ઉત્તરપૂર્વીય કોંગોમાં વિસ્થાપિત નાગરિકો માટેના એક શિબિરમાં મે મહિનાની શરૂઆતથી ઓછામાં ઓછા ૩૦ લોકો મૃત્યુ પામ્યા છે, શિબિરના અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે મૃત્યુ દર અભૂતપૂર્વ હતો, જેમાં કેટલાકના મૃત્યુ ઇબોલાથી થયા હોવાની પુષ્ટિ થઈ હતી, જે સંકેત આપે છે કે રોગ ત્યાં ઝડપથી ફેલાઈ શકે છે.
કોંગોના ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિકમાં ઇબોલા ફાટી નીકળવાના કેન્દ્ર – બુનિયાના કિગોન્ઝે શિબિરમાં દર્દીઓ અથવા તેમના સંબંધીઓએ ગુરુવાર સુધી પરીક્ષણ કરવાનો ઇનકાર કર્યો હોવાથી, બધા મૃત્યુના કારણોની પુષ્ટિ કરવી શક્ય નહોતી, કેમ્પના પ્રવક્તા અને સહાય સંસ્થા કેરિટાસે જણાવ્યું હતું.
જોકે, બધામાં માથાનો દુખાવો, તાવ અને ઉલટી જેવા લક્ષણો હતા, જે ઇબોલા સાથે સંકળાયેલા છે, કેમ્પના પ્રવક્તા, એક શોકગ્રસ્ત પિતા, ત્રણ સહાય સ્ત્રોતો અને નાગરિક સમાજના નેતાએ રોઇટર્સને જણાવ્યું હતું.
“લોકો પહેલા આ રીતે મૃત્યુ પામ્યા ન હતા,” કેમ્પના પ્રવક્તા ડિઝાયર ગ્રોદ્યા બાપીએ રોઇટર્સને જણાવ્યું.
કિગોન્ઝેમાં ૧૫,૦૦૦ થી વધુ રહેવાસીઓ રહેતા મૃત્યુથી એવી આશંકા ઉભી થાય છે કે પૂર્વીય કોંગોના ૫ મિલિયનથી વધુ વિસ્થાપિત લોકોમાં ઇબોલા અજાણતા ફેલાઈ રહ્યો છે, અને પરીક્ષણનો પ્રતિકાર ગંભીર મર્યાદિત સ્વચ્છતા પગલાં દ્વારા ઉભી થયેલી પડકારને વધુ જટિલ બનાવે છે.
ચાદરોમાં ઢંકાયેલા મૃતદેહો
શિબિરના પ્રમુખ ડ્ઝ‘ડજો ન્દ્રુત્સી એટીએનએ જણાવ્યું હતું કે આ અઠવાડિયે જ ૧૦ લોકોને દફનાવવામાં આવ્યા હતા. ગ્રોડ્યાએ જણાવ્યું હતું કે શિબિરમાં સામાન્ય રીતે દર મહિને એક થી ત્રણ મૃત્યુ નોંધાય છે.
કિગોન્ઝેના રહેવાસીઓને મદદ કરતી કેથોલિક સહાય સંસ્થા કેરિટાસના ડિરેક્ટર જસ્ટિન ઝાનામુઝીએ જણાવ્યું હતું કે તેમની ટીમે બુધવારે ચાદરમાં ઢંકાયેલા અનેક મૃતદેહો જોયા હતા, જેમાં એક ગર્ભવતી મહિલા અને બાળકોનો સમાવેશ થાય છે.
ગુરુવારના નાગરિક સમાજના નેતા દ્વારા શેર કરાયેલા અને રોઇટર્સ દ્વારા ચકાસાયેલ ફૂટેજમાં આરોગ્ય ટીમો હેઝમેટ સુટ પહેરીને વધુ મૃતદેહોને જંતુમુક્ત કરી રહી છે અને ક્રુસિફિક્સની બાજુમાં નાના શબપેટીઓ તૈયાર કરી રહી છે જ્યારે શોક કરનારાઓ વિલાપ કરી રહ્યા છે.
