ડેમોક્રેટ્સે ૨૦ વર્ષ બાદ ઓહાયો અને આયોવા, ૨૮ વર્ષ બાદ જ્યોર્જિયા અને ૩૬ વર્ષ બાદ ટેક્સાસમાં બાજી પલટી
અમેરિકનોએ યુદ્ધને નકારી કાઢ્યું; ડેમોક્રેટ્સને બહુમતી મળતા ઈરાનની પ્રતિક્રિયા
૨૦૨૬ની યુએસ મિડટર્મ (મધ્યસત્ર) ચૂંટણીઓએ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને રિપબ્લિકન પાર્ટીને મોટો રાજકીય ફટકો આપ્યો છે. ડેમોક્રેટિક પાર્ટીએ એવા રાજ્યોમાં મોટી સફળતા મેળવી છે જે વર્ષોથી રિપબ્લિકન પાર્ટીના નિયંત્રણ હેઠળ હતા. ગવર્નર પદ માટેની અત્યંત ચર્ચિત ચૂંટણીઓમાં, ઓહાયોમાં ડૉ. એમી એક્ટન, આયોવામાં રોબ સેન્ડ, જ્યોર્જિયામાં કેશા લેન્સ બોટમ્સ અને ટેક્સાસમાં જીના હિનોજાેસાએ ઐતિહાસિક જીત નોંધાવી છે. આ જીત સાથે જ આ રાજ્યોમાં દાયકાઓથી ચાલી આવતા રિપબ્લિકન વર્ચસ્વનો અંત આવ્યો છે.
ડેમોક્રેટ્સે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને રિપબ્લિકન પાર્ટીના વ્યાપક વિરોધમાં કોંગ્રેસનું નિયંત્રણ મેળવી લીધું છે, એક એવી હાર જે વિશ્વસનીય ય્ર્ંઁ પ્રદેશ સુધી પહોંચી હતી. ડેમોક્રેટ્સે રૂબી-લાલ રાજ્યો અને યુદ્ધના મેદાનોમાં ઓછામાં ઓછી સાત સેનેટ બેઠકો જીતી: કેન્સાસ, જેણે લગભગ એક સદીથી ડેમોક્રેટિક સેનેટર ચૂંટ્યો નથી, આયોવા, ટેક્સાસ, ઓહિયો, મૈને, ઉત્તર કેરોલિના અને દક્ષિણ કેરોલિના. તેઓએ જ્યોર્જિયા અને મિશિગનમાં યુદ્ધના મેદાનની બેઠકો જાળવી રાખી. ગૃહમાં, ડેમોક્રેટ્સે બે ડઝનથી વધુ જિલ્લાઓને ઉલટાવી દીધા, કેટલાકે ૨૦૨૪ માં ટ્રમ્પને બે આંકડાથી મત આપ્યો હતો.
૨૧૦ મિલિયનથી વધુ અમેરિકનો ચૂંટણીમાં મતદાન કરવા માટે લાયક હતા, જે યુએસ હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સની તમામ ૪૩૫ બેઠકો, સેનેટની ૩૭ બેઠકો, ૩૬ ગવર્નરશીપ અને અનેક સ્થાનિક જાહેર કચેરીઓ નક્કી કરશે.
વિવિધ મીડિયા સ્ત્રોતોમાંથી પ્રારંભિક તારણો અનુસાર, મતદારોએ દેશની દિશા, આર્થિક સ્થિતિ અને ટ્રમ્પના કાર્ય પ્રદર્શન પ્રત્યે વ્યાપક અસંતોષ વ્યક્ત કર્યો હતો. સર્વેમાં એ પણ સૂચવવામાં આવ્યું છે કે ૨૦૨૪ ની રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં ટ્રમ્પને ટેકો આપનારા લગભગ પાંચમા ભાગના મતદારો હવે તેમના પ્રદર્શનથી અસંમત છે.
