કોકપિટમાં જીવનું જાેખમ ઊભું કરે તેવા સંઘર્ષ દરમિયાન સહ-પાયલટ દ્વારા છરો મારવામાં આવ્યો તેના લગભગ એક વર્ષ પહેલાં, ભારતીય પાયલટ કેપ્ટન સ્મિત મચ્છરે કટોકટીના સમયે શિસ્ત, એકાગ્રતા અને તાલીમબદ્ધ ક્રૂના મહત્વ વિશે વાત કરી હતી. હવે, હવામાં બનેલી આ ઘટના બાદ દુબઈ-તેલ અવીવ ફ્લાઇટને સુરક્ષિત રીતે ઉતારવામાં મદદ કરનાર ફ્લાયદુબઈના આ પાયલટની પોડકાસ્ટમાં આપેલી ટિપ્પણીઓ વાયરલ થઈ છે.
ફ્લાયદુબઈની ફ્લાઇટ હ્લઢ૧૦૭૩નું સંચાલન કરી રહેલા સ્મિત મચ્છર ત્યારે ઘાયલ થયા હતા જ્યારે તેમના સહ-પાયલટે કથિત રીતે વિમાનની સિસ્ટમમાં ખલેલ પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. અહેવાલો અનુસાર, તેમણે એલાર્મ વગાડ્યું હતું અને ઘાયલ હોવા છતાં વિમાનને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરવાનું ચાલુ રાખ્યું હતું.
‘જ્યારે કંઈક થાય ત્યારે તમને કોણ બચાવશે…‘
ઓક્ટોબર ૨૦૨૫માં રેકોર્ડ કરાયેલા ‘બોનાફાઇડ બેન્ટર વિથ ઝલક મહેતા‘ નામના વિડિયો પોડકાસ્ટમાં, મચ્છરે વાત કરી હતી કે જ્યારે પાયલટો હવામાં અણધારી પરિસ્થિતિઓનો સામનો કરે છે ત્યારે શું થાય છે.
“જ્યારે આપણે હવામાં હોઈએ અને કંઈક બને, ત્યારે તમને કોણ બચાવશે?” તેમણે કટોકટી દરમિયાન વિમાનમાં તાલીમબદ્ધ ક્રૂ સભ્યો હોવાના મહત્વ પર ભાર મૂકતા કહ્યું.
સ્મિત મચ્છરે કહ્યું કે જાે વિમાનમાં ડૉક્ટર હોય તો મુસાફરો ‘ભાગ્યશાળી‘ ગણાય, પરંતુ કેબિન ક્રૂને પણ કટોકટીનો સામનો કરવાની તાલીમ આપવામાં આવે છે અને જરૂર પડે ત્યારે તેઓ જીવ બચાવવામાં મદદ કરી શકે છે. “વિમાનમાં ડૉક્ટર હોય તો સારું, પણ જાે ન હોય તો પણ ક્રૂ તાલીમબદ્ધ હોય છે—હું એમ નથી કહેતો કે તેઓ સર્જરી વગેરે કરવા માટે તાલીમબદ્ધ હોય છે—પરંતુ તેઓ તમારો જીવ બચાવી શકે છે. ક્રૂ પ્રત્યે લોકોનો દ્રષ્ટિકોણ જેવો છે તે દુર્ભાગ્યપૂર્ણ છે. પરંતુ જ્યારે પરિસ્થિતિ બગડે છે, ત્યારે તમને તેમની જરૂર પડે છે,” તેમણે કહ્યું.
સ્મિત મચ્છરે કોકપિટની અંદર જરૂરી શિસ્ત વિશે પણ વાત કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે પાયલટો ઊંડી ચર્ચાઓમાં પડવાનું ટાળે છે કારણ કે ફ્લાઇટ દરમિયાન વાતચીત ધ્યાન ભટકાવી શકે છે. “અમે ઊંડી ચર્ચાઓમાં ન પડવાનો પ્રયાસ કરીએ છીએ, કારણ કે જ્યારે તમે ઊંડી ચર્ચામાં પડો છો ત્યારે તમારું ધ્યાન ભટકી શકે છે,” તેમણે કહ્યું.
તેમણે સમજાવ્યું કે પાયલટો પાસે મહત્વપૂર્ણ ક્ષણો માટે ‘સ્વિચ-ઓન‘ મોડ હોય છે અને તેમણે વાવાઝોડા દરમિયાન ભારે ટર્બ્યુલન્સ (હવાના જાેરદાર ઝાપટાં) વચ્ચે વિમાન ઉડાવ્યાનો અનુભવ પણ યાદ કર્યો હતો. “જ્યારે અમે વાત નથી કરતા, ત્યારે તેનો અર્થ એ નથી કે અમે ડરી ગયા છીએ,” તેમણે પડકારજનક પરિસ્થિતિઓમાં જરૂરી એકાગ્રતા વિશે વાત કરતા કહ્યું.