“અમારી ટીમે લોકોને સમજાવવાનો પ્રયાસ કર્યો કે ડોક્ટરો મૃતદેહોનું નિરીક્ષણ કરે. તેમણે સંપૂર્ણપણે ના પાડી,” ઝાનામુઝીએ કહ્યું.
કોંગોના અધિકારીઓ દ્વારા દેશમાં રોગચાળો ફાટી નીકળવાની જાહેરાત સૌપ્રથમ ૧૫ મેના રોજ કરવામાં આવી હતી, પરંતુ અધિકારીઓએ કહ્યું કે મૃત્યુ મહિનાની શરૂઆતમાં શરૂ થઈ ગયા હતા.
શિબિરના પ્રવક્તા ગ્રોડ્યાએ જણાવ્યું હતું કે આરોગ્ય કર્મચારીઓએ પાંચ પીડિતો પાસેથી નમૂના લીધા હતા, જેમાંથી કેટલાક ઇબોલા માટે સકારાત્મક પાછા આવ્યા હતા. ત્રણ સહાય સ્ત્રોતોએ પણ શનિવારે પુષ્ટિ કરી હતી કે આ અઠવાડિયાના કેટલાક પીડિતોના પરીક્ષણ નમૂનાઓ ઇબોલા માટે સકારાત્મક પાછા આવ્યા હતા, પરંતુ સંખ્યાનો ઉલ્લેખ કર્યા વિના.
શિબિરના રહેવાસી ૪૭ વર્ષીય કાટો લોનુએ ૬ મહિનાના બાળક સહિત બે બાળકો ગુમાવ્યા. “આ એવી પરિસ્થિતિઓ છે જેમાં કોઈ પણ માણસે રહેવું ન જોઈએ. જો તમે આસપાસ જુઓ તો, લોકો એક પછી એક મરી રહ્યા છે,” તેમણે કહ્યું.
ચાર સહાયક કાર્યકરોએ જણાવ્યું હતું કે મૃત્યુમાં વધારો દર્શાવે છે કે સમુદાયો હવે ઇબોલા જેવા રોગોના વધુ સંપર્કમાં છે કારણ કે પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નેતૃત્વ હેઠળ યુ.એસ.ના મુખ્ય ફાળો આપનારા દાતાઓએ પાણી, સ્વચ્છતા અને સ્વચ્છતા માટેના ભંડોળમાં ઘટાડો કર્યો છે, જે માનવ કચરા જેવા શારીરિક પ્રવાહી દ્વારા ફેલાતા રોગ સામે લડવા માટે જરૂરી છે.
યુએન દ્વારા સંકલિત ડેટા દર્શાવે છે કે કોંગોમાં શૌચાલય અને હાથ ધોવાના સ્ટેશનો માટે ભંડોળ ૨૦૨૪ અને ૨૦૨૫ ની વચ્ચે અડધાથી વધુ ઘટીને લગભગ ઇં૩૮ મિલિયન થઈ ગયું છે, અને આ વર્ષે ઇં૮૦ મિલિયનની અપીલ ફક્ત ૨૧% ભંડોળ પૂરું પાડવામાં આવ્યું છે.
કોંગોમાં યુદ્ધથી ભાગી રહેલા નાગરિકો માટે સેંકડો શિબિરો છે, જેમાં કેટલાક ૧૦૦,૦૦૦ લોકોનું ઘર છે. ઇટુરીના સમાન પ્રાંતમાં બીજા શિબિરમાં ઇબોલા મૃત્યુ પહેલાથી જ નોંધાયા છે, જેમાં લગભગ ૯૦૦ પુષ્ટિ થયેલા કેસમાંથી ૯૦% થી વધુ છે.
