યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે સાઉદી અરેબિયાને ૨૪.૩ અબજ ડોલરના અંદાજિત મુખ્ય સંરક્ષણ સોદામાં ૪૮ F-35 લાઈટનિંગ II ફાઇટર એરક્રાફ્ટના સંભવિત વેચાણને મંજૂરી આપી છે. યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ સ્ટેટે ગુરુવારે (સ્થાનિક સમય) મંજૂરીની જાહેરાત કરી, જેનાથી પ્રસ્તાવિત વિદેશી લશ્કરી વેચાણ આગળ વધવાની મંજૂરી મળી. આ પેકેજમાં પરંપરાગત ટેકઓફ અને લેન્ડિંગ માટે સજ્જ ૪૮ F-35 એરક્રાફ્ટ, ૪૯ પ્રેટ એન્ડ વ્હીટની હ્લ૧૩૫-ઁઉ-૧૦૦ એન્જિનનો સમાવેશ થાય છે. આમાંથી, ૪૮ એન્જિન વિમાનમાં સ્થાપિત કરવામાં આવશે, જ્યારે એક વધારાના તરીકે પૂરું પાડવામાં આવશે.
૨૪.૩ અબજ ડોલરના સોદામાં શું શામેલ છે
પ્રસ્તાવિત કરાર ફાઇટર જેટ અને એન્જિનથી ઘણો આગળ વધે છે. યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટ અનુસાર, આ પેકેજમાં સુરક્ષિત સંચાર પ્રણાલીઓ, ચોકસાઇ નેવિગેશન સાધનો અને ક્રિપ્ટોગ્રાફિક સિસ્ટમ્સનો પણ સમાવેશ થાય છે. સાઉદી અરેબિયાને ઇલેક્ટ્રોનિક યુદ્ધ ડેટાબેઝ સપોર્ટ, વિમાન અને દારૂગોળા સપોર્ટ સાધનો, સ્પેરપાર્ટ્સ, તાલીમ સાધનો અને ફ્લાઇટ સિમ્યુલેટર પણ મળશે. આ સોદામાં વિમાનના સંચાલન અને જાળવણી માટે જરૂરી સોફ્ટવેર, તકનીકી દસ્તાવેજીકરણ અને લોજિસ્ટિક્સ સપોર્ટનો પણ સમાવેશ થાય છે. પ્રસ્તાવિત વેચાણમાં ફોર્ટ વર્થ, ટેક્સાસની લોકહીડ માર્ટિન એરોનોટિક્સ કંપની અને ઇસ્ટ હાર્ટફોર્ડ, કનેક્ટિકટની પ્રેટ એન્ડ વ્હીટની મિલિટરી એન્જિન્સને મુખ્ય કોન્ટ્રાક્ટર તરીકે નામ આપવામાં આવ્યું છે.
અમેરિકાએ આ સોદા પર શું કહ્યું?
યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટે કહ્યું કે પ્રસ્તાવિત વેચાણનો હેતુ વોશિંગ્ટનની વિદેશ નીતિ અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા ઉદ્દેશ્યોને આગળ વધારવાનો છે. તેણે સાઉદી અરેબિયાને એક મુખ્ય બિન-નાટો સાથી તરીકે વર્ણવ્યું અને કહ્યું કે દેશની સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવાથી ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં રાજકીય સ્થિરતા અને આર્થિક પ્રગતિમાં ફાળો મળશે. “પ્રસ્તાવિત વેચાણ સાઉદી અરેબિયાની તેના માતૃભૂમિ સંરક્ષણને મજબૂત બનાવીને વર્તમાન અને ભવિષ્યના જાેખમોને રોકવાની ક્ષમતામાં સુધારો કરશે, અને યુએસ દળો અને અન્ય પ્રાદેશિક અને નાટો દળો સાથે આંતર-કાર્યક્ષમતામાં સુધારો કરશે,” નિવેદનમાં વાંચવામાં આવ્યું.
વિભાગે કહ્યું કે આ સોદો સાઉદી અરેબિયાના ઓપરેશનલ એરક્રાફ્ટ ફ્લીટને પણ વિસ્તૃત કરશે અને હવા-થી-હવા અને હવા-થી-જમીન સ્વ-રક્ષણ કામગીરી હાથ ધરવાની તેની ક્ષમતાને મજબૂત બનાવશે. યુએસ સરકારે કહ્યું કે પ્રસ્તાવિત ટ્રાન્સફર “પ્રદેશમાં લશ્કરી સંતુલનમાં કોઈ ફેરફાર કરશે નહીં.”
પ્રસ્તાવિત વેચાણ હેઠળ વધારાના યુએસ કર્મચારીઓની જરૂર નથી
વિદેશ વિભાગે જણાવ્યું હતું કે પ્રસ્તાવિત કરારના અમલીકરણ માટે વધારાના યુએસ સરકાર અથવા કોન્ટ્રાક્ટર કર્મચારીઓને સાઉદી અરેબિયામાં સોંપવાની જરૂર રહેશે નહીં. તેણે એમ પણ કહ્યું કે સંભવિત વેચાણના સંદર્ભમાં હાલમાં પ્રસ્તાવિત કોઈપણ ઓફસેટ કરારથી તે વાકેફ નથી. વિભાગના જણાવ્યા મુજબ, આવી કોઈપણ વ્યવસ્થા સાઉદી અરેબિયા અને કોન્ટ્રાક્ટરો વચ્ચે વાટાઘાટો દ્વારા અલગથી નક્કી કરવામાં આવશે.
હ્લ-૩૫ સોદો સાઉદી અરેબિયા માટે કેમ મહત્વપૂર્ણ છે
પ્રસ્તાવિત વેચાણ સાઉદી અરેબિયાને યુએસ-વિકસિત ફાઇટર એરક્રાફ્ટ હ્લ-૩૫ લાઈટનિંગ ૈંૈં, તેના સંચાલન માટે જરૂરી સિસ્ટમ્સ, તાલીમ અને લોજિસ્ટિકલ સપોર્ટની ઍક્સેસ આપશે. સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટે પ્રસ્તાવિત કરાર મુખ્યત્વે સાઉદી અરેબિયાના માતૃભૂમિ સંરક્ષણ, ડિટરન્સ ક્ષમતાઓ અને યુએસ અને અન્ય ભાગીદાર દળો સાથે આંતર-કાર્યક્ષમતાની આસપાસ ઘડ્યો છે. આ સોદો સાઉદી અરેબિયા સાથેના વ્યાપક યુએસ સુરક્ષા સંબંધોના ભાગ રૂપે વોશિંગ્ટન અને રિયાધ વચ્ચે સંરક્ષણ સહયોગને પણ ગાઢ બનાવશે.