મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર સત્તાધારી ભાજપના ‘કઠપૂતળી‘ છે તેમને રાજીનામુ આપી દેવું જાેઈએ: મલ્લિકાર્જુન ખડગે
કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ મંગળવારે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારને સત્તાધારી ભાજપના “કઠપૂતળી” ગણાવ્યા અને તેમને તાત્કાલિક પદ પરથી હટાવવાની માંગ કરી.
ચૂંટણી પંચની કામગીરીને લઈને ચાલી રહેલા વિવાદ વચ્ચે કોંગ્રેસ વર્કિંગ કમિટી (ઝ્રઉઝ્ર)ની બેઠકને સંબોધતા ખડગેએ કહ્યું કે જ્ઞાનેશ કુમારને “પદ પર ચાલુ રહેવાનો કોઈ અધિકાર નથી”.
ખડગેએ કહ્યું, “બે ચૂંટણી કમિશનરોએ પોતે જ ઝ્રઈઝ્ર (મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર)ના પગલાંને મનસ્વી અને અયોગ્ય ગણાવ્યા છે.” તેમણે ગયા અઠવાડિયે ‘ધ ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસ‘ના અહેવાલનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો જેમાં જણાવાયું હતું કે ચૂંટણી કમિશનરો – વિવેક જાેશી અને સુખબીર સિંહ સંધુ – એ અનેક પ્રસંગોએ ચાલી રહેલી જીૈંઇ (સ્ટેટસ ઓફ ઈલેક્ટોરલ રોલ્સ) પ્રક્રિયા અને ઝ્રઈઝ્રના ર્નિણયો પર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.
તેમણે ઉમેર્યું, “હવે દેશભરમાં એ વાત જાણીતી છે કે તેમના સતત પ્રયાસો સત્તાધારી પક્ષને લાભ પહોંચાડવાના ઉદ્દેશ્યથી કરવામાં આવ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં, તેમને પદ પર ચાલુ રહેવાનો કોઈ અધિકાર નથી અને તેમને તાત્કાલિક હટાવવા જાેઈએ.”
“મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર મોદી સરકારના કઠપૂતળી બની ગયા છે. તેમના પોતાના સહકર્મીઓ પણ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર પર વિશ્વાસ કરતા નથી. યુવાનો સવાલો પૂછશે અને તેમને સત્તા પરથી હટાવશે.”
મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ ઝ્રઉઝ્ર સમક્ષ પાંચ મુખ્ય માંગણીઓ રજૂ કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે મતદાર યાદીમાં ફેરફારો અંગેનો તમામ ડેટા સાર્વજનિક કરવામાં આવે, જે મતદારોના નામ દૂર કરવામાં આવ્યા છે તેમને અપીલ કરવાની તક મળવી જાેઈએ, અને તમામ રાજકીય પક્ષોને સરળ ફોર્મેટમાં સમયસર મતદાર યાદીઓ પૂરી પાડવામાં આવે.
કોંગ્રેસ અધ્યક્ષે એવી માંગ પણ કરી હતી કે જ્યાં ગંભીર અનિયમિતતાઓ જાેવા મળે ત્યાં સ્વતંત્ર અને સમયબદ્ધ તપાસ કરવામાં આવે અને ચૂંટણી પ્રક્રિયાને પારદર્શક બનાવવામાં આવે જેથી કોઈને એવું ન લાગે કે માહિતી છુપાવવામાં આવી રહી છે.
કોંગ્રેસ અધ્યક્ષે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પર પણ નિશાન સાધ્યું અને આરોપ લગાવ્યો કે તેમણે ચૂંટણી પંચ પર દબાણ કર્યું હતું. કોંગ્રેસ પ્રમુખે કહ્યું, “આની સાથે, ઝ્રઈઝ્ર પર ‘દબાણ‘ લાવવા બદલ વડાપ્રધાને પણ નૈતિક આધાર પર રાજીનામું આપવું જાેઈએ.”
ખડગેએ આરોપ લગાવ્યો કે મતદાર યાદીમાંથી મતદારોના નામ દૂર કરવામાં આવી રહ્યા છે અને ચૂંટણી પંચ પર મોદી સરકારની તરફેણમાં કામ કરવાનો આરોપ મૂક્યો. ચૂંટણી પંચ અને જીૈંઇ પ્રક્રિયાને લઈને ચાલી રહેલા રાજકીય વિવાદ વચ્ચે આ ટિપ્પણીઓ કરવામાં આવી હતી, જેમાં વિપક્ષી પક્ષો ચૂંટણી પંચની કામગીરી પર સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે. મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, ચૂંટણી કમિશનરો સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જાેશીએ ૧૦ મહિનાના ગાળામાં જીૈંઇ અને અન્ય ચૂંટણી સંબંધિત બાબતોના ર્નિણયો અને આદેશો પર ઓછામાં ઓછી ૧૪ વખત વાંધા ઉઠાવ્યા હતા. આ વાંધાઓમાં ફોર્મ-૬, મતદારોના નામ યાદીમાંથી દૂર કરવા અને મતદાર યાદીના ડેટાબેઝ સુધીની પહોંચ જેવા મુદ્દાઓનો સમાવેશ થતો હતો.
દરમિયાન, ચૂંટણી પંચે એ વાતને નકારી કાઢી હતી કે આ વાંધાઓ અંતિમ ર્નિણયો સામે સંસ્થાકીય અસંમતિ દર્શાવે છે; પંચે જણાવ્યું હતું કે ડ્રાફ્ટ (ખરડા) તબક્કા દરમિયાન ઉઠાવવામાં આવેલી કાર્યકારી પૂછપરછ, સૂચનો અને મંતવ્યો તેની પ્રમાણભૂત વહીવટી અને ર્નિણય લેવાની પ્રક્રિયાનો જ એક ભાગ હતા.
ખડગેએ મંગળવારે વધુમાં કહ્યું કે મતદાનનો અધિકાર લોકશાહીના સૌથી મૂળભૂત પાસાઓમાંથી એક છે અને કોઈપણ પાત્ર મતદારને મનસ્વી રીતે બાકાત રાખવા જાેઈએ નહીં.
તેમણે ફોર્મ-૬ના નિયમોમાં કરાયેલા ફેરફારો અંગે પણ આક્ષેપ કર્યો હતો અને દાવો કર્યો હતો કે તેનાથી યુવા મતદારો પર અસર પડી શકે છે; તેમણે આ ફેરફારોને “બંધારણ વિરોધી” ગણાવ્યા હતા.
કોંગ્રેસની લડાઈ કોઈ ચોક્કસ પક્ષ, સંસ્થા કે વ્યક્તિ સામે નથી તેમ સ્પષ્ટ કરતાં ખડગેએ ભારપૂર્વક કહ્યું કે પક્ષ “મતદારોના અધિકારો, બંધારણ અને લોકશાહી વ્યવસ્થા” માટે લડી રહ્યો છે.
ખડગેએ કહ્યું કે કોંગ્રેસ ઈચ્છે છે કે ચૂંટણી પંચ સ્વતંત્ર અને વિશ્વસનીય રહે, જેથી સત્તાધારી પક્ષ અને વિપક્ષ બંને તેના ર્નિણયો પર વિશ્વાસ કરી શકે.
ખડગેએ મતદાર યાદીમાં ગેરરીતિનો મુદ્દો ઉઠાવવા બદલ વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીના વખાણ પણ કર્યા હતા અને કહ્યું હતું કે તેમની તમામ આશંકાઓ સાચી સાબિત થઈ છે.