મંગળવારે જ્યારે ‘ઈન્ડિયા‘ ગઠબંધનના સાંસદો મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માંગ સાથે દિલ્હીમાં ચૂંટણી પંચ તરફ કૂચ કરી રહ્યા હતા, ત્યારે રાહુલ ગાંધી અને પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રા આકાશવાણી ભવનના દરવાજા સુધી પહોંચ્યા હતા. વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ પણ સરકાર પર પ્રહારો તેજ કર્યા હતા; તેમણે આરોપ લગાવ્યો હતો કે લોકોના અધિકારો છીનવી લેવામાં આવી રહ્યા છે અને ચેતવણી આપી હતી કે વિપક્ષ પોતાની લડત ચાલુ રાખશે.
મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર વિરુદ્ધ ‘ઈન્ડિયા‘ ગઠબંધનની વિરોધ કૂચ દરમિયાન, લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું હતું કે વિપક્ષ માત્ર ભાજપનો સામનો જ નહીં કરે પરંતુ તેનો “નાશ” પણ કરશે. ગાંધીએ એવો પણ આરોપ લગાવ્યો હતો કે દેશ સાથે જે કરવામાં આવ્યું છે તે “દેશદ્રોહ” સમાન છે અને કહ્યું હતું કે, “કોઈ પણ બચી શકશે નહીં.”
મંગળવારે, દિલ્હીમાં ચૂંટણી પંચ તરફ ‘ઈન્ડિયા‘ ગઠબંધનની વિરોધ કૂચ દરમિયાન રાહુલ અને પ્રિયંકા ગાંધીની અટકાયત કરવામાં આવી હતી; આ કૂચમાં વિપક્ષી સાંસદો જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માંગ કરી રહ્યા હતા. સંસદના મકર દ્વારથી શરૂ થયેલી આ કૂચ દરમિયાન ભારે સુરક્ષા વ્યવસ્થા હતી અને નિર્વાચન સદન સુધીના માર્ગ પર બેરિકેડ્સ લગાવવામાં આવ્યા હતા.
મતદાર યાદીના પુનરાવર્તનમાં અનિયમિતતાના વિપક્ષના આરોપો અને મતદાર તરીકે નોંધણી માટે વપરાતા કાયદાકીય ફોર્મ (ફોર્મ ૬) સંબંધિત ફેરફારો સામેના વાંધાઓ વચ્ચે આ કૂચ યોજાઈ હતી. વિપક્ષ તેના વ્યાપક “લોકશાહી બચાવો” કાર્યક્રમ હેઠળ ચૂંટણી પંચ વિરુદ્ધ પોતાનું અભિયાન તેજ કરી રહ્યું છે. નિર્વાચન સદન તરફ આગળ વધતા પહેલા સાંસદો મકર દ્વાર ખાતે એકઠા થયા હતા. આ કૂચમાં કોંગ્રેસના નેતાઓ મલ્લિકાર્જુન ખડગે અને રાહુલ ગાંધીની સાથે ટીએમસી (્સ્ઝ્ર) સાંસદ અભિષેક બેનર્જી અને સમાજવાદી પાર્ટીના વડા અખિલેશ યાદવ પણ જાેડાયા હતા.
‘ઈન્ડિયા‘ ગઠબંધનના નેતાઓ રાહુલ ગાંધી, પ્રિયંકા ગાંધી અને અખિલેશ યાદવની અટકાયત
ચૂંટણી પંચના મુખ્યાલય તરફ કૂચ કરી રહેલા ‘ઈન્ડિયા‘ ગઠબંધનના સાંસદોને નીતિ આયોગની ઓફિસ નજીક રોકવામાં આવ્યા બાદ દિલ્હી પોલીસે રાહુલ ગાંધી અને પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રાની અટકાયત કરી હતી. પોલીસે વિરોધ કૂચ અટકાવ્યા બાદ નેતાઓએ બેરિકેડ્સ ઓળંગીને આગળ વધવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. મીડિયા સુત્રોના અહેવાલ મુજબ, જ્યારે વિપક્ષી નેતાઓ નિર્વાચન સદન તરફ આગળ વધવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા ત્યારે રાહુલ ગાંધી અને ટીએમસી નેતા અભિષેક બેનર્જી પોલીસ બેરિકેડ પર ચઢતા પણ જાેવા મળ્યા હતા. અટકાવવામાં આવ્યા બાદ, કેટલાક સાંસદોએ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માંગ સાથે રસ્તા પર ધરણાં કર્યા.
મંગળવારે ‘ઈન્ડિયા‘ (ૈંદ્ગડ્ઢૈંછ) ગઠબંધન દ્વારા ચૂંટણી પંચના મુખ્યાલય તરફ કાઢવામાં આવેલા વિરોધ માર્ચ દરમિયાન દિલ્હી પોલીસે સમાજવાદી પાર્ટીના વડા અખિલેશ યાદવની અટકાયત કરી હતી. નીતિ આયોગની ઓફિસ નજીક પોલીસે માર્ચ અટકાવ્યા બાદ કસ્ટડીમાં લેવામાં આવેલા વિપક્ષી નેતાઓમાં યાદવ ઉપરાંત ટીએમસી (્સ્ઝ્ર) નેતાઓ અભિષેક બેનર્જી અને ડેરેક ઓ‘બ્રાયનનો પણ સમાવેશ થતો હતો.
