ચીની રાષ્ટ્રપતિ શી જીન્પીંગ સંમત છે કે ઈરાને સામુદ્રધુની ખોલવી જ જાેઈએ: ટ્રમ્પ
યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું કે ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ સંમત થયા છે કે તેહરાનને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરીથી ખોલવો જાેઈએ, જાેકે ચીને કોઈ સંકેત આપ્યો નથી કે તે તેમાં વિચાર કરશે.
શી સાથે બે દિવસની વાતચીત પછી શુક્રવારે બેઇજિંગથી પાછા ફરતા ટ્રમ્પે કહ્યું કે તેઓ ઈરાની તેલ ખરીદતી ચીની તેલ કંપનીઓ પરના યુએસ પ્રતિબંધો હટાવવા કે નહીં તે અંગે વિચારી રહ્યા છે. ચીન ઈરાની તેલનો સૌથી મોટો ખરીદદાર છે.
રોઇટર્સ ઈરાન બ્રીફિંગ ન્યૂઝલેટર તમને ઈરાન યુદ્ધના નવીનતમ વિકાસ અને વિશ્લેષણથી માહિતગાર રાખે છે. અહીં સાઇન અપ કરો.
“હું કોઈ ઉપકાર માંગતો નથી કારણ કે જ્યારે તમે ઉપકાર માંગો છો, ત્યારે તમારે બદલામાં ઉપકાર કરવો પડશે,” ટ્રમ્પે એર ફોર્સ વન પર એક પત્રકાર દ્વારા પૂછવામાં આવ્યું કે શું શીએ ઈરાનીઓ પર સ્ટ્રેટ ફરીથી ખોલવા માટે દબાણ કરવાની દ્રઢ પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી હતી.
શીએ ઈરાન વિશે ટ્રમ્પ સાથેની તેમની ચર્ચાઓ પર કોઈ ટિપ્પણી કરી ન હતી, જાેકે ચીનના વિદેશ મંત્રાલયે યુદ્ધની ટીકા કરી હતી, તેને સંઘર્ષ ગણાવ્યો હતો “જે ક્યારેય થવું જાેઈએ નહીં, ચાલુ રાખવાનું કોઈ કારણ નથી.”
૨૮ ફેબ્રુઆરીએ અમેરિકા અને ઇઝરાયલ દ્વારા હુમલા શરૂ કરવામાં આવ્યા તે પહેલાં ઈરાને આ સ્ટ્રેટને અસરકારક રીતે બંધ કરી દીધો છે, જે વૈશ્વિક તેલ અને પ્રવાહી કુદરતી ગેસનો પાંચમા ભાગનો પુરવઠો પૂરો પાડતો હતો. ?શિપિંગમાં વિક્ષેપને કારણે ઇતિહાસમાં સૌથી મોટો તેલ પુરવઠો સંકટ સર્જાયું છે, જેના કારણે તેલના ભાવમાં વધારો થયો છે.
ઈરાની સંસદની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સમિતિના વડા ઈબ્રાહિમ અઝીઝીએ શનિવારે જણાવ્યું હતું કે તેહરાને એક નિર્ધારિત માર્ગ પર સ્ટ્રેટ દ્વારા ટ્રાફિકનું સંચાલન કરવા માટે એક પદ્ધતિ તૈયાર કરી છે જે ટૂંક સમયમાં જાહેર કરવામાં આવશે.
અઝીઝીએ કહ્યું કે ફક્ત વાણિજ્યિક જહાજાે અને ઈરાન સાથે સહયોગ કરતા પક્ષોને જ ફાયદો થશે, અને આ પદ્ધતિ હેઠળ પૂરી પાડવામાં આવતી વિશેષ સેવાઓ માટે ફી વસૂલવામાં આવશે.
યુએસ અને ઇઝરાયલી હવાઈ હુમલામાં હજારો ઈરાનીઓ માર્યા ગયા હતા. ઇઝરાયલ અને ઈરાન સમર્થિત જૂથ હિઝબુલ્લાહ વચ્ચેની લડાઈમાં લેબનોનમાં હજારો લોકો માર્યા ગયા છે, જાેકે ઇઝરાયલ અને લેબનોન શુક્રવારે યુદ્ધવિરામના ૪૫ દિવસના વિસ્તરણ માટે સંમત થયા હતા જેનાથી ત્યાં સંઘર્ષ શાંત થયો છે.
યુએસે ગયા મહિને તેના હુમલાઓ થોભાવ્યા હતા પરંતુ બંદર નાકાબંધી શરૂ કરી હતી. શનિવાર સુધીમાં, ૭૮ વાણિજ્યિક જહાજાેને રીડાયરેક્ટ કરવામાં આવ્યા હતા અને ચારને બંધ કરી દેવામાં આવ્યા હતા જેથી નાકાબંધીનું પાલન થાય.
યુદ્ધ શરૂ થયા પછી ઇઝરાયલ, યુએસ બેઝ અને ગલ્ફ રાજ્યો પર હુમલા કરનાર તેહરાને કહ્યું છે કે જ્યાં સુધી યુએસ તેની નાકાબંધી સમાપ્ત ન કરે ત્યાં સુધી તે સામુદ્રધુનીને ખોલશે નહીં. ટ્રમ્પે ધમકી આપી છે કે જાે ઈરાન કોઈ કરાર માટે સંમત નહીં થાય તો હુમલા ફરી શરૂ કરશે.