તેમની લિંક્ડઈન પ્રોફાઇલ મુજબ, તેમની પાસે બોઇંગ ૭૩૭ વિમાનમાં ૯,૭૫૦થી વધુ કલાકના ઉડાન અનુભવ સાથે ૧૩ વર્ષથી વધુ સમયનો કોમર્શિયલ ફ્લાઇંગ અનુભવ છે. તેઓ ૨૦૧૧માં સ્પાઇસજેટમાં જાેડાયા હતા, જ્યાં તેમણે લાઇન ટ્રેનિંગ કેપ્ટન અને સિનિયર કમાન્ડર સહિતના વિવિધ હોદ્દા સંભાળ્યા હતા. જૂન ૨૦૨૨માં, તેઓ ‘ફ્લાયદુબઈ‘ માં ડાયરેક્ટ-એન્ટ્રી કેપ્ટન તરીકે જાેડાયા અને ત્યારથી તેઓ ેંછઈ સરકારની માલિકીની આ ‘લો-કોસ્ટ‘ (ઓછા ભાડાની) એરલાઇન સાથે કામ કરી રહ્યા છે.
ફ્લાયદુબઈની ફ્લાઇટ હ્લઢ૧૦૭૩માં શું થયું?
દુબઈથી તેલ અવીવ જઈ રહેલી ફ્લાયદુબઈની ફ્લાઇટ હ્લઢ૧૦૭૩એ બુધવારે ઈમરજન્સી સિગ્નલ મોકલ્યા હતા અને સાઉદી અરેબિયાના તબુક શહેરમાં આવેલા પ્રિન્સ સુલતાન બિન અબ્દેલ અઝીઝ એરપોર્ટ તરફ વાળવામાં આવે તે પહેલાં ૩૪,૦૦૦ ફૂટની ઊંચાઈએથી ૧૭,૦૦૦ ફૂટથી વધુ નીચે ઝડપથી ઉતરાણ કર્યું હતું. આ ફ્લાઇટમાં ૨૭ બાળકો સહિત કુલ ૧૭૪ મુસાફરો સવાર હતા.
સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા વીડિયોમાં પાયલોટ લોહીથી લથપથ, ઓક્સિજન માસ્ક પહેરેલા અને વિમાનની ‘ગેલી‘ (વિમાનમાં ભોજન તૈયાર કરવાની જગ્યા)માં પીઠના બળે સૂતેલા જાેવા મળે છે.
વિમાન તબુક એરપોર્ટ પર સુરક્ષિત રીતે ઉતર્યું અને તમામ મુસાફરો જાેખમમુક્ત હતા, તેમ નેતન્યાહુએ જણાવ્યું હતું; તેમણે પરિસ્થિતિની ચર્ચા કરવા માટે તેમના સુરક્ષા વડાઓ સાથે મુલાકાત પણ કરી હતી.
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ભારતીય પાયલોટ કેપ્ટન સ્મિત મચ્છરને “હીરો” ગણાવ્યા, કારણ કે તેમણે દુબઈથી તેલ અવીવ જઈ રહેલી ફ્લાયદુબઈની ફ્લાઇટમાં સંભવિત મોટી દુર્ઘટનાને ટાળવામાં મદદ કરી હતી. સહ-પાયલોટ સાથેની હિંસક ઝપાઝપી દરમિયાન મચ્છર ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હોવા છતાં, તેમણે વિમાનમાં સવાર મુસાફરોની સુરક્ષા માટે કામ કરવાનું ચાલુ રાખ્યું હતું.
આ ઘટના પર પ્રતિક્રિયા આપતા, વડાપ્રધાન મોદીએ ભારતીય કેપ્ટનની હિંમતના વખાણ કર્યા અને કહ્યું કે તેમના પગલાંએ મોટી દુર્ઘટનાને રોકવામાં મદદ કરી. “કેપ્ટન સ્મિત મચ્છર એક હીરો છે. અત્યંત ગંભીર જાેખમ વચ્ચે અને ગંભીર રીતે ઘાયલ હોવા છતાં, તેમણે અન્યના જીવનની રક્ષા કરવા માટે અપાર સાહસ અને અડગ સંકલ્પશક્તિનું પ્રદર્શન કર્યું. તેમની બહાદુરીએ સેંકડો લોકોના જીવ બચાવવામાં અને એક મોટી દુર્ઘટનાને ટાળવામાં મદદ કરી. ભારતને કેપ્ટન મચ્છર પર ગર્વ છે,” તેમ વડાપ્રધાન મોદીએ ‘ઠ‘ પરની એક પોસ્ટમાં લખ્યું. વડાપ્રધાને ઘાયલ પાઇલટના ઝડપી સ્વસ્થ થવાની કામના પણ કરી અને તેમના “ઝડપી સાજા થવા, નવી શક્તિ અને સારા સ્વાસ્થ્ય” માટે પ્રાર્થના કરી.