રાજ્યસભા પછી, લોકસભાએ પણ ગુરુવારે રાષ્ટ્રગીત ‘વંદે માતરમ‘ ના અપમાનને ફોજદારી ગુનો બનાવવા માટે એક બિલ પસાર કર્યું છે. આ બિલ હવે કાયદાકીય કાયદો બનવા માટે રાષ્ટ્રપતિ પાસે મોકલવામાં આવશે. અગાઉ, ગૃહ રાજ્યમંત્રી નિત્યાનંદ રાયે રાજ્યસભામાં કહ્યું હતું કે, “વંદે માતરમ બિલ ફક્ત એક સામાન્ય બિલ નથી પરંતુ ભારતની આત્મા, રાષ્ટ્રીય જાગૃતિ અને સાંસ્કૃતિક વારસાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે અને આપણને સ્વતંત્રતા સંગ્રામની યાદ અપાવે છે.”
વંદે માતરમ બિલનો વિરોધ કરવા બદલ કોંગ્રેસ પર નિશાન સાધતા મંત્રીએ કહ્યું, “મને ખબર નથી કે થોડા લોકો વંદે માતરમનો વિરોધ કેમ કરી રહ્યા છે, અથવા કોંગ્રેસ ખાસ કરીને વંદે માતરમનો વિરોધ કેમ કરી રહી છે. આ બિલ દ્વારા રાષ્ટ્રગીતનું અપમાન કરવા માટે દંડની જાેગવાઈઓ કરવા અંગે ચર્ચા થઈ છે. વંદે માતરમનો વિરોધ કરવાનો અર્થ એ છે કે કોંગ્રેસ હંમેશા તુષ્ટિકરણની નીતિ અપનાવીને આ દેશના ગૌરવનું અપમાન કરવાનું કામ કરી રહી છે. કોંગ્રેસ અને તેના સાથી પક્ષો શા માટે વિરોધ કરી રહ્યા છે?”
વંદે માતરમના અપમાન માટે પ્રસ્તાવિત સજા શું છે?
પ્રસ્તાવિત કાયદા હેઠળ, કોઈપણ વ્યક્તિ જે ઇરાદાપૂર્વક વંદે માતરમનું અપમાન કરે છે અથવા ઇરાદાપૂર્વક તેના ગાનમાં અવરોધ ઊભો કરે છે તેને આનો સામનો કરવો પડી શકે છે:
ત્રણ વર્ષ સુધીની કેદ
દંડ
અથવા કેદ અને દંડ બંને
વંદે માતરમની ૧૫૦મી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે વર્ષભર ચાલતી ઉજવણીના ભાગ રૂપે સરકાર આ બિલ લાવી રહી છે.
વંદે માતરમના ગાન માટે પ્રસ્તાવિત માર્ગદર્શિકા
બિલમાં રાષ્ટ્રીય ગીતના ગાન અંગે માર્ગદર્શિકાઓનો સમૂહ પણ રજૂ કરવામાં આવ્યો છે.
આમાં શામેલ છે:-
તે બધા સરકારી કાર્યક્રમોમાં ગાવું જાેઈએ.
તે સત્તાવાર કાર્યક્રમો શરૂ થાય તે પહેલાં ગાવું જાેઈએ.
બધા છ શ્લોક રજૂ કરવા જાેઈએ.
સંપૂર્ણ ગાન લગભગ ૩ મિનિટ અને ૧૦ સેકન્ડનો સમય લેવો જાેઈએ.
જ્યારે તે ગાવામાં આવે ત્યારે લોકોએ ધ્યાન કેન્દ્રિત સ્થિતિમાં રહેવું જાેઈએ.
શાળાઓએ સવારની પ્રાર્થના પહેલાં વંદે માતરમ વગાડવું જાેઈએ અથવા ગાવું જાેઈએ.
વંદે માતરમ કોણે લખ્યું?
વંદે માતરમ બંકિમચંદ્ર ચટ્ટોપાધ્યાય દ્વારા રચિત હતું. આ રાષ્ટ્રીય ગીત છ શ્લોકોનું બનેલું છે અને તે સંસ્કૃત અને બંગાળીના મિશ્રણમાં લખાયેલું છે. તે સૌપ્રથમ ૧૮૯૬માં કલકત્તામાં જાહેરમાં ગવાયું હતું અને મૂળરૂપે બંકિમચંદ્રની પ્રખ્યાત નવલકથા આનંદમઠમાં દેખાયું હતું. દાયકાઓથી, આ ગીત ભારતની સ્વતંત્રતા ચળવળ અને રાષ્ટ્રીય ઓળખના સૌથી કાયમી પ્રતીકોમાંનું એક બની ગયું છે.