકુલમાં હિન્દુ ભક્તોને અમર્યાદિત દૈનિક પૂજા અધિકારો આપ્યા છે.
૧૬ મેના રોજ ASIનો આદેશ, જેનો મીડિયા દ્વારા સમીક્ષા કરવામાં આવ્યો હતો, તે ૭ એપ્રિલ, ૨૦૦૩ના નિર્દેશ સહિત, અગાઉના તમામ આદેશોને રદ કરે છે, જેમાં અઠવાડિયાના અલગ-અલગ દિવસોમાં હિન્દુ અને મુસ્લિમ ભક્તો વચ્ચે પ્રવેશ વિભાજીત કરવાનો નિર્દેશ પણ સામેલ છે. હાઈકોર્ટના આદેશે આ બે દાયકા જૂના આદેશને રદ કર્યો.
૧૬ મેના આદેશમાં ઉમેરવામાં આવ્યું હતું કે આ સ્થળ પ્રાચીન સ્મારકો અને પુરાતત્વીય સ્થળો અને અવશેષો અધિનિયમ, ૧૯૫૮ હેઠળ સંરક્ષિત સ્મારક તરીકે ચાલુ રહેશે, જેમાં પૂજાનો સમય જિલ્લા વહીવટીતંત્ર સાથે પરામર્શ કરીને અધિક્ષક પુરાતત્વવિદ્ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવશે.
૧૧મી સદીનું આ સ્મારક લાંબા સમયથી વિવાદના કેન્દ્રમાં રહ્યું છે, હિન્દુ જૂથો દાવો કરે છે કે તે દેવી સરસ્વતીને સમર્પિત મંદિર છે અને મુસ્લિમ સમુદાય તેને એક સૂફી સંતને સમર્પિત મસ્જિદ માને છે.
શુક્રવારે, હાઈકોર્ટે કહ્યું કે આ સ્થળ એક મંદિર હતું, જે ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણના ૨૦૨૪ના અહેવાલ પર આધાર રાખે છે જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે ભોજશાલા સંકુલ-કમલ મૌલા મસ્જિદનું નિર્માણ અગાઉના મંદિરોના અવશેષોનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં મસ્જિદ સદીઓ પછી બનાવવામાં આવી હતી.
કોર્ટે ૨૦૦૩ના છજીૈં ના આદેશને પણ રદ કર્યો હતો જેમાં હિન્દુ પ્રાર્થના પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો અને સ્થળ પર નમાજ પઢવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી, અને કહ્યું હતું કે મુસ્લિમ પક્ષ ધાર જિલ્લામાં વૈકલ્પિક સ્થળે જમીન માટે રાજ્ય સરકારનો સંપર્ક કરી શકે છે.
હિન્દુ અરજદારોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા એડવોકેટ વિષ્ણુ શંકર જૈને જણાવ્યું હતું કે, “છજીૈં ના આદેશથી હાઈકોર્ટના નિર્દેશો અમલમાં આવ્યા છે અને હિન્દુઓ હવે કોઈપણ પ્રતિબંધ વિના સંકુલમાં મુલાકાત અને પૂજા કરી શકે છે”.
ધાર શહેર કાઝી વકાર સાદિકે સંકેત આપ્યો કે મુસ્લિમ અરજદારો સુપ્રીમ કોર્ટનો સંપર્ક કરશે.
“મુસ્લિમ સમુદાયનો કોઈ વૈકલ્પિક જમીન સ્વીકારવાનો કોઈ ઈરાદો નહોતો,” તેમણે ઉમેર્યું.