સીરિયાની એક કોર્ટે મંગળવારે પદભ્રષ્ટ રાષ્ટ્રપતિ બશર અલ-અસદને સીરિયાના ૧૪ વર્ષના સંઘર્ષ દરમિયાન માનવતા વિરુદ્ધના ગુનાઓ અને યુદ્ધ ગુનાઓ માટે તેમની ગેરહાજરીમાં મૃત્યુદંડની સજા ફટકારી હતી, જેમાં અંદાજે અડધા મિલિયન લોકોનો ભોગ લેવાયો હોવાનો અંદાજ છે.
અસદના નાના ભાઈ, માહેર અસદને પણ આ જ કેસમાં મૃત્યુદંડની સજા ફટકારવામાં આવી હતી. કોર્ટે દક્ષિણ પ્રાંત દારામાં હિંસક કાર્યવાહીનું નેતૃત્વ કરવામાં તેમની કથિત ભૂમિકા બદલ અસદના મામાના પિતરાઈ ભાઈ આતેફ નજીબને પણ મૃત્યુદંડની સજા ફટકારી હતી, જેણે ૨૦૧૧ના બળવાને ઉત્તેજિત કરવામાં મદદ કરી હતી અને અંતે સીરિયાના ગૃહયુદ્ધ ફાટી નીકળવામાં ફાળો આપ્યો હતો.
ચુકાદો કડક સુરક્ષા વચ્ચે આપવામાં આવ્યો હતો. ન્યાયાધીશે સજા વાંચી સંભળાવતા કોર્ટમાં હાજર નજીબ જેલનો ગણવેશ પહેરીને પાંજરામાં ઉભા હતા.
ડિસેમ્બર ૨૦૧૪ માં બળવાખોર દળો દમાસ્કસમાં પ્રવેશ્યા પછી બશર અસદ અને તેનો ભાઈ માહેર સીરિયા ભાગી ગયા હતા અને રશિયા ગયા હતા, જેનાથી અસદના લાંબા શાસનનો અંત આવ્યો હતો. સીરિયાની કાર્યવાહીમાં બંનેની ગેરહાજરીમાં કેસ ચલાવવામાં આવ્યો હતો.
નજીબને બાદમાં સીરિયન અધિકારીઓ દ્વારા ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને તેઓ સંઘર્ષ દરમિયાન થયેલા કથિત દુર્વ્યવહાર બદલ કેસનો સામનો કરનારા સૌથી વરિષ્ઠ ભૂતપૂર્વ અસદ-યુગના અધિકારીઓમાંના એક બન્યા હતા.
સીરિયન આર્મીના ભૂતપૂર્વ બ્રિગેડિયર જનરલ નજીબ, ૨૦૧૧ માં દક્ષિણ સીરિયાના દારા પ્રાંતમાં રાજકીય સુરક્ષા શાખાના વડા હતા. બળવાના પ્રારંભિક તબક્કા દરમિયાન પ્રદેશમાં વિરોધીઓ પર કાર્યવાહીની દેખરેખ રાખવાનો તેમના પર આરોપ છે.
માર્ચ ૨૦૧૧ માં દારામાં થયેલા વિરોધ પ્રદર્શનો, જ્યાં વિરોધ ફાટી નીકળ્યો હતો, તે સીરિયાના આધુનિક ઇતિહાસમાં એક મુખ્ય વળાંક હતો. પ્રદર્શનો પ્રત્યે સરકારના હિંસક પ્રતિભાવથી સમગ્ર દેશમાં અશાંતિ ફેલાઈ ગઈ, જે આખરે સરકારી દળો, વિપક્ષી જૂથો, ઉગ્રવાદી સંગઠનો અને વિદેશી શક્તિઓને સંડોવતા લાંબા ગૃહયુદ્ધમાં પરિણમી.
સંઘર્ષના પરિણામે વ્યાપક વિનાશ અને વિશાળ માનવતાવાદી કટોકટી સર્જાઈ, જેમાં લાખો લોકો માર્યા ગયા અને લાખો લોકો સીરિયાની અંદર અને વિદેશમાં વિસ્થાપિત થયા.
અસદ, માહેર અને નજીબ સામે મૃત્યુદંડની સજા ભૂતપૂર્વ સીરિયન સરકારના વરિષ્ઠ વ્યક્તિઓને સંઘર્ષ દરમિયાન થયેલા કથિત અત્યાચારો માટે જવાબદાર ઠેરવવાના પ્રયાસોમાં એક મહત્વપૂર્ણ ન્યાયિક વિકાસ દર્શાવે છે.