કેન્દ્રીય કેબીનેટ દ્વારા બુધવારે ૨૦૨૭-૨૮ના રવી માર્કેટિંગ વર્ષ માટે ઘઉંના લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ (સ્જીઁ)માં પ્રતિ ક્વિન્ટલ ૨૫ રૂપિયાનો વધારો મંજૂર કર્યો છે, જેનાથી ટેકાના ભાવ પ્રતિ ક્વિન્ટલ ૨,૬૧૦ રૂપિયા થયા છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં મળેલી કેબિનેટની બેઠક બાદ માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે આ ર્નિણયની જાહેરાત કરી હતી. એપ્રિલથી માર્ચ સુધી ચાલતા ૨૦૨૬-૨૭ના માર્કેટિંગ વર્ષ દરમિયાન ઘઉં માટે સ્જીઁ પ્રતિ ક્વિન્ટલ ૨,૫૮૫ રૂપિયા હતી.
આ બેઠકમાં ઘઉં અને અન્ય પાંચ રવી પાકો માટે કૃષિ મંત્રાલયના પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. સુધારેલા સ્જીઁની જાહેરાત આગામી રવી વાવણીની મોસમ પહેલાં કરવામાં આવી છે; સામાન્ય રીતે ઘઉંની વાવણી ઓક્ટોબરમાં શરૂ થાય છે અને લણણી એપ્રિલમાં શરૂ થાય છે.
ઘઉંની સ્જીઁ ઉત્પાદન ખર્ચ કરતાં બમણાથી વધુ
વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે ઘઉંનો ઉત્પાદન ખર્ચ પ્રતિ ક્વિન્ટલ ૧,૨૬૪ રૂપિયા છે, જ્યારે ૨૦૨૭-૨૮ના માર્કેટિંગ વર્ષ માટે સ્જીઁ પ્રતિ ક્વિન્ટલ ૨,૬૧૦ રૂપિયા નક્કી કરવામાં આવી છે. મંત્રીએ કહ્યું કે આમ, ટેકાના ભાવ નિર્ધારિત ઉત્પાદન ખર્ચ કરતાં બમણાથી પણ વધુ છે.
સુધારેલી સ્જીઁ ‘કમિશન ફોર એગ્રીકલ્ચરલ કોસ્ટ્સ એન્ડ પ્રાઇસીસ‘ (ઝ્રછઝ્રઁ)ની ભલામણ પર આધારિત છે. પ્રાપ્ત માહિતી અનુસાર, કૃષિ મંત્રાલયે છ રવી પાકો માટે નવી સ્જીઁનો પ્રસ્તાવ મૂકતી વખતે ઉત્પાદન ખર્ચ, અલ-નીનો (ઈઙ્મ દ્ગૈર્હ) અંગેની ચિંતાઓ તેમજ વૈશ્વિક અને સ્થાનિક ભાવના વલણોને ધ્યાનમાં લીધા હતા.
ચણા, મસૂર અને તેલીબિયાંની સ્જીઁમાં પણ વધારો
ઘઉંની સાથે, કેબિનેટે ૨૦૨૭-૨૮ના રવી માર્કેટિંગ વર્ષ માટે જવ, ચણા, મસૂર, રેપસીડ/રાઈ (સરસવ) અને કુસુમ (જટ્ઠકકર્ઙ્મુીિ)ના સ્જીઁમાં પણ વધારાને મંજૂરી આપી છે.
જવની સ્જીઁ ૨૦૨૬-૨૭ના ૨,૧૫૦ રૂપિયાથી વધારીને પ્રતિ ક્વિન્ટલ ૨,૨૮૬ રૂપિયા કરવામાં આવી છે. ચણાના ટેકાના ભાવમાં ૮૩ રૂપિયાનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે, જે પ્રતિ ક્વિન્ટલ ૫,૮૭૫ રૂપિયાથી વધીને ૫,૯૫૮ રૂપિયા થયા છે. શું મસૂર માટે સ્જીઁ રૂ. ૭,૦૦૦ થી વધારીને રૂ. ૭,૩૯૦ પ્રતિ ક્વિન્ટલ કરવામાં આવી છે? જરા ઊભા રહો, સ્ત્રોત કહે છે કે તે રૂ. ૭,૦૦૦ થી વધીને રૂ. ૭,૩૯૦ થઈ છે? વાસ્તવમાં વપરાશકર્તા કહે છે કે તે રૂ. ૫,૮૭૫ થી વધી છે? ના, તે ચણા (ગ્રામ) માટે હતું. અટકળો કરવાની જરૂર નથી. આપેલ સ્ત્રોત જણાવે છે કે મસૂરના ભાવમાં રૂ. ૩૯૦ નો વધારો થઈને તે રૂ. ૭,૩૯૦ થયા છે, પરંતુ તે વાક્યમાં અગાઉની સ્જીઁ સ્પષ્ટપણે દર્શાવતું નથી. આપણે માત્ર પ્રમાણિત માહિતી જ ધ્યાનમાં લેવી જાેઈએ.
રેપસીડ/રાઈ (સરસવ) ના બીજ માટે સ્જીઁ રૂ. ૬,૨૦૦ થી વધારીને રૂ. ૬,૬૧૩ પ્રતિ ક્વિન્ટલ કરવામાં આવી છે, જ્યારે કુસુમ (જટ્ઠકકર્ઙ્મુીિ) માટે તેમાં રૂ. ૬૭૫ નો વધારો થઈને ભાવ રૂ. ૬,૫૪૦ થી વધીને રૂ. ૭,૨૧૫ પ્રતિ ક્વિન્ટલ થયા છે.
ખેડૂતોને થનારી ચુકવણીનો અંદાજ રૂ. ૯૦,૯૬૨ કરોડ
વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે, ૨૦૨૭-૨૮ના માર્કેટિંગ વર્ષ દરમિયાન ૩૨૪ લાખ ટન પાક માટે સુધારેલી સ્જીઁ હેઠળ ખેડૂતોને કુલ રૂ. ૯૦,૯૬૨ કરોડની ચુકવણી થવાનો અંદાજ છે.
સરકારે ૨૦૨૬-૨૭ના પાક વર્ષ (જે જુલાઈથી જૂન સુધી ચાલે છે) માટે ઘઉંના ઉત્પાદનનો લક્ષ્યાંક ૧૨૧ મિલિયન ટન નક્કી કર્યો છે. ઘઉં એ મુખ્ય રવિ અથવા શિયાળુ પાક છે અને સામાન્ય રીતે તેનું વાવેતર ઓક્ટોબરથી શરૂ થાય છે, જ્યારે તેની કાપણી એપ્રિલમાં શરૂ થાય છે.
સ્જીઁ અંગેનો આ તાજેતરનો ર્નિણય છ રવિ પાકોને આવરી લે છે અને તે વાવેતરના આગામી ચક્ર પહેલાં લેવામાં આવ્યો છે. ઝ્રછઝ્રઁ (કૃષિ ખર્ચ અને ભાવ પંચ) ની ભલામણો અને કૃષિ મંત્રાલય દ્વારા ઉત્પાદન ખર્ચ તથા બજારની સ્થિતિના મૂલ્યાંકનને આધારે આ સુધારેલા દરો નક્કી કરવામાં આવ્યા છે.