મહારાષ્ટ્ર સરકારે ૧ ઓક્ટોબરથી સ્થાવર મિલકતના દસ્તાવેજાેની નોંધણી માટે આધાર કાર્ડ પ્રમાણીકરણ ફરજિયાત બનાવ્યું છે. મહેસૂલ વિભાગના એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે આ નવા નિયમ હેઠળ મિલકતનું વેચાણ, ખરીદી, ગીરો (મોર્ટગેજ) અને ભાગલાના દસ્તાવેજાે સહિત કુલ ૬૩ પ્રકારની નોંધણીનો સમાવેશ થાય છે.
મહેસૂલ મંત્રી ચંદ્રશેખર બાવનકુલેએ જણાવ્યું હતું કે મિલકતના વ્યવહારોમાં થતી છેતરપિંડી રોકવાના પગલાંના ભાગરૂપે, આધાર ઓળખ વિના કોઈપણ દસ્તાવેજની નોંધણી કરવામાં આવશે નહીં.
બાવનકુલેએ કહ્યું કે મિલકતના વ્યવહારોમાં થતી છેતરપિંડીને રોકવા માટે મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસની સૂચના બાદ આ ર્નિણય લેવામાં આવ્યો હતો. આ ર્નિણય અંગેની સૂચના સત્તાવાર ગેઝેટમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી.
આ નવી આવશ્યકતા મિલકતનું વેચાણ, ખરીદી, ગીરો અને ભાગલાના દસ્તાવેજાે સહિત ૬૩ પ્રકારના દસ્તાવેજાેની નોંધણીને લાગુ પડશે.
“સ્થાવર મિલકતના દસ્તાવેજાેની નોંધણી મહેસૂલ વિભાગ હેઠળના નોંધણી અને સ્ટેમ્પ વિભાગ દ્વારા કરવામાં આવે છે. નકલી સાક્ષીઓ અને નકલી પક્ષકારોને લગતી છેતરપિંડી હવે નાબૂદ થશે. આ પગલાથી નોંધણી પ્રક્રિયામાં માનવીય હસ્તક્ષેપ ઘટશે, છેતરપિંડીની પ્રવૃત્તિઓ અટકશે અને સમગ્ર વ્યવસ્થા વધુ કાર્યક્ષમ અને પારદર્શક બનશે,” તેમ બાવનકુલેએ જણાવ્યું હતું.
નવી જાેગવાઈઓ અનુસાર, જે વ્યક્તિઓ પાસે આધાર નંબર નથી, તેમણે સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલા અન્ય ઓળખ દસ્તાવેજાેની સાથે આધાર માટે અરજી કર્યાનો પુરાવો રજૂ કરવો પડશે. એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, “તેમણે વ્યવહારમાં સામેલ સંબંધિત વ્યક્તિ સાથેના તેમના સંબંધો સ્થાપિત કરતા દસ્તાવેજાે પણ આપવા પડશે. રજૂ કરાયેલા દસ્તાવેજાે અને ઓળખની વિગતોની ચકાસણી થયા પછી જ વ્યવહારને આખરી ઓપ આપવામાં આવશે.”
બાળકો માટે વિશેષ જાેગવાઈઓ
આ સૂચનામાં બાળકો અને અમુક પાત્ર શ્રેણીઓ માટે વિશેષ જાેગવાઈઓનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. ૧૮ વર્ષથી ઓછી ઉંમરની વ્યક્તિઓના કિસ્સામાં, તેમના માતા-પિતા અથવા કાયદેસરના વાલીઓની સંમતિથી આધાર નોંધણી માટે અરજી કરવામાં આવશે.
સરકારે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે માત્ર આધાર નંબર ઉપલબ્ધ ન હોવાને કારણે કોઈ બાળક અથવા પાત્ર લાભાર્થીને દસ્તાવેજ નોંધણીના લાભથી વંચિત રાખવામાં આવશે નહીં.
મહેસૂલ વિભાગે જણાવ્યું હતું કે આ નવી વ્યવસ્થાનો ઉદ્દેશ્ય દસ્તાવેજ નોંધણી દરમિયાન ઓળખની ચકાસણીને મજબૂત બનાવવાનો, ખોટી ઓળખ ધારણ કરવાની શક્યતા ઘટાડવાનો અને મિલકત સંબંધિત વ્યવહારોમાં વધુ પારદર્શિતા અને સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.