તમિલનાડુના મુખ્યમંત્રી વિજયે મહિલાઓ માટે મફત બસ મુસાફરીનો વ્યાપ વધાર્યો
તમિલનાડુના મુખ્યમંત્રી સી. જાેસેફ વિજયે શુક્રવારે મહિલાઓ માટે રાજ્યની મફત બસ મુસાફરી સુવિધાનો વ્યાપ વધારતી ‘વેટ્રી પયાનમ‘ યોજનાના વિસ્તૃત સ્વરૂપનો પ્રારંભ કર્યો. આ પહેલનો સત્તાવાર અમલ ૨ ઓક્ટોબરના રોજ ગાંધી જયંતિના અવસરે કરવામાં આવ્યો હતો અને તેનાથી દરરોજ લગભગ ૮૪.૩૨ લાખ મહિલાઓને લાભ મળવાની અપેક્ષા છે. વિસ્તૃત યોજના હેઠળ સરકારી બસોનો મોટો કાફલો મફત મુસાફરી સુવિધામાં આવરી લેવામાં આવ્યો છે, જેનાથી પાત્ર મહિલાઓ એવી ઘણી સેવાઓનો લાભ લઈ શકશે જે અગાઉ આ સુવિધાના દાયરાની બહાર હતી. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ લાભ મેળવવા માટે આવકની કોઈ મર્યાદા નથી અને લાભાર્થી દિવસ દરમિયાન કેટલી મુસાફરી કરી શકે તેના પર પણ કોઈ પ્રતિબંધ નથી.
મફત મુસાફરીમાં હવે એક્સપ્રેસ અને ડીલક્સ બસોનો પણ સમાવેશ
વિસ્તૃત વ્યવસ્થા હેઠળ, મફત મુસાફરીની સુવિધા માત્ર સામાન્ય શહેર અને નગરની બસો પૂરતી સીમિત ન રહેતા, કોર્પોરેશન અને મ્યુનિસિપલ વિસ્તારોમાં ચાલતી એક્સપ્રેસ, લિમિટેડ સ્ટોપ સર્વિસ અને ડીલક્સ બસો સુધી પણ વિસ્તારવામાં આવી છે. આ સુવિધામાં મોફુસિલ (ગ્રામીણ/આંતર-શહેર) સામાન્ય બસો અને ૪૦ કિલોમીટરથી વધુ અંતરના ચોક્કસ ઘાટ (પહાડી) માર્ગો પર ચાલતી સામાન્ય સેવાઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. આ યોજનામાં સાત રાજ્ય પરિવહન નિગમો દ્વારા સંચાલિત ૧૨,૬૯૨ સરકારી બસો આવરી લેવામાં આવશે. આ બસો કુલ નિર્ધારિત કાફલાના લગભગ ૬૯ ટકા હિસ્સો ધરાવે છે, જ્યારે યોજના હેઠળ આવરી લેવાયેલી સેવાઓ રાજ્યની નિર્ધારિત એકલ મુસાફરી (જૈહખ્તઙ્મી ંિૈॅજ) ના લગભગ ૮૫ ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. આ વિસ્તૃત સુવિધાનો ઉદ્દેશ્ય મહિલાઓ માટે કાર્યસ્થળો, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ, હોસ્પિટલો અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ સ્થળોએ મુસાફરી કરવાનું સરળ બનાવવાનો છે, જેથી તેમણે તેમની દૈનિક મુસાફરીના ર્નિણયોમાં બસના ભાડાનો વિચાર કરવો ન પડે.