કિગોન્ઝેમાં, ?મોટા પરિવારો એક મીટરથી ઓછા અંતરે સમાન પ્લાસ્ટિક તંબુઓ શેર કરે છે અને બાળકો તેની ધૂળની ગલીઓમાં ખુલ્લા પગે ભટકતા રહે છે.
ટ્રમ્પ દ્વારા તોડી પાડવામાં આવેલા વોશિંગ્ટનની આંતરરાષ્ટ્રીય સહાય એજન્સી – ેંજીછૈંડ્ઢ તરીકે ચિહ્નિત શૌચાલય છે અને એક સહાય સૂત્રએ જણાવ્યું હતું કે એજન્સીએ તેમના બાંધકામ માટે ભંડોળ પૂરું પાડવામાં મદદ કરી હતી.
જોકે, ગ્રોડ્યા અને સહાય સૂત્રએ જણાવ્યું હતું કે પૂરતા શૌચાલય નહોતા અને તે ઘણીવાર ભરાઈ જાય છે.
“શૌચાલય, તે ખૂબ જ ઝડપથી ભરાઈ જાય છે, અને લોકોએ તેમને ખાલી હાથે ખાલી કરવા પડે છે,” ગ્રોડ્યાએ કહ્યું.
યુ.એસ. ઇબોલા સામે લડવા માટે મદદ
વોશિંગ્ટન કોંગોમાં ઉછજીૐ સેવાઓનું ટોચનું સમર્થક રહ્યું છે, અને ૨૦૨૪ માં રોગોના ફેલાવાને ઘટાડવા માટે ઉછજીૐ સેવાઓમાં ઇં૬૦ મિલિયનથી વધુ પ્રદાન કર્યા છે, એમ ભૂતપૂર્વ ેંજીછૈંડ્ઢ અધિકારી દ્વારા શેર કરાયેલ સારાંશ દર્શાવે છે.
ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે કાપનો બચાવ કર્યો છે, અને કહ્યું છે કે તે “અતિ-પ્રાથમિકતાવાળી જીવન-રક્ષક માનવતાવાદી સહાય, નવી ટેબ ખોલે છે” પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માંગે છે. વોશિંગ્ટને સીધા ઇબોલા ભંડોળમાં ઇં૩૭૫ મિલિયનથી વધુનું વચન આપ્યું છે.
યુ.એસ. સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટ તરફથી તાત્કાલિક કોઈ ટિપ્પણી કરવામાં આવી નથી.
રોઇટર્સ ચોક્કસ રીતે સ્થાપિત કરી શક્યું નથી કે વોશિંગ્ટન હવે કિગોન્ઝેને કેટલું આપે છે.
પરંતુ ચાર સહાય જૂથો – મર્સી કોર્પ્સ, ડેનિશ રેફ્યુજી કાઉન્સિલ, કેર ઇન્ટરનેશનલ અને ઓક્સફેમ – એ જણાવ્યું હતું કે ઇબોલાથી પ્રભાવિત ત્રણ પ્રાંતોમાં વિસ્થાપિત લોકો માટે તેમના યુ.એસ.-ફંડેડ ઉછજીૐ પ્રોજેક્ટ્સ ગયા વર્ષના કાપ પછી પાછા ખેંચી લેવામાં આવ્યા હતા અથવા પડતા મૂકવામાં આવ્યા હતા.
મર્સી કોપ્ર્સે ૨૦૨૪ માં ૧૨૫,૦૦૦ થી વધુ વિસ્થાપિત લોકોને સેવા આપતા ૮૨ નળ અને ૪૦૦ થી વધુ જાહેર શૌચાલય બનાવ્યા. આ વર્ષે, ભંડોળમાં કાપનો અર્થ એ છે કે ૧૯,૦૦૦ થી ઓછા લોકોને છ નળ દ્વારા સેવા આપવામાં આવી રહી છે અને કોઈ જાહેર શૌચાલય નથી, સહાય જૂથે જણાવ્યું હતું.