દેશની સર્વોચ્ચ અદાલત સુપ્રીમ કોર્ટે શુક્રવારે આમ આદમી પાર્ટી (AAP) દ્વારા ગયા મહિને સ્થાનિક સ્વરાજ્ય ચૂંટણીના એક દિવસ પહેલા તેના ગુજરાત એકમના ઇન્સ્ટાગ્રામ અને ફેસબુક હેન્ડલને સસ્પેન્ડ કરવાના સરકારી આદેશો સામેની અરજી પર કેન્દ્ર અને ગુજરાત સરકાર પાસેથી જવાબ માંગ્યો હતો.
અરજીમાં કોર્ટને ૨૫ એપ્રિલના રોજ સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલને સસ્પેન્ડ કરવાનું કારણ જાણવા માટે રેકોર્ડ મંગાવવાની વિનંતી કરવામાં આવી હતી, અને સુપ્રીમ કોર્ટને રજિસ્ટર્ડ રાજકીય પક્ષોના સત્તાવાર સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ્સને બ્લોક અથવા સસ્પેન્ડ કરવાની સત્તાના ઉપયોગને નિયંત્રિત કરવા માટે માર્ગદર્શિકા અને પ્રક્રિયાગત સલામતી નક્કી કરવા જણાવ્યું હતું.
એડવોકેટ સિદ્ધાંત શર્મા દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે ભારતના બંધારણની કલમ ૧૯(૧)(ટ્ઠ) હેઠળ ભાષણના મૂળભૂત અધિકારનું રક્ષણ સુનિશ્ચિત કરવા માટે આ આવશ્યક છે, જે કલમ ૧૯(૨) હેઠળ ચોક્કસ આધારો પર આ અધિકારને મર્યાદિત કરે છે.
ન્યાયાધીશ પીએસ નરસિંહા અને આલોક આરાધેની બેન્ચે રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકારોને નોટિસ જારી કરી હતી અને ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (ઝ્રત્નૈં) સૂર્યકાંતની આગેવાની હેઠળની બેન્ચ સમક્ષ પેન્ડિંગ સંબંધિત મામલા સાથે કેસ જાેડવા માટે મોકલ્યો હતો.
“અમે નોટિસ જારી કરીશું અને તેને તે બાબત સાથે જાેડીશું,” બેન્ચે કહ્યું, જ્યારે સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ આગ્રહ કર્યો કે કોર્ટ સરકારને નોટિસ જારી ન કરે અને તેના બદલે તેમને અરજીની નકલ પૂરી પાડે.
AAP વતી હાજર રહેલા વરિષ્ઠ વકીલ શાદાન ફરાસતે જણાવ્યું હતું કે અરજી એક મહત્વપૂર્ણ આધાર ઉઠાવે છે કે શું માહિતી ટેકનોલોજી કાયદાની કલમ ૭૯(૩)(હ્વ) આવા નિર્દેશ જારી કરવાની શક્તિનો સ્ત્રોત હોઈ શકે છે.
“કલમ ૭૯(૩)(હ્વ) આવા આદેશ જારી કરવા માટે બિલકુલ સંબંધિત જાેગવાઈ નથી. આ મધ્યસ્થીઓ માટે સલામત બંદર જાેગવાઈ છે,” તેમણે કહ્યું.
કલમ ૭૯ હેઠળ ‘સુરક્ષિત બંદર‘ સુરક્ષા સામાજિક મધ્યસ્થીઓને તેમના વપરાશકર્તાઓની ક્રિયાઓ માટે જવાબદારીમાંથી મુક્તિ આપે છે, જાે તેઓ સરકાર દ્વારા નિર્ધારિત માર્ગદર્શિકાનું પાલન કરે. કલમ ૭૯(૩)(હ્વ) હેઠળ, જાે તેઓ “વાસ્તવિક જ્ઞાન” અથવા કોર્ટ અથવા સરકારી સત્તા તરફથી સૂચના પ્રાપ્ત કર્યા પછી ગેરકાયદેસર સામગ્રીની ઍક્સેસ દૂર કરવામાં અથવા અક્ષમ કરવામાં નિષ્ફળ જાય તો તેઓ આ પ્રતિરક્ષા ગુમાવે છે.
જ્યારે બેન્ચે તેમને પૂછ્યું કે શું આ મુદ્દો પહેલાથી જ સર્વોચ્ચ અદાલત સમક્ષ પેન્ડિંગ છે, ત્યારે ફરાસતે કહ્યું કે “સમાન” ન હોવા છતાં, સોફ્ટવેર ફ્રીડમ લો સેન્ટર દ્વારા એક અરજી કરવામાં આવી હતી જેમાં તેમની અરજીમાં ઉઠાવવામાં આવેલા ઓવરલેપિંગ મુદ્દાઓ પેન્ડિંગ હતા.
તેમણે બેન્ચને આ મામલાને તાત્કાલિક સૂચિબદ્ધ કરવા પર વિચાર કરવા વિનંતી કરી અને વચગાળાની રાહત માંગી.
“આજે, મારું પોર્ટલ ગાયબ થઈ ગયું છે. મને સમયગાળા દરમિયાન કંઈક જાેઈએ છે,” ફરાસતે કહ્યું.
છછઁ એ કોર્ટને તેના ૮૦૦,૦૦૦ ફોલોઅર્સ ધરાવતા એકાઉન્ટ્સના સસ્પેન્શનને ગેરબંધારણીય જાહેર કરવા પણ વિનંતી કરી અને આગ્રહ કર્યો કે આવી કોઈપણ કાર્યવાહી પૂર્વ સૂચના પછી જ કરવામાં આવે, જેમાં સરકારને લેખિતમાં કારણો આપવા અને ૈં્ એક્ટ, ૨૦૦૦ ની કલમ ૬૯છ સાથે બંધારણની કલમ ૧૯(૨) હેઠળ નિર્ધારિત આધારો સાથે કડક રીતે સુસંગત રહેવાની જરૂર છે.