આ પરિણામો ખાસ કરીને મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે ઓહાયો અને આયોવામાં છેલ્લા ૨૦ વર્ષથી કોઈ ડેમોક્રેટિક ગવર્નર ચૂંટાયા ન હતા; જ્યોર્જિયા ૧૯૯૮થી ડેમોક્રેટિક નિયંત્રણની બહાર હતું, જ્યારે ટેક્સાસમાં ૧૯૯૦ પછી કોઈ ડેમોક્રેટિક ગવર્નર ચૂંટાયા ન હતા. આ ચાર જીત ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ માટે એક મોટી ચેતવણી સમાન છે, કારણ કે મિડટર્મ ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન રિપબ્લિકન પાર્ટી પર તેમનો પ્રભાવ કેન્દ્રસ્થાને હતો. આ પરિણામો એ પણ સૂચવે છે કે આર્થિક ચિંતાઓ, મતદારોનો અસંતોષ અને બદલાતી રાજકીય પસંદગીઓ આગામી રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણી પહેલા અમેરિકન ચૂંટણીના માહોલને બદલી રહી હોઈ શકે છે.
ઓહાયો: એમી એક્ટને ગવર્નર પદ પર રિપબ્લિકન પાર્ટીના ૨૦ વર્ષના વર્ચસ્વનો અંત આણ્યો
૬૦ વર્ષીય ચિકિત્સક અને ઓહાયો ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હેલ્થના ભૂતપૂર્વ નિયામક, ડેમોક્રેટ ડૉ. એમી એક્ટને એક અત્યંત ચર્ચિત મુકાબલામાં રિપબ્લિકન વિવેક રામાસ્વામીને પરાજય આપ્યો. તેમણે ૫૧ ટકાથી વધુ મતો મેળવ્યા, જ્યારે રામાસ્વામીને ૪૫ ટકાથી વધુ મત મળ્યા. તેમની આ જીત ઐતિહાસિક મહત્વ પણ ધરાવે છે, કારણ કે તેઓ ઓહાયોના ગવર્નર તરીકે ચૂંટાયેલા પ્રથમ મહિલા બન્યા છે.
તાજેતરની રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીઓમાં ઓહાયો રાજ્ય વધુને વધુ રિપબ્લિકન પાર્ટી તરફ ઝુક્યું હતું. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેમની ત્રણેય રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીની જીત દરમિયાન આ રાજ્યમાં વિજય મેળવ્યો હતો, જેના કારણે ગવર્નર પદની ચૂંટણીમાં ડેમોક્રેટિક પાર્ટીની આ સફળતા ખાસ નોંધપાત્ર બની રહે છે. આ ચૂંટણી જંગ મુખ્યત્વે આર્થિક ચિંતાઓ, જીવનનિર્વાહના વધતા ખર્ચ અને રાજ્યના નેતૃત્વની કામગીરીના મુદ્દાઓ પર લડાયો હતો.
આ ચૂંટણી પ્રચાર ત્યારે વિવાદાસ્પદ બન્યો જ્યારે રામાસ્વામીની ટીમે એક્ટનના પારિવારિક પૃષ્ઠભૂમિને નિશાન બનાવતી એક જાહેરાત બહાર પાડી, જેમાં તેમના પર વ્યક્તિગત આક્ષેપો કરવામાં આવ્યા હતા. આ જાહેરાતમાં તેમના બાળપણની કેટલીક ઘટનાઓનો ઉલ્લેખ હતો, જેમાં તેમના સાવકા પિતા પર તેમના (એક્ટનના) જાતીય શોષણનો આરોપ મૂકાયા બાદ તેમની માતાએ તેમની કસ્ટડી ગુમાવી દીધી હતી તે બાબતનો પણ સમાવેશ થતો હતો. આ પ્રચાર શૈલીની રિપબ્લિકન ગવર્નર માઈક ડીવાઈન સહિત રાજકીય પક્ષોના બંને પક્ષો તરફથી ટીકા કરવામાં આવી હતી. જાેકે, ટ્રમ્પે આ જાહેરાતની પ્રશંસા કરી, જ્યારે ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વેન્સે તેના ઉપયોગનો બચાવ કર્યો.
એક્ટનની જીત બે દાયકા પછી ઓહાયોના ગવર્નર પદ પર ડેમોક્રેટની વાપસી દર્શાવે છે. આ પદ જીતનાર છેલ્લા ડેમોક્રેટ ઉમેદવાર ટેડ સ્ટ્રિક્લેન્ડ હતા, જેમણે ૨૦૦૬માં રિપબ્લિકન કેન બ્લેકવેલને હરાવ્યા હતા.