મતદાર યાદીમાં ફેરફારો અંગે વિપક્ષે ચૂંટણી પંચ (ઈઝ્રૈં) સામે સવાલો ઉઠાવ્યા
માર્ચ પહેલાં, વિપક્ષી સાંસદોએ કુમારના રાજીનામાની માંગ દોહરાવી અને ‘ફોર્મ ૬‘માં કરવામાં આવેલા ફેરફારોને લઈને ચાલી રહેલા વિવાદનો ઉલ્લેખ કર્યો. કોંગ્રેસના સાંસદ ઈમરાન મસૂદે કુમાર પર ચૂંટણી પંચમાં જનતાનો વિશ્વાસ ઘટાડવાનો આરોપ મૂક્યો. તેમણે કહ્યું કે આ સંસ્થા પર પરંપરાગત રીતે દેશભરના લોકોનો વિશ્વાસ રહ્યો છે અને આક્ષેપ કર્યો કે કુમારના નેતૃત્વમાં આ વિશ્વાસને નુકસાન થયું છે.
દિલ્હીમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા વિશે વાત કરતા, મસૂદે વિરોધ પ્રદર્શન પરના પ્રતિબંધો અંગે પણ સવાલ ઉઠાવ્યા અને પરિસ્થિતિને “કટોકટી” (ઈમરજન્સી) સમાન ગણાવી, સાથે જ કુમારના રાજીનામાની માંગ કરી. વિપક્ષની આ ચિંતાઓ મતદાર યાદીના ‘સ્પેશિયલ ઈન્ટેન્સિવ રિવિઝન‘ (જીૈંઇ) અને ચૂંટણી પંચની કામગીરીને લઈને ચાલી રહેલા વ્યાપક વિવાદ વચ્ચે સામે આવી છે. સુપ્રીમ કોર્ટ જીૈંઇ પ્રક્રિયા અને ફોર્મ ૬ સંબંધિત અરજીઓની તપાસ કરી રહી છે; કોર્ટે કુમારને સસ્પેન્ડ કરવાની માંગ કરતા વચગાળાનો આદેશ પસાર કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો અને ચૂંટણી પંચ તથા તેના સભ્યો પાસેથી જવાબ માંગ્યો હતો.
કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ સરકાર પર ચૂંટણી પંચની સ્વાયત્તતાને “ખતમ” કરવાનો પ્રયાસ કરવાનો આરોપ મૂક્યો અને દાવો કર્યો કે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (ઝ્રઈઝ્ર) વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ગૃહમંત્રી અમિત શાહના ઈશારે કામ કરી રહ્યા છે.
કોંગ્રેસ નેતા મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ ચેતવણી આપી હતી કે આવા પગલાં “સરમુખત્યારશાહી” તરફ દોરી શકે છે અને કહ્યું હતું કે વિપક્ષ આ કથિત અન્યાય સામેની લડાઈ ચાલુ રાખશે. ચૂંટણી પંચ તરફ ‘ઈન્ડિયા‘ ગઠબંધનની માર્ચ દરમિયાન સમાજવાદી પાર્ટીના સાંસદ ઝિયા-ઉર-રહેમાન બર્ક નીતિ આયોગની ઓફિસ નજીક પોલીસ બેરિકેડ પર ચઢતા જાેવા મળ્યા હતા.
વિરોધ પ્રદર્શનકારીઓ ઈઝ્રૈં મુખ્યાલય તરફ આગળ વધી રહ્યા હતા અને વિપક્ષી સાંસદો મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માંગ ચાલુ રાખી રહ્યા હતા. ભાજપે વિપક્ષના વિરોધ પર વળતો પ્રહાર કર્યો
ભાજપે વિપક્ષના આરોપોને ફગાવી દીધા છે અને ચૂંટણી પંચ વિરુદ્ધ ઇન્ડિયા બ્લોકના અભિયાનની ટીકા કરી છે. કૂચ પહેલા, ભાજપના રાષ્ટ્રીય પ્રવક્તા અને સાંસદ સંબિત પાત્રાએ વિપક્ષ, ખાસ કરીને કોંગ્રેસ પર, લોકશાહી અને બંધારણીય સંસ્થાઓને નિશાન બનાવવાનો “પ્રાયોજિત” પ્રયાસ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો.
સંબિત પાત્રાએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે આ અભિયાનનો હેતુ અશાંતિનું વાતાવરણ બનાવવા અને રાહુલ ગાંધીને રાજકીય રીતે પ્રોત્સાહન આપવાનો હતો. તેમણે કહ્યું કે કોંગ્રેસે વારંવાર ગાંધીને ફરીથી લોન્ચ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે અને હવે તે પ્રયાસના ભાગ રૂપે લોકશાહી સંસ્થાઓ પર હુમલો કરી રહી છે.
મતદાર યાદીમાં સુધારણા અને ચૂંટણી પંચને લઈને રાજકીય વિવાદ વધુ તીવ્ર બની રહ્યો છે તેવા સમયે ભાજપની આ પ્રતિક્રિયા સામે આવી છે. ચૂંટણી પંચે ‘ફોર્મ ૬‘માં કરવામાં આવેલા ફેરફારો અંગેના આક્ષેપોને પણ ફગાવી દીધા છે અને કેટલાક દાવાઓને ગેરમાર્ગે દોરનારા ગણાવ્યા છે.
‘ઇન્ડિયા‘ (ૈંદ્ગડ્ઢૈંછ) ગઠબંધન દ્વારા ‘નિર્વાચન સદન‘ સુધી કાઢવામાં આવેલી રેલી એ વિપક્ષી પક્ષો દ્વારા મતદાર યાદીમાં સુધારણા અને ચૂંટણી પંચ પાસેથી વધુ જવાબદારીની માંગણીને લઈને આયોજિત વિરોધ પ્રદર્શનોની વ્યાપક શ્રેણીનો એક ભાગ છે.