“અમે નથી ઇચ્છતા કે તેમની પાસે પરમાણુ હથિયાર હોય, અમે સામુદ્રધુનીઓ ખુલ્લી રાખવા માંગીએ છીએ,” ટ્રમ્પે બેઇજિંગમાં શી સાથે કહ્યું.
ઈરાન, જે લાંબા સમયથી પરમાણુ હથિયાર બનાવવાનો ઇરાદો ધરાવતો હોવાનો ઇનકાર કરી રહ્યું છે, તેણે પરમાણુ સંશોધન બંધ કરવાનો અથવા સમૃદ્ધ યુરેનિયમના છુપાયેલા ભંડારને છોડી દેવાનો ઇનકાર કર્યો છે.
ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાકચીએ જણાવ્યું હતું કે તેહરાને યુએસ તરફથી સંદેશા મળ્યા છે જે દર્શાવે છે કે વોશિંગ્ટન વાટાઘાટો ચાલુ રાખવા તૈયાર છે.
પાકિસ્તાન વોશિંગ્ટન અને તેહરાન વચ્ચે મધ્યસ્થી કરી રહ્યું છે. ઈરાની સમાચાર એજન્સી નૂરન્યૂઝે જણાવ્યું હતું કે ગૃહમંત્રી એસ્કંદર મોમેનીએ તેમના પાકિસ્તાની સમકક્ષ સાથે ઈરાન-પાકિસ્તાન સંબંધો અને શાંતિ વાટાઘાટો ફરી શરૂ કરવાની સંભાવનાઓ પર “વિગતવાર” ચર્ચા કરી હતી, પરંતુ કોઈ વિગતો આપી ન હતી.
ટ્રમ્પ ધીરજ ગુમાવી રહ્યા છે
ટ્રમ્પ, જેમણે ગુરુવારે પ્રસારિત થયેલા એક ઇન્ટરવ્યુમાં ફોક્સ ન્યૂઝના “હેનિટી” કાર્યક્રમમાં જણાવ્યું હતું કે તેઓ ઈરાન સાથે ધીરજ ગુમાવી રહ્યા છે, તેમણે કહ્યું હતું કે તેહરાને “સોદો કરવો જાેઈએ”.
કટોકટી વૈશ્વિક આર્થિક આંચકાઓ મોકલતી રહી હોવા છતાં, યુએસ-ઇઝરાયલી હવાઈ હુમલાની શરૂઆતથી સસ્પેન્શન પછી ઈરાન મંગળવારે તેનું શેરબજાર ફરીથી ખોલવા માટે તૈયાર છે, ઈરાનની ૈંઇદ્ગછ સમાચાર એજન્સીએ એક વરિષ્ઠ અધિકારીને ટાંકીને જણાવ્યું હતું.
“યુદ્ધની શરૂઆતથી શેરબજારની પ્રવૃત્તિઓ સ્થગિત કરવાનો હેતુ શેરધારકોની સંપત્તિનું રક્ષણ કરવાનો, ગભરાટથી ચાલતા વેપારને રોકવાનો અને વધુ પારદર્શક ભાવનિર્ધારણ પરિસ્થિતિઓને મંજૂરી આપવાનો હતો,” સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ ઓર્ગેનાઇઝેશનના ડેપ્યુટી સુપરવાઇઝર હામિદ યારીએ જણાવ્યું હતું.
ગયા અઠવાડિયાથી યુદ્ધ સમાપ્ત કરવા માટેની વાટાઘાટો સ્થગિત છે જ્યારે ઈરાન અને અમેરિકાએ એકબીજાના તાજેતરના પ્રસ્તાવોને નકારી કાઢ્યા હતા.
અરાકચીએ શુક્રવારે કહ્યું હતું કે ઈરાન ચીની ઇનપુટનું સ્વાગત કરશે, ઉમેર્યું હતું કે તેહરાન રાજદ્વારીને તક આપવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે પરંતુ અમેરિકા પર વિશ્વાસ નથી કરતો, જેણે હવાઈ હુમલા શરૂ કરીને અગાઉના વાટાઘાટોને ઘટાડી દીધી છે.
જ્યારે અમેરિકા અને ઈઝરાયલે ઈરાન પર હુમલા શરૂ કર્યા, ત્યારે તેમણે કહ્યું કે તેમનો એક ઉદ્દેશ્ય અધિકારીઓને નબળા પાડવાનો હતો જેથી ઈરાનીઓ સરકારને ઉથલાવી શકે.
યુદ્ધ દરમિયાન ઈરાનમાં સંગઠિત અસંમતિના બહુ ઓછા સંકેત મળ્યા છે, અને અધિકાર જૂથો કહે છે કે સરકારે તેના વિરોધીઓ પર ભારે કાર્યવાહી કરી છે.
ઈરાનના ન્યાયતંત્રે શનિવારે જણાવ્યું હતું કે યુદ્ધ શરૂ થયા પછીથી ૩૯ લોકોને ઇઝરાયલી અથવા યુએસ જાસૂસી એજન્સીઓ સાથે સહયોગ કરવા અથવા “આતંકવાદ” અથવા સશસ્ત્ર અશાંતિમાં ભાગ લેવા બદલ ફાંસી આપવામાં આવી છે, ન્યાયતંત્રની સમાચાર એજન્સી મિઝાને અહેવાલ આપ્યો છે.
તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ૩૬ “મધ્યમ-સ્તરના” અસંતુષ્ટોને લાંબી જેલની સજા ફટકારવામાં આવી છે.