ઓહાયોના ગવર્નર-ઈલેક્ટ (નવનિર્વાચિત ગવર્નર) ડૉ. એમી એક્ટન.
આયોવા: રોબ સેન્ડે રિપબ્લિકન વર્ચસ્વના બે દાયકાનો અંત આણ્યો
આયોવામાં પણ એક નોંધપાત્ર રાજકીય પરિવર્તન જાેવા મળ્યું છે, જ્યાં ડેમોક્રેટ રોબ સેન્ડે રિપબ્લિકન ઝેક લાહનને હરાવીને રાજ્યના આગામી ગવર્નર તરીકે સ્થાન મેળવ્યું છે. સેન્ડની આ જીત તેમને ૨૦ વર્ષમાં ગવર્નર પદ પર ચૂંટાયેલા પ્રથમ ડેમોક્રેટ બનાવે છે. રાજ્યભરમાં પોતાનો રાજકીય આધાર ફરીથી મજબૂત કરવા માટે સંઘર્ષ કરી રહેલા પક્ષ માટે આ એક મહત્વપૂર્ણ સફળતા છે.
બે કાર્યકાળ સુધી સ્ટેટ ઓડિટર (રાજ્યના હિસાબ તપાસ અધિકારી) તરીકે સેવા આપનાર સેન્ડ, આયોવામાં રાજ્યવ્યાપી ચૂંટાયેલા પદ પર બિરાજમાન એકમાત્ર ડેમોક્રેટ તરીકે ચૂંટણી મેદાનમાં ઉતર્યા હતા. તેમનો પ્રચાર સરકારી જવાબદારી, રોજિંદા ખર્ચને વધુ પોસાય તેવા બનાવવા અને રાજકીય વિભાજન ઘટાડવા પર કેન્દ્રિત હતો. તેમણે પોતાને પક્ષપાતી રાજકારણથી પ્રેરાયેલા ઉમેદવારને બદલે, પક્ષીય સીમાઓથી ઉપર ઉઠીને કામ કરવા તૈયાર હોય તેવા વ્યવહારુ નેતા તરીકે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો.
આયોવાના બદલાતા રાજકીય માહોલને જાેતા તેમની જીત વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે. છેલ્લા એક દાયકામાં આયોવા રાજ્ય વધુને વધુ રિપબ્લિકન તરફ ઝુક્યું છે અને ૨૦૨૪ની રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીમાં ટ્રમ્પે અહીં આરામદાયક જીત મેળવી હતી. રિપબ્લિકન ઉમેદવાર લાહનને ટ્રમ્પનું સમર્થન પણ પ્રાપ્ત હતું, તેથી આ પરિણામ પક્ષની સ્થિતિ મજબૂત કરવાના ટ્રમ્પના પ્રયાસો માટે એક મોટો ઝટકો સાબિત થયું છે.
આયોવાના ગવર્નર પદ પર જીતનાર છેલ્લા ડેમોક્રેટ ૨૦૦૬માં ચેત કલ્વર હતા. જાેકે, ૨૦૧૦માં બીજા કાર્યકાળ માટેની ચૂંટણીમાં કલ્વર રિપબ્લિકન ટેરી બ્રાન્સ્ટેડ સામે હારી ગયા હતા. ત્યારબાદ ગવર્નર પદ પર રિપબ્લિકન પક્ષનું નિયંત્રણ રહ્યું હતું. વર્તમાન ગવર્નર કિમ રેનોલ્ડ્સે ૨૦૨૬માં ફરીથી ચૂંટણી ન લડવાનો ર્નિણય લીધો છે.
આયોવાના ગવર્નર-ઈલેક્ટ રોબ સેન્ડ.
