ભારતે હમણાં જ તેના સ્વદેશી સંરક્ષણ ઉદ્યોગ માટે મોટી જીત મેળવી છે. એક ખાનગી ભારતીય કંપની, નિબે લિમિટેડ, એ ઓડિશાના ચાંદીપુરમાં ઇન્ટિગ્રેટેડ ટેસ્ટ રેન્જ ખાતે તેની નવી સૂર્યાસ્ત્ર લાંબા અંતરની રોકેટ સિસ્ટમના સફળતાપૂર્વક પરીક્ષણો કર્યા છે. તેઓએ ૧૫૦-કિમી અને ૩૦૦-કિમી બંને આવૃત્તિઓ છોડ્યા, અને બંનેએ પોતાના નિશાન સાધ્યા.
અહીં ચોકસાઈ ખરેખર અલગ છે. ૧૫૦-કિલોમીટર સૂર્યાસ્ત્ર તેના લક્ષ્યથી ૧.૫ મીટરની અંદર હિટ થયું. ૩૦૦-કિલોમીટરનું સંસ્કરણ પાછળ નહોતું, ૨ મીટરની અંદર હિટ થયું. લશ્કરી દ્રષ્ટિએ, તેને ‘સર્કુલર એરર પ્રોબેબલ‘ કહેવામાં આવે છે, અને ઓછા આંકડાનો અર્થ વધુ સારું લક્ષ્ય છે. લાંબા અંતરના રોકેટ માટે, આટલી નજીક પહોંચવું એ મોટી વાત છે.
સૂર્યાસ્ત્ર એક સંપૂર્ણપણે સ્વદેશી, માર્ગદર્શિત રોકેટ આર્ટિલરી સિસ્ટમ છે જે ચોકસાઇવાળા પ્રહારો માટે રચાયેલ છે – દુશ્મન કમાન્ડ સેન્ટરો, રડાર સાઇટ્સ, લશ્કરી માળખાગત સુવિધાઓ, લોજિસ્ટિક હબ્સ, કોઈપણ ઉચ્ચ-મૂલ્યનો વિચાર કરો. જૂના જમાનાના ‘મૂર્ખ‘ આર્ટિલરી રાઉન્ડથી વિપરીત, સૂર્યાસ્ત્ર વિશાળ અંતર પર લક્ષ્યોને સચોટ રીતે હિટ કરવા માટે હાઇ-ટેક માર્ગદર્શનનો ઉપયોગ કરે છે.
આ ફક્ત શક્તિ દર્શાવવા વિશે નથી; તે રોકેટની મર્યાદાનું પરીક્ષણ કરવા વિશે છે.
૧૫૦ કિલોમીટરનું મોડેલ સીધા યુદ્ધક્ષેત્રના ઉપયોગ માટે બનાવવામાં આવ્યું છે, જે દળોને થોડા પાછળથી કામગીરીમાં મદદ કરે છે.
૩૦૦ કિલોમીટરનું સંસ્કરણ એક સંપૂર્ણ નવું સ્તર ઉમેરે છે: તે ભારતની સેનાને દુશ્મનના પ્રદેશમાં ઊંડા વ્યૂહાત્મક લક્ષ્યોને દૂર કરવા દે છે પરંતુ તેના પોતાના કર્મચારીઓને નુકસાનથી દૂર રાખે છે.
નિષ્ણાતો કહેતા રહે છે કે આધુનિક યુદ્ધ માટે આ પ્રકારની સિસ્ટમો કેટલી મહત્વપૂર્ણ છે. તેઓ હૃદયના ધબકારામાં પ્રતિક્રિયા આપી શકે છે, અને તેમની ચોકસાઈ રમતને બદલી નાખે છે. ચૂકી ગયેલા શોટ સમસ્યાઓ (રાજદ્વારી અને વ્યૂહાત્મક રીતે) બનાવે છે, તેથી તમે જે લક્ષ્ય રાખ્યું છે તેને મારવાથી પહેલા કરતાં વધુ મહત્વ મળે છે.
આ સૂર્યસ્ત્ર પરીક્ષણો ફક્ત રોકેટ બતાવતા નથી. તેના બદલે, તે ભારતીય સંરક્ષણ માટે બદલાતા સમયની નિશાની છે. ખાનગી કંપનીઓ હવે આગળ વધી રહી છે, એવા પ્રોજેક્ટ્સ લઈ રહી છે જે એક સમયે સરકારી દિગ્ગજાેનું ક્ષેત્ર હતું. નિબે અને અન્ય લોકો ભારતના પોતાના ઉત્પાદન બળને વધારવા અને દેશને આયાત પર ઓછો આધાર રાખવામાં મદદ કરવા માટે મિસાઇલ પ્લેટફોર્મ, ડ્રોન અને અદ્યતન ઇલેક્ટ્રોનિક્સ બનાવી રહ્યા છે.
આર્ત્મનિભર ભારત વિઝન
આ બધું આર્ત્મનિભર ભારત વિઝનમાં બરાબર બંધબેસે છે – એ વિચાર કે ભારતે સંરક્ષણ ટેકનોલોજીમાં પોતાની જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવી જાેઈએ. સૂર્યાસ્ત્ર જેવા ચોકસાઈવાળા શસ્ત્રો ફક્ત ભવિષ્ય નથી; તે વર્તમાન છે. આવી ચોકસાઈ સાથે, સૂર્યાસ્ત્ર ભારતના લાંબા અંતરના શસ્ત્રાગારનો મુખ્ય ભાગ બનવા માટે સ્થિત છે. જાે વસ્તુઓ આ રીતે આગળ વધતી રહે, તો ભારતીય સૈન્ય ટૂંક સમયમાં તેની લડાઈ શ્રેણીમાં સ્વદેશી સૂર્યાસ્ત્ર રોકેટ ઉમેરી શકે છે.