ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ (ASI) એ કર્ણાટકના હમ્પીમાં હજારા રામ મંદિર નજીક દફનાવવામાં આવેલ વિજયનગર યુગનું મંદિર શોધી કાઢ્યું, જેમાં દુર્લભ હાથી શિલ્પો અને ઈંટોથી બનેલા શિખર ધરાવતા દફનાવવામાં આવેલા વિજયનગર યુગના મંદિરને શોધી કાઢવામાં આવ્યું.
ચાલુ પુન:સ્થાપન કાર્ય દરમિયાન હજારા રામ મંદિરના દક્ષિણ દરવાજાની દિવાલ પાસે આ શોધ થઈ. દફનાવવામાં આવેલ માળખું ૪.૩૦ મીટર ટ ૪.૨૫ મીટર માપે છે.
દૃશ્યમાન માળખામાં ઈંટોથી બનેલા શિખર અને ગર્ભગૃહની ટોચનો સમાવેશ થાય છે. છજીૈં અધિકારીઓ અનુમાન કરે છે કે ૧૦ ફૂટથી વધુ ઊંચી દિવાલો હજુ પણ ભૂગર્ભમાં અકબંધ હોઈ શકે છે, જે ૧૫૬૫ માં વિજયનગર સામ્રાજ્યના પતન પછી સદીઓથી દફનાવવામાં આવેલા સમગ્ર પ્રાચીન મંદિર તરફ ઈશારો કરે છે.
આ માળખાને કામચલાઉ રીતે જૈન મંદિર તરીકે ઓળખવામાં આવ્યું છે, જાેકે વધુ ખોદકામ આની પુષ્ટિ કરશે.
ASI હમ્પી વર્તુળના પુરાતત્વ અધિક્ષક કે. રામકૃષ્ણ રેડ્ડીએ સ્થળનું નિરીક્ષણ કર્યું અને પુષ્ટિ કરી કે બધી જ પ્રાપ્ત શિલ્પોને સાચવવામાં આવશે અને પુન:સ્થાપિત કરવામાં આવશે.
“આ વિજયનગર સામ્રાજ્યના ભૂતકાળના ગૌરવના પાના ફરી ખોલવામાં મદદ કરશે,” સ્ટેટ ટુરિસ્ટ ગાઇડ્સ એસોસિએશનના રાજ્ય મહાસચિવ વી. વિરુપાક્ષીએ જણાવ્યું હતું.
ASI એ મહારાષ્ટ્રમાં યુનેસ્કો-સૂચિબદ્ધ અજંતા અને એલોરા ગુફાઓ માટે એક મોટી આધુનિકીકરણ ઝુંબેશની પણ જાહેરાત કરી હતી.
મહારાષ્ટ્રના આઠ જિલ્લાઓમાં ૭૮ સ્મારકોનું નિરીક્ષણ કરતા તેના છત્રપતિ સંભાજીનગર વર્તુળે અજંતા અને એલોરા ગુફાઓને આધુનિક બનાવવા માટે એક વ્યાપક યોજના બનાવી છે.
અજંતા ખાતે, ગુફાઓના પ્રાચીન ભીંતચિત્રો અને કોતરણીને જાેખમમાં મૂકતા ખડકોને રોકવા માટે પથ્થર સ્થિરીકરણનું કાર્ય ચાલી રહ્યું છે.
પીક-સીઝનમાં ભીડ ઓછી કરવા માટે અજંતા ટી-પોઇન્ટ અને ગુફાઓના પાયા વચ્ચેના ચાર કિલોમીટરના પટ પર વધારાની પ્રદૂષણ-મુક્ત ઇ-બસો તૈનાત કરવામાં આવી રહી છે. રસ્તાનું સમારકામ અને અભિગમ સાથે વૃક્ષો કાપવાનું કામ પણ હાથ ધરવામાં આવી રહ્યું છે.
એલોરામાં, સુરક્ષા સુધારવા, અનધિકૃત ફેરિયાઓને રોકવા અને ગૃષ્ણેશ્વર મંદિર તરફના અતિક્રમણ દૂર કરવા માટે સંકુલની અંદર સમર્પિત પોલીસ ચોકીઓ સ્થાપિત કરવામાં આવશે. બંને સ્થળોએ મુખ્ય મુલાકાતી સ્થળોએ પીવાનું પાણી ઉપલબ્ધ રહેશે. જિલ્લા આયોજન અને વિકાસ સમિતિ આધુનિકીકરણ કાર્ય માટે ભંડોળ પૂરું પાડે છે.