જ્યોર્જિયા: કેશા લેન્સ બોટમ્સે ઈતિહાસ રચ્યો
જ્યોર્જિયામાં ડેમોક્રેટ્સને વધુ એક મોટી જીત મળી છે; એટલાન્ટાના ભૂતપૂર્વ મેયર કેશા લેન્સ બોટમ્સે ગવર્નર પદની ચૂંટણીમાં રિપબ્લિકન ઉદ્યોગપતિ રિક જેક્સનને પરાજય આપ્યો છે. તેમની આ જીત ઐતિહાસિક છે, કારણ કે તેઓ અમેરિકી ઈતિહાસમાં ગવર્નર તરીકે ચૂંટાયેલા પ્રથમ અશ્વેત મહિલા બન્યા છે. બોટમ્સની જીત સાથે જ જ્યોર્જિયાના ગવર્નર પદ પર રિપબ્લિકન પાર્ટીનું ૨૮ વર્ષનું વર્ચસ્વ પણ સમાપ્ત થયું છે. આ રાજ્યના સર્વોચ્ચ કારોબારી પદ પર જીત મેળવનાર છેલ્લા ડેમોક્રેટ રોય બાર્ન્સ હતા, જેમણે ૧૯૯૮માં રાજ્યભરમાંથી લગભગ ૫૩ ટકા મત મેળવ્યા હતા.
બોટમ્સ માટે આ ચૂંટણી ખાસ કરીને પડકારજનક હતી કારણ કે તેમના રિપબ્લિકન પ્રતિસ્પર્ધીને નોંધપાત્ર નાણાકીય ફાયદો થયો હતો. જેક્સન, એક ઉદ્યોગપતિ, એ પ્રચાર પર તેમની વ્યક્તિગત સંપત્તિમાંથી ઇં૨૦૦ મિલિયનથી વધુ ખર્ચ કર્યા હોવાના અહેવાલ છે. ખર્ચમાં નોંધપાત્ર તફાવત હોવા છતાં, બોટમ્સે નિર્ણાયક વિજય મેળવ્યો, જે ડેમોક્રેટિક ઝુંબેશની તાકાત દર્શાવે છે.
તેમની ચૂંટણી અમેરિકન રાજકીય પ્રતિનિધિત્વમાં એક મોટો સીમાચિહ્નરૂપ પણ છે, કારણ કે તે યુએસ ઇતિહાસમાં ત્રણ કાળા પુરુષો, બધા ડેમોક્રેટ્સ પછી ગવર્નર તરીકે ચૂંટાયેલા ફક્ત ચોથા કાળા વ્યક્તિ છે. જ્યોર્જિયાના તાજેતરના રાજકીય ઇતિહાસની પૃષ્ઠભૂમિ સામે પણ તેમનો વિજય નોંધપાત્ર છે, જ્યાં સ્ટેસી અબ્રામ્સે બે વાર ડેમોક્રેટિક ગવર્નર ઝુંબેશનું નેતૃત્વ કર્યું હતું પરંતુ તેમના રિપબ્લિકન વિરોધીઓને હરાવવામાં નિષ્ફળ રહ્યા હતા.
ટેક્સાસ: ગિના હિનોજાેસાએ ૩૬ વર્ષના રિપબ્લિકન નિયંત્રણનો અંત લાવ્યો
કદાચ ચાર રાજ્યોમાંથી સૌથી રાજકીય રીતે મહત્વપૂર્ણ અપસેટ ટેક્સાસથી આવ્યો છે, જ્યાં ડેમોક્રેટ ગિના હિનોજાેસાએ વર્તમાન રિપબ્લિકન ગવર્નર ગ્રેગ એબોટને હરાવ્યા. તેમની જીતથી અમેરિકાના સૌથી પ્રભાવશાળી રૂઢિચુસ્ત ગઢ પૈકીના એકના ગવર્નર ઓફિસમાં ત્રણ દાયકાથી વધુ સમયથી રિપબ્લિકન પ્રભુત્વનો અંત આવ્યો. હિનોજાેસાએ રાજ્યવ્યાપી મતોના ૫૨ ટકાથી વધુ મત મેળવ્યા, એબોટને હરાવ્યો અને સતત ચોથી ટર્મ માટે તેમની બોલીનો અંત લાવ્યો. તેમની જીત અનેક રીતે ઐતિહાસિક છે. જ્યારે તેઓ જાન્યુઆરી ૨૦૨૭ માં પદ સંભાળશે, ત્યારે તેઓ ટેક્સાસના પ્રથમ લેટિના ગવર્નર અને એન રિચાર્ડ્સ પછી આ પદ સંભાળનાર પ્રથમ ડેમોક્રેટ બનશે.
