કવાયતમાં ભારત, જાપાન, ઓસ્ટ્રેલિયા અને અમેરિકાના યુદ્ધ જહાજાેએ ભાગ લીધો
ઓસ્ટ્રેલિયાના સિડની શહેરમાં બહુપ્રતિક્ષિત માલાબાર એક્સરસાઇઝ ૨૦૨૩ શરૂ થઈ ગઈ છે. આ નૌકા કવાયતમાં ભારત, ઓસ્ટ્રેલિયા, અમેરિકા અને જાપાનના વિનાશક અને સબમરીનનો ખાતમો કરતા P8 એરક્રાફ્ટ ભાગ લઈ રહ્યા છે. શુક્રવારથી શરૂ થયેલી આ કવાયત ૨૧ ઓગસ્ટ સુધી ચાલશે. આ પહેલીવાર છે, જ્યારે ઓસ્ટ્રેલિયન નેવી આ માલાબાર (Malabar) કવાયતનું આયોજન કરી રહી છે. ૨૦૨૦માં ચીન સાથે ગાલવાન સંઘર્ષ બાદ ઓસ્ટ્રેલિયાએ માલાબાર (Malabar) કવાયતમાં ભાગ લીધો હતો. ભારતીય નૌકાદળ તરફથી પ્રાપ્ત માહિતી અનુસાર, આ કવાયત બે તબક્કામાં હાથ ધરવામાં આવનાર છે. આમાં પહેલો હાર્બર ફેઝ અને બીજાે સી ફેઝ હશે. પ્રથમ તબક્કામાં ચારેય દેશોના નૌકાદળના કર્મચારીઓ એકબીજાના જહાજાેની મુલાકાત લેશે અને વ્યાવસાયિક આદાનપ્રદાન થશે. આ ઉપરાંત દરિયાઈ તબક્કા માટે પણ આયોજન કરવામાં આવશે. આ પછી બીજા તબક્કામાં ખૂબ જ ઉચ્ચ સ્તરીય કસરતો કરવામાં આવશે. આમાં, દરિયાની સપાટી પર હાજર દુશ્મન વિરોધી જહાજાે, ઉડતા લક્ષ્યો અને સબમરીન વિરોધી કામગીરી હાથ ધરવામાં આવશે. આ સમયગાળા દરમિયાન, આ યુદ્ધ જહાજાે શસ્ત્રો સાથે ફાયરિંગ માટેની પ્રેક્ટિસ પણ કરશે. ભારતીય નૌસેનાએ કહ્યું છે કે આ કવાયત પરસ્પર ર્નિભરતા વધારવાની તક પૂરી પાડશે. ભારત તરફથી (INS) સહ્યાદ્રી યુદ્ધ જહાજ આ અભ્યાસમાં ભાગ લઈ રહ્યું છે. આ એક સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ છે જે પ્રોજેક્ટ ૧૭ હેઠળ બનાવવામાં આવ્યું છે જે ઘણી ભૂમિકાઓ ભજવી શકે છે. આ સિવાય આઈ એન એસ (INS) કોલકાતા સિડનીમાં માલાબાર કવાયતમાં પણ ભાગ લેશે. આ બંને યુદ્ધ જહાજાેનું નિર્માણ મઝગાંવ ડોક લિમિટેડ દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. આ બંને ભારતીય યુદ્ધ જહાજાે ઘણા ઘાતક શસ્ત્રો અને સેન્સરથી સજ્જ છે જે સમુદ્રની સપાટી પર, હવામાં અને પાણીની નીચે હાજર ખતરાઓને ઓળખીને તેનો નાશ કરવાની શક્તિ ધરાવે છે. માલાબાર (Malaba) કવાયત વર્ષ ૧૯૯૨ માં શરૂ કરવામાં આવી હતી જે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેની પ્રથમ દ્વિપક્ષીય કવાયત હતી. ૧૯૯૮માં ભારતે પરમાણુ પરીક્ષણો કર્યા બાદ તે બંધ થઈ ગયું હતું. જાે કે, ૨૦૦૧માં અમેરિકાના વર્લ્ડ ટ્રેડ સેન્ટર પર થયેલા આતંકવાદી હુમલા પછી તે ફરી શરૂ થયું. આ પછી તેમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે અને જાપાન અને ઓસ્ટ્રેલિયા પણ તેમાં જાેડાઈ ગયા છે. માલાબાર કવાયતમાં ભાગ લેનાર તમામ ૪ દેશો હાલમાં ચીનના સૌથી મોટા પડકારનો સામનો કરી રહ્યા છે. પ્રશાંત મહાસાગર હોય કે હિંદ મહાસાગર, ચીનની નૌકાદળ ખૂબ જ ઝડપથી પોતાના પગના નિશાનને વિસ્તારી રહી છે. ચીનના યુદ્ધ જહાજાે હવે હિંદ મહાસાગરમાં પડાવ નાખી રહ્યા છે. ચીનની સબમરીન સતત પેટ્રોલિંગ શરૂ કરી દીધી છે. ચીને કંબોડિયામાં નેવલ બેઝ બનાવ્યું છે અને શ્રીલંકા, પાકિસ્તાન અને આફ્રિકન દેશોમાં નેવલ બેઝ બનાવવાની યોજના ધરાવે છે. આ જ કારણ છે કે Malaba કવાયતમાં સામેલ દેશો ચીનને ધ્યાનમાં રાખીને સાથે આવી રહ્યા છે.
