કેનેડિયન સિક્યુરિટી ઇન્ટેલિજન્સ સર્વિસ એ ચાર દાયકાથી વધુ સમયમાં પહેલી વાર સત્તાવાર રીતે સ્વીકાર્યું છે કે, ૧૯૮૫માં એર ઇન્ડિયા ફ્લાઇટ ૧૮૨, જે કનિષ્ક તરીકે જાણીતી છે, પર થયેલા બોમ્બ વિસ્ફોટ માટે કેનેડા સ્થિત ખાલિસ્તાની ઉગ્રવાદીઓ જવાબદાર હતા.
તેને “આતંકનું જઘન્ય કૃત્ય” ગણાવતા, કેનેડાની ગુપ્તચર એજન્સીએ કહ્યું કે વિમાન કેનેડાથી કાર્યરત ખાલિસ્તાની આતંકવાદીઓ દ્વારા મૂકવામાં આવેલા બોમ્બ દ્વારા નાશ પામ્યું હતું.
“આતંકવાદના ભોગ બનેલા લોકોના સ્મૃતિ દિવસ પર, ઝ્રજીૈંજી એર ઇન્ડિયા ફ્લાઇટ ૧૮૨ પરના ૩૨૯ લોકોને યાદ કરે છે જેમણે આતંકવાદના જઘન્ય કૃત્યને કારણે જીવ ગુમાવ્યા હતા. ૨૩ જૂન, ૧૯૮૫ના રોજ, કેનેડા સ્થિત ખાલિસ્તાની ઉગ્રવાદીઓ દ્વારા મૂકવામાં આવેલા બોમ્બે વિમાનનો નાશ કર્યો હતો, જેમાં સવાર દરેક વ્યક્તિ માર્યા ગયા હતા, જેમાં મોટાભાગના કેનેડિયન હતા. તે કેનેડાના ઇતિહાસનો સૌથી ઘાતક આતંકવાદી હુમલો અને આપણા રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સમુદાય માટે એક નિર્ણાયક ક્ષણ રહ્યો છે,” એજન્સીએ ફેસબુક પોસ્ટમાં જણાવ્યું હતું.
કેનેડાના વડા પ્રધાન માર્ક કાર્નેએ પણ પીડિતોને શ્રદ્ધાંજલિ આપી, કનિષ્ક બોમ્બ વિસ્ફોટને “આપણા દેશના ઇતિહાસનો સૌથી ભયંકર આતંકવાદી હુમલો” ગણાવ્યો અને હિંસક ઉગ્રવાદનો સામનો કરવા માટે કેનેડાની પ્રતિબદ્ધતાને ફરીથી વ્યક્ત કરી.
“આજથી એકતાળીસ વર્ષ પહેલાં, એર ઇન્ડિયા ફ્લાઇટ ૧૮૨ પર થયેલા બોમ્બ વિસ્ફોટમાં ૨૬૮ કેનેડિયનો સહિત ૩૨૯ નિર્દોષ લોકોના મોત થયા હતા. તે કેનેડાના ઇતિહાસનો સૌથી ભયંકર આતંકવાદી હુમલો રહ્યો છે,” કાર્નેએ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું.
એર ઇન્ડિયા ફ્લાઇટ ૧૮૨ પર થયેલા બોમ્બ વિસ્ફોટ
૨૩ જૂન, ૧૯૮૫ના રોજ એર ઇન્ડિયા ફ્લાઇટ ૧૮૨ મોન્ટ્રીયલથી લંડન થઈને નવી દિલ્હી જઈ રહી હતી, ત્યારે આયર્લેન્ડના દરિયાકાંઠે એટલાન્ટિક મહાસાગર પર હવામાં એક ચેક્ડ સુટકેસમાં છુપાયેલો બોમ્બ વિસ્ફોટ થયો. લંડનના હીથ્રો એરપોર્ટ પર વિમાન લેન્ડ થવાના આશરે ૪૫ મિનિટ પહેલા આ વિસ્ફોટ થયો હતો, જેમાં વિમાનમાં સવાર તમામ ૩૨૯ મુસાફરો અને ક્રૂ સભ્યો માર્યા ગયા હતા.
પીડિતોમાં ૨૬૮ કેનેડિયન નાગરિકો, જેમાં મોટાભાગના ભારતીય મૂળના હતા, અને ૨૪ ભારતીય નાગરિકોનો સમાવેશ થાય છે. શોધ અને બચાવ ટીમોએ સમુદ્રમાંથી ફક્ત ૧૩૧ મૃતદેહો જ મેળવ્યા હતા.
કેનેડિયન તપાસકર્તાઓએ તારણ કાઢ્યું છે કે ખાલિસ્તાની ઉગ્રવાદીઓ દ્વારા ૧૯૮૪ માં ભારતીય સેના દ્વારા અમૃતસરના સુવર્ણ મંદિરમાંથી સશસ્ત્ર આતંકવાદીઓને બહાર કાઢવા માટે ચલાવવામાં આવેલા ઓપરેશન બ્લુ સ્ટારનો બદલો લેવા માટે બોમ્બ વિસ્ફોટ કરવામાં આવ્યો હતો. વિસ્ફોટકો પાછળથી એક મુસાફર દ્વારા ચેક કરાયેલી સુટકેસમાંથી મળી આવ્યા હતા જે ક્યારેય ફ્લાઇટમાં ચઢ્યો ન હતો.
કનિષ્ક બોમ્બ વિસ્ફોટ કેનેડિયન ઇતિહાસમાં આતંકવાદનો સૌથી ઘાતક કૃત્ય છે અને લાંબા સમયથી ભારત-કેનેડા સંબંધોમાં ઘર્ષણનો મુખ્ય સ્ત્રોત રહ્યો છે, નવી દિલ્હી વારંવાર કેનેડિયન ભૂમિમાંથી ઉદ્ભવતી ઉગ્રવાદી પ્રવૃત્તિઓ પર ચિંતા વ્યક્ત કરી રહ્યું છે.
જાેકે, આ વર્ષની શરૂઆતમાં માર્ક કાર્ને કેનેડાના વડા પ્રધાન તરીકે કાર્યભાર સંભાળ્યા પછી દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં સુધારો થયો છે, ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન જસ્ટિન ટ્રૂડોના શાસનકાળ દરમિયાન સંબંધોમાં તીવ્ર બગાડ પછી બંને દેશોએ રાજદ્વારી જાેડાણ પુન:સ્થાપિત કરવા માટે પગલાં લીધા છે.