નવીદિલ્હી
સૌથી પહેલા વાત કરીએ ન્યુક્લિયર સબમરીન વિશે. અરિહંત ક્લાસ (છિૈરટ્ઠહં ઝ્રઙ્મટ્ઠજજ) બેલિસ્ટિક મિસાઈલ સબમરીન ભારતની સૌથી વૈભવી સબમરીન પૈકીની એક છે. ભારત પાસે ચાર સબમરીન છે. બે સેવામાં છે. એક હમણાં જ લોન્ચ કરવામાં આવી છે. એક બનાવવામાં આવી રહી છે. આ ૬ થી ૭ ટન ડિસ્પ્લેસમેન્ટ વાળી સબમરીન છે. અરિહંત વર્ગની સબમરીનમાં ૈંદ્ગજી અરિહંત, ૈંદ્ગજી અરિઘટનો સમાવેશ થાય છે. બાકીની બે સબમરીનનું નામ જાહેર કરવાનું બાકી છે. એક ૨૦૨૪માં સેનામાં જાેડાશે. છેલ્લી ૨૦૨૫માં. ચારેય પરમાણુ બળતણ સંચાલિત સબમરીન છે. ચારેયમાં ૧૨ થી ૨૪ દ્ભ૧૫ જીન્મ્સ્, ૬ થી ૮ દ્ભ-૪ જીન્મ્સ્, ૬ ટોર્પિડો ટ્યુબ અને ૩૦ ચાર્જ હશે. આ સબમરીન પાણીની અંદર ૪૪ કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે દોડે છે. જ્યારે સપાટી પર પ્રતિ કલાક ૨૨ થી ૨૮ કિ.મી. ૩૦૦ મીટરની મહત્તમ ઊંડાઈ સુધી જઈ શકે છે. ભારતીય નૌકાદળ તેમને સ્ટ્રેટેજિક સ્ટ્રાઈક ન્યુક્લિયર સબમરીન કહે છે. અદ્યતન તકનીકી જહાજાે તરીકે બનાવવામાં આવી રહી છે. આ પછી સબમરીન પ્લાનમાં ૩ જી૫ ક્લાસ બેલેસ્ટિક મિસાઈલ છે. તે ૧૩,૫૦૦ ટન ડિસ્પ્લેસમેન્ટની હશે. તે પરમાણુ બળતણ પર ચાલશે. આમાં ૧૨ થી ૧૬ દ્ભ૬ સ્ૈંઇફીઙ્ઘ જીન્મ્સ્ મિસાઇલો હશે. જેની રેન્જ ૧૦ થી ૧૨ હજાર કિલોમીટરની હશે. આ સિવાય ૫ થી ૬ હજાર કિલોમીટરની રેન્જવાળી દ્ભ-૫ જીન્મ્સ્ મિસાઈલ લગાવવામાં આવશે. તેની શ્રેણી અમર્યાદિત હશે. આનાથી વધુ ખુલાસો નૌકાદળ અથવા કોઈપણ સરકારી સ્ત્રોત પર અસ્તિત્વમાં નથી. પ્રોજેક્ટ ૭૫ આલ્ફા હેઠળ છ ન્યુક્લિયર પાવર્ડ એટેક સબમરીન (જીજીદ્ગ) બનાવવાની યોજના છે. આ છ હજાર ટનની સબમરીન હશે. આ વર્ષે ત્રણ સબમરીન બનાવવામાં આવશે. ૨૦૨૪માં ત્રણ બનાવવાની યોજના છે. આ સબમરીન ૨૦૩૨માં નેવીમાં જાેડાશે. આમાં વરુણાસ્ત્ર હેવી વેઇટ ટોર્પિડો હશે. ર્નિભય, બ્રહ્મોસ અને બ્રહ્મોસ-૨ હાઇપરસોનિક લેન્ડ એટેક અને એન્ટી શિપ ક્રૂઝ મિસાઇલ ફીટ કરવામાં આવશે. કલવારી ક્લાસની ૬ એટેક સબમરીન પ્લાનમાં હતી. પાંચ સેવામાં છે. પ્રક્ષેપણ થઈ ચૂક્યું છે. ટૂંક સમયમાં તેમનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવશે. આ વર્ષના અંત સુધીમાં છઠ્ઠી સબમરીન પણ નેવીમાં જાેડાશે. આ સબમરીનનું ડિસ્પ્લેસમેન્ટ ૧૮૦૦ ટન છે. આ ડીઝલ એન્જિનથી ચાલતી સબમરીન છે. પાણીની અંદર મહત્તમ ઝડપ ૩૭ કિમી પ્રતિ કલાક છે. આ સિવાય તેમની રેન્જ ૧૨ હજાર કિલોમીટર છે. તેઓ ૩૫૦ મીટર પાણીની અંદર ૫૦ દિવસ સુધી રહી શકે છે. આ સબમરીનમાં ૮ અધિકારીઓ અને ૩૫ ખલાસીઓ છે. તેમાં ૬ ટોર્પિડો ટ્યુબ છે. આ સિવાય જીસ્.૩૯ ઈર્ટષ્ઠીં એન્ટી-શિપ મિસાઈલ, છ૩જીસ્ એન્ટી એર મિસાઈલ અને ૩૦ લેન્ડમાઈન નાખવાની શક્તિ છે. આ પૈકી કલવારી, ખંડેરી, કરંજ, વેલા, વાગીર સેવામાં છે. વાગશીર શરૂ કરવામાં આવી છે. જે ટૂંક સમયમાં સેનામાં જાેડાશે. પ્રોજેક્ટ ૭૫ૈં વર્ગમાં છ અટેક સબમરીન યોજનામાં છે. આ ૩ થી ૪ હજાર ટન ડિસ્પ્લેસમેન્ટની સબમરીન હશે. આ મઝગાંવ ડોક પર બનાવવામાં આવશે. તેનો ઉપયોગ એન્ટી સરફેસ વોરફેર, એન્ટી સબમરીન વોરફેર, આઈએસઆર, સ્પેશિયલ ઓપરેશન ફોર્સ માટે કરવામાં આવશે. આ ડીઝલ-ઇલેક્ટ્રિક એન્જિન સંચાલિત સબમરીન છે. પ્રોજેક્ટ ૭૬ વર્ગ હેઠળ ૬ એટેક સબમરીન પણ બનાવવામાં આવશે. તેમની ડિઝાઇનિંગ કરવામાં આવી રહી છે. મિડગેટ સબમરીન ક્લાસમાં સ્વિમર ડિલિવરી વ્હિકલ હોય છે. આ ૧૫૦ ટનની વામન સબમરીન છે. તેનો ઉપયોગ નૌકાદળના વિશેષ કમાન્ડો દળ માર્કોસ દ્વારા કરવામાં આવશે. જેથી કરીને વિશેષ કામગીરી શાંતિથી સરળતાથી પૂર્ણ કરી શકાય. આવી બે વામન સબમરીન બનાવવાની યોજના છે.