શુભારંભ સમયે વિજયે મુસાફરો સાથે સંવાદ કર્યો
શુભારંભ કાર્યક્રમ દરમિયાન, મુખ્યમંત્રી વિજયે મુસાફરો સાથે વાતચીત કરી અને કલ્યાણકારી પહેલના વિસ્તૃત અમલીકરણની શરૂઆત નિમિત્તે મફત બસ ટિકિટનું વિતરણ કર્યું. આ યોજનાનું નામ ‘વેટ્રી પયાનમ‘ રાખવામાં આવ્યું છે, જેનો અર્થ “વિજયી યાત્રા” થાય છે. આ નામ સત્તાધારી પક્ષ ‘તમિલગા વેટ્રી કઝગમ‘ પરથી લેવામાં આવ્યું છે. સરકારે ૨૪ ઓગસ્ટના રોજ તમિલનાડુ વિધાનસભામાં આ વિસ્તરણની જાહેરાત કરી હતી અને જણાવ્યું હતું કે પરિવહન ખર્ચને કારણે મહિલાઓએ શિક્ષણ, રોજગાર કે અન્ય તકો ગુમાવવી ન જાેઈએ.
ગતિશીલતા અને સશક્તિકરણ પર સરકારનું ધ્યાન
પરિવહન મંત્રી એ. વિજય તમિલન પાર્થિબને જણાવ્યું હતું કે આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય પરિવહન ખર્ચને સંભવિત અવરોધ તરીકે દૂર કરીને મહિલાઓના શિક્ષણ, રોજગાર, આજીવિકા અને આર્થિક સશક્તિકરણને સમર્થન આપવાનો છે. તેમણે કહ્યું કે આ યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય જાહેર પરિવહનનો લાભ મેળવવામાં સમાનતાને પ્રોત્સાહન આપવાનો પણ છે; તેમણે દલીલ કરી હતી કે મુસાફરીના અધિકારોમાં કોઈ ભેદભાવ ન હોવો જાેઈએ.
પાર્થિબને આ પહેલને એક “સામાજિક ક્રાંતિ” ગણાવી હતી, જેનો હેતુ મહિલાઓને વધુ સ્વાવલંબી બનવામાં, ઘરની બહાર નીકળવામાં અને રાજ્યના આર્થિક તથા સામાજિક વિકાસમાં ભાગ લેવામાં મદદ કરવાનો છે.
મીડિયા સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, મંત્રીએ ઉમેર્યું હતું કે, “આ યોજનાની શરૂઆત સામાજિક ન્યાય અને મહિલા સશક્તિકરણના સિદ્ધાંતોનું સન્માન કરવા તેમજ અર્થતંત્ર અને સમાજમાં તેમની ભાગીદારીને સરળ બનાવવા માટે કરવામાં આવી છે, જેથી પરિવહનનો ખર્ચ તેમના શિક્ષણ, રોજગાર કે સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ સુધી પહોંચવામાં અવરોધ ન બને.”
‘વેટ્રી પાયનમ‘ હેઠળ શું ફેરફારો થયા છે?
અગાઉ, મફત મુસાફરીની સુવિધા મુખ્યત્વે ચોક્કસ સામાન્ય બસ સેવાઓ પૂરતી મર્યાદિત હતી. જાેકે, તાજેતરના વિસ્તરણને કારણે મહિલાઓ માટે ઉપલબ્ધ સરકારી બસોની સંખ્યા અને શ્રેણીઓમાં વધારો થયો છે. યોજનાના અમલીકરણ અગાઉ સરકારે તેમાં આવરી લેવાયેલી બસોને ઈલેક્ટ્રોનિક ટિકિટિંગ મશીનો (ઈ્સ્જ) સાથે જાેડવાની પ્રક્રિયા પણ પૂર્ણ કરી લીધી હતી. લોન્ચિંગ પહેલાં પરીક્ષણ અને ચકાસણીનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું, અને ત્યારબાદ કામગીરીની સજ્જતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે ટ્રાયલ રન (પ્રાયોગિક ધોરણે સંચાલન) કરવામાં આવ્યા હતા. સેવાઓના આ વિસ્તરણ સાથે, સરકારનો અંદાજ છે કે દરરોજ લગભગ ૮૪.૩૨ લાખ મહિલાઓને તેનો લાભ મળશે; સાથે જ, સેવાઓની વિશાળ શ્રેણીને કારણે મહિલાઓને શહેરોની અંદર તેમજ શહેરી અને ગ્રામીણ વિસ્તારો વચ્ચે મુસાફરી કરવામાં વધુ સુગમતા મળવાની અપેક્ષા છે.