કેન્દ્રીય આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયે એક જાહેરનામું બહાર પાડ્યું છે જેમાં ગ્રાહકોને દેશભરની ફાર્મસીઓમાંથી કફ સિરપ સહિતની સીરપ ખરીદતા પહેલા ડૉક્ટરનું પ્રિસ્ક્રિપ્શન લેવું ફરજિયાત બનાવ્યું છે.
આ જાહેરનામું અમલમાં આવતાની સાથે, આ દવાઓ હવે કાઉન્ટર પર ઉપલબ્ધ રહેશે નહીં. ગ્રાહકોએ હવે આવા સીરપ ખરીદવા માટે રજિસ્ટર્ડ મેડિકલ પ્રેક્ટિશનર દ્વારા જારી કરાયેલ માન્ય પ્રિસ્ક્રિપ્શન રજૂ કરવું પડશે.
૯ જૂન, ૨૦૨૬ ના રોજનું આ જાહેરનામું, ગયા વર્ષે ડિસેમ્બરમાં બહાર પાડવામાં આવેલા ડ્રાફ્ટ પ્રસ્તાવ પર જાહેર પ્રતિસાદની સમીક્ષા કર્યા પછી જારી કરવામાં આવ્યું હતું.
સુધારાના ભાગ રૂપે, સરકારે ડ્રગ્સ નિયમોના શેડ્યૂલ દ્ભ હેઠળ સૂચિબદ્ધ દવાઓની શ્રેણીમાંથી “સીરપ” શબ્દ દૂર કર્યો છે. આ ફેરફાર અસરકારક રીતે સીરપના ઓવર-ધ-કાઉન્ટર વેચાણને સમાપ્ત કરે છે અને તેમને વધુ કડક નિયમનકારી માળખા હેઠળ લાવે છે, જેમાં ખરીદી માટે ડૉક્ટરનું પ્રિસ્ક્રિપ્શન જરૂરી છે.
સૂચના અનુસાર, કેન્દ્ર સરકારે ડ્રગ્સ અને કોસ્મેટિક્સ એક્ટ, ૧૯૪૦ ની કલમ ૧૨ અને ૩૩ હેઠળ ડ્રગ્સ રૂલ્સ, ૧૯૪૫ માં સુધારો કરવા માટે પોતાની સત્તાઓનો ઉપયોગ કર્યો હતો.
“નિયમોને ડ્રગ્સ (પાંચમો સુધારો) રૂલ્સ, ૨૦૨૬ કહી શકાય,” સૂચનામાં જણાવાયું છે, અને ઉમેર્યું હતું કે તે “સત્તાવાર ગેઝેટમાં પ્રકાશિત થયાની તારીખથી અમલમાં આવશે.”
કફ સિરપથી થયેલ મૃત્યુ
મધ્યપ્રદેશ અને રાજસ્થાનમાં દૂષિત કફ સિરપને અનેક બાળકોના મૃત્યુ સાથે જાેડવામાં આવ્યાના મહિનાઓ પછી આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે, જેનાથી વ્યાપકપણે ઉપયોગમાં લેવાતી પ્રવાહી દવાઓના સલામતી ધોરણો અને નિયમનકારી દેખરેખ અંગે ચિંતાઓ ફરી જાગી છે.
આ ઘટનાઓએ કડક ગુણવત્તા તપાસ અને સીરપ-આધારિત ફોર્મ્યુલેશનના ઉત્પાદન, વિતરણ અને વેચાણ પર કડક નિયંત્રણો માટે ફરી એકવાર હાકલ કરી છે.
ગ્રાહકો માટે તેનો અર્થ શું છે-
નિયમનકારી ફેરફારનો અર્થ એ છે કે સામાન્ય રીતે ઉપયોગમાં લેવાતી કફ સિરપ સહિત સીરપ, હવે તબીબી પરવાનગી વિના કાઉન્ટર પર ઉપલબ્ધ રહેશે નહીં.
ગ્રાહકોએ હવે ફાર્મસીઓમાંથી આવી દવાઓ ખરીદવા માટે રજિસ્ટર્ડ મેડિકલ પ્રેક્ટિશનર દ્વારા જારી કરાયેલ માન્ય પ્રિસ્ક્રિપ્શન રજૂ કરવાની જરૂર પડશે.
આ ર્નિણયથી કફ અને અન્ય ઔષધીય સીરપના નિયમિત વેચાણ પર નોંધપાત્ર અસર થવાની અપેક્ષા છે, જે પરંપરાગત રીતે પ્રિસ્ક્રિપ્શન વિના સરળતાથી ઉપલબ્ધ હતા.