પાકિસ્તાને બાંગ્લાદેશના રૂપપુર ન્યુક્લિયર પાવર પ્લાન્ટ માટે પરમાણુ ઇંધણના પરિવહન માટે હવાઈ ક્ષેત્રને મંજૂરી આપવાનો ઇનકાર કર્યો છે તેને એક ટેકનિકલ અને પ્રક્રિયાગત મુદ્દો ગણાવ્યો છે. આ સ્પષ્ટતા એવા અહેવાલો બાદ કરવામાં આવી છે કે પ્લાન્ટ માટે યુરેનિયમ ઇંધણ લઈ જતી કાર્ગો ફ્લાઇટ પાકિસ્તાની હવાઈ ક્ષેત્રનો ઉપયોગ કરવાની પરવાનગી ન મળતાં તે સમયપત્રક મુજબ બાંગ્લાદેશ પહોંચી શકી ન હતી.
ઢાકામાં પાકિસ્તાન હાઈ કમિશને જણાવ્યું હતું કે દેશ પ્રમાણિત સમયમર્યાદામાં અને સ્થાપિત નિયમનકારી માર્ગદર્શિકા અને નાગરિક ઉડ્ડયન પ્રોટોકોલ અનુસાર રાજદ્વારી ફ્લાઇટ્સ અને ઓવરફ્લાઇટ ક્લિયરન્સ માટેની વિનંતીઓ પર પ્રક્રિયા કરે છે.
પાકિસ્તાન એરસ્પેસ મુદ્દાને ટેકનિકલ અને પ્રક્રિયાગત કહે છે
મંગળવારે જારી કરાયેલ સ્પષ્ટતામાં, પાકિસ્તાન હાઈ કમિશને કહ્યું કે આ મામલો ફ્લાઇટ રૂટિંગ અને હવાઈ ક્ષેત્ર પરવાનગીઓ સંબંધિત તકનીકી અને પ્રક્રિયાગત વ્યવસ્થાઓ સાથે સંબંધિત લાગે છે. “પાકિસ્તાન આંતરરાષ્ટ્રીય રાજદ્વારી ધોરણો પ્રત્યે અટલ પ્રતિબદ્ધતા જાળવી રાખે છે અને પ્રમાણિત, અનુમાનિત સમયમર્યાદામાં રાજદ્વારી ફ્લાઇટ અને ઓવરફ્લાઇટ ક્લિયરન્સ માટેની બધી વિનંતીઓ પર પ્રક્રિયા કરે છે,” હાઈ કમિશને જણાવ્યું હતું.
તેણે ઉમેર્યું હતું કે આવી વ્યવસ્થાઓને ક્યારેક સંબંધિત ઉડ્ડયન અને અન્ય અધિકારીઓ વચ્ચે સંકલનની જરૂર પડી શકે છે અને તેના પરિણામે ફ્લાઇટના સમયપત્રકમાં ગોઠવણો થઈ શકે છે. પાકિસ્તાન હાઈ કમિશને એમ પણ કહ્યું કે ઇસ્લામાબાદ બાંગ્લાદેશ સાથેના તેના સંબંધોને મહત્વ આપે છે અને આ બાબતને તેના “યોગ્ય ટેકનિકલ સંદર્ભ” માં જાેવાની વિનંતી કરી, દ્વિપક્ષીય સંબંધોને અસર કરી શકે તેવા અહેવાલો અથવા વાર્તાઓ દ્વારા નહીં.
રૂપપુર યુનિટ ૨ માટે યુરેનિયમ શિપમેન્ટમાં વિલંબ
કાર્ગો ફ્લાઇટને પાકિસ્તાની હવાઈ ક્ષેત્રનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી ન મળતાં રૂપપુર ન્યુક્લિયર પાવર પ્લાન્ટ માટે બાંગ્લાદેશનું યુરેનિયમ પરિવહન ખોરવાઈ ગયું છે. પ્લાન્ટના યુનિટ ૨ માટે પરમાણુ ઇંધણ ૨૪ સપ્ટેમ્બરે બાંગ્લાદેશ પહોંચવાનું હતું. જાેકે, ફ્લાઇટ જરૂરી હવાઈ ક્ષેત્રનો ઉપયોગ કરી શકતી ન હોવાથી શિપમેન્ટ યોજના મુજબ પહોંચ્યું નથી.