રિચાર્ડ્સે ૧૯૯૦ માં ગવર્નરની ચૂંટણી જીતી હતી અને ૧૯૯૫ સુધી સેવા આપી હતી. ત્યારથી, રિપબ્લિકનોએ રાજ્યના એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસ પર નિયંત્રણ જાળવી રાખ્યું છે, જેના કારણે ૩૬ વર્ષ પછી હિનોજાેસાની જીત એક મોટી રાજકીય ઘટના બની છે.
ઓસ્ટિનના રાજ્ય પ્રતિનિધિ, હિનોજાેસાએ તેમનું અભિયાન સામાન્ય ઘરોને અસર કરતા મુદ્દાઓ પર કેન્દ્રિત કર્યું, જેમાં જીવનનિર્વાહનો વધતો ખર્ચ, જાહેર શિક્ષણ અને ટેક્સાસમાં રિપબ્લિકન નેતૃત્વની ટીકાનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે ચૂંટણીને રાજ્યની દિશા પર ચર્ચામાં ફેરવવાનો પણ પ્રયાસ કર્યો, દલીલ કરી કે તેના આર્થિક અને વસ્તી વિષયક ફેરફારો માટે અલગ રાજકીય અભિગમની જરૂર છે.
તેમની જીત ડેમોક્રેટ્સ માટે એક મોટી સિદ્ધિ તરીકે જાેવામાં આવી રહી છે, જેઓ લાંબા સમયથી આશા રાખતા હતા કે ટેક્સાસની બદલાતી વસ્તી વિષયકતા આખરે ચૂંટણી શક્તિમાં પરિવર્તનમાં પરિણમશે. આ પરિણામ રિપબ્લિકનને એવા રાજ્યમાં તેમની ચૂંટણી વ્યૂહરચના પર પુનર્વિચાર કરવા દબાણ કરી શકે છે જે પરંપરાગત રીતે તેમના મજબૂત રાજકીય પાયામાંનું એક માનવામાં આવે છે.
આ હારથી ટ્રમ્પ તરફથી રાજકીય પ્રતિક્રિયા પણ શરૂ થઈ, જેમણે તેમના અગ્રણી રિપબ્લિકન સમર્થકોમાંના એક એબોટની ટીકા કરી હતી અને તેમના પર ચૂંટણી પ્રચારના અંતિમ મહિનાઓ દરમિયાન ‘ફક્ત નામમાં રિપબ્લિકન‘ (ઇૈંર્દ્ગં) બનવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો.
ટ્રમ્પના રાષ્ટ્રપતિ પદ માટે રિપબ્લિકન હારનો અર્થ શું છે?
ઓહિયો, આયોવા, જ્યોર્જિયા અને ટેક્સાસમાં ડેમોક્રેટિક જીત રાજ્ય-સ્તરની ચૂંટણીઓમાં શ્રેણીબદ્ધ આંચકાઓ કરતાં વધુ રજૂ કરે છે. ડેમોક્રેટ્સ કોંગ્રેસ પર નિયંત્રણ ધરાવતા હોવાથી, ટ્રમ્પના વહીવટને તેના કાયદાકીય દરખાસ્તો, બજેટ પ્રાથમિકતાઓ અને અન્ય નીતિગત પહેલ સામે વધુ પ્રતિકારનો સામનો કરવો પડે તેવી શક્યતા છે. ડેમોક્રેટિક કાયદા નિર્માતાઓ તપાસ, સુનાવણી અને જવાબદારી માટેની માંગણીઓ દ્વારા વહીવટની કોંગ્રેસની તપાસને વધુ તીવ્ર બનાવવાની પણ અપેક્ષા રાખે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે ગૃહ પર નિયંત્રણ તેમને તપાસ શરૂ કરવા અને સમન્સ જારી કરવાની વધુ શક્તિ આપી શકે છે, જ્યારે તેમની સેનેટ બહુમતી રાષ્ટ્રપતિ પદના ઉમેદવારોની પુષ્ટિને જટિલ બનાવી શકે છે. જ્યારે મધ્યસત્ર પરિણામો આગામી રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીનું પરિણામ આપમેળે નક્કી કરતા નથી, ત્યારે ડેમોક્રેટિક સફળતાના સ્કેલએ વ્હાઇટ હાઉસને એક મજબૂત રાજકીય ચેતવણી આપી છે.