બાંગ્લાદેશના વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રી, ફકીર મહબૂબ અનમે છદ્ગૈં ને જણાવ્યું હતું કે યુરેનિયમ વહન કરતું કાર્ગો વિમાન ૨૪ સપ્ટેમ્બરે આવવાનું હતું, પરંતુ પાકિસ્તાની હવાઈ ક્ષેત્રનો ઉપયોગ કરવાની પરવાનગી આપવામાં આવી ન હતી. તેમણે કહ્યું કે પાકિસ્તાને હવાઈ ક્ષેત્રની મંજૂરી ન આપવાનું ચોક્કસ કારણ તે સમયે હજુ સુધી અજ્ઞાત હતું. અનમે ઉમેર્યું કે, રશિયાએ યુરેનિયમ બાંગ્લાદેશ પહોંચવા માટે ઓક્ટોબરના પ્રથમ અઠવાડિયાનો સંકેત આપતા નવી તારીખ પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવી છે.
એરપોર્ટ પર તૈયારીઓ પૂર્ણ થઈ ગઈ હતી
બાંગ્લાદેશના વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રાલયના સંયુક્ત સચિવ શેખ મોહમ્મદ તૌહિદુલ ઈસ્લામે જણાવ્યું હતું કે એરપોર્ટ પર તૈયારીઓ પૂર્ણ થઈ ગઈ હતી અને અધિકારીઓ શિપમેન્ટની રાહ જાેઈ રહ્યા હતા. જાેકે, રોસાટોમના સંપર્ક અધિકારીએ તેમને જાણ કરી હતી કે હવાઈ ક્ષેત્ર (ટ્ઠૈજિॅટ્ઠષ્ઠી) સુરક્ષિત કે સ્પષ્ટ નહોતું, જેના કારણે આયોજન મુજબ શિપમેન્ટ મોકલી શકાયું ન હતું. તેમણે કહ્યું કે ડિલિવરીનો કાર્યક્રમ ફરીથી નક્કી કરવો પડી શકે છે.
રૂપુર ન્યુક્લિયર પાવર પ્લાન્ટ રશિયાની રોસાટોમની મદદથી બનાવવામાં આવી રહ્યો છે. છદ્ગૈંએ જણાવ્યું હતું કે તેણે આ મુદ્દે રોસાટોમના પ્રતિનિધિનો ઈમેલ દ્વારા સંપર્ક કર્યો હતો, પરંતુ સમાચાર લખાયા ત્યાં સુધી કોઈ જવાબ મળ્યો ન હતો.
રૂપુર પ્લાન્ટ એ બાંગ્લાદેશની પ્રથમ પરમાણુ ઉર્જા સુવિધા છે
રૂપુર ન્યુક્લિયર પાવર પ્લાન્ટ એ બાંગ્લાદેશની પ્રથમ પરમાણુ ઉર્જા સુવિધા છે. તેનું નિર્માણ પબના જિલ્લાના ઈશ્વરદી ઉપઝિલાના પાક્ષી યુનિયનમાં પદ્મા નદીના કિનારે આવેલા રૂપુર ગામમાં કરવામાં આવી રહ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટ રશિયાની સ્ટેટ એટોમિક એનર્જી કોર્પોરેશન, રોસાટોમની તકનીકી સહાયથી અને બાંગ્લાદેશ એટોમિક એનર્જી કમિશનની દેખરેખ હેઠળ વિકસાવવામાં આવી રહ્યો છે.
આ પ્રોજેક્ટમાં થર્ડ-જનરેશનના બે ફફઈઇ-૧૨૦૦ રિએક્ટર યુનિટનો સમાવેશ થાય છે, જે સંયુક્ત રીતે ૨,૪૦૦ મેગાવોટ બેઝલોડ વીજળી ઉત્પન્ન કરે તેવી અપેક્ષા છે.
બાંગ્લાદેશે અગાઉ રશિયા પાસેથી યુનિટ-૧ માટે ઓછા-સમૃદ્ધ યુરેનિયમ ઈંધણનું પ્રારંભિક શિપમેન્ટ મેળવ્યું હતું. રોસાટોમના નોવોસિબિર્સ્ક કેમિકલ કોન્સન્ટ્રેટ્સ પ્લાન્ટ દ્વારા ઉત્પાદિત આ ઈંધણ એસેમ્બલીઓને આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માપદંડો હેઠળ રશિયાના હેવી-લિફ્ટ કાર્ગો વિમાન દ્વારા સીધા રશિયાથી ઢાકાના હઝરત શાહજલાલ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ પર લાવવામાં આવી હતી. ઢાકાથી, રેડિયેશન-શીલ્ડ કન્ટેનરોને બાંગ્લાદેશ આર્મી અને કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓ દ્વારા સુરક્ષિત ‘ગ્રીન કોરિડોર‘ મારફતે ઈશ્વરદી, પબના સ્થિત પ્લાન્ટ સાઇટ પર લઈ જવામાં આવ્યા હતા. ઓક્ટોબર ૨૦૨૩માં ઈંધણ સોંપવાનો સત્તાવાર સમારોહ યોજાયો હતો.