બુધવારે (૫ નવેમ્બર) ઇન્ડોનેશિયાના સુલાવેસી ટાપુ પર એક શક્તિશાળી ભૂકંપ આવ્યો હતો, જેના કારણે રહેવાસીઓમાં ભારે ગભરાટ ફેલાયો હતો. દેશની હવામાનશાસ્ત્ર, આબોહવા અને ભૂ-ભૌતિક એજન્સી અનુસાર, ભૂકંપની તીવ્રતા રિક્ટર સ્કેલ પર ૬.૨ હતી. એજન્સીએ પુષ્ટિ આપી છે કે ભૂકંપ પછી સુનામીનું કોઈ જાેખમ નથી. અત્યાર સુધી કોઈ જાનહાનિ કે મોટા નુકસાનના અહેવાલ નથી.
વહેલી સવારે આવેલા ભૂકંપ પછી રહેવાસીઓમાં ગભરાટ ફેલાયો
સવાર પહેલા સુલાવેસીના કેટલાક ભાગોમાં ભૂકંપ આવ્યો હતો, જેના કારણે લોકો ભયભીત થઈને પોતાના ઘરોમાંથી બહાર નીકળી ગયા હતા. જાેકે ભૂકંપના આંચકા તીવ્ર હતા અને ઘણી સેકન્ડ સુધી ચાલ્યા હતા, સ્થાનિક અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે પ્રદેશના માળખાકીય સુવિધાઓ ભૂકંપના આંચકાને સારી રીતે ટકી રહી હોવાનું જણાય છે. પરિસ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરવા અને કોઈપણ સંભવિત આફ્ટરશોક પર નજર રાખવા માટે કટોકટી પ્રતિભાવ ટીમો તૈનાત કરવામાં આવી હતી.
ઇન્ડોનેશિયા ભૂકંપ માટે સંવેદનશીલ કેમ છે?
ઇન્ડોનેશિયા એશિયાઈ અને ઓસ્ટ્રેલિયન ખંડો વચ્ચે, પેસિફિક મહાસાગરની ધાર પર આવેલું છે. આ પ્રદેશ કુખ્યાત “રિંગ ઓફ ફાયર” નો ભાગ છે, એક વિશાળ ભૂકંપીય પટ્ટો જ્યાં વિશ્વના લગભગ ૯૦ ટકા ભૂકંપ અને લગભગ ૭૫ ટકા જ્વાળામુખી ફાટી નીકળે છે. આ ભૂસ્તરીય રીતે સક્રિય ક્ષેત્રમાં હોવાથી, ઇન્ડોનેશિયા તેની સપાટી નીચે સતત ટેક્ટોનિક ફેરફારોનો અનુભવ કરે છે.
૨૭૦ મિલિયનથી વધુ લોકો સાથે, ઘણા દરિયાકાંઠાના અને ટાપુ પ્રદેશોમાં રહે છે, દેશની વસ્તી ખાસ કરીને મોટા ભૂકંપ અને સુનામીની અસરો માટે સંવેદનશીલ છે.
ટેક્ટોનિક પ્રવૃત્તિનું કેન્દ્ર
ઇન્ડોનેશિયા અનેક વિશાળ ટેક્ટોનિક પ્લેટોના આંતરછેદ પર આવેલું છે, જેમાં ઇન્ડો-ઓસ્ટ્રેલિયન પ્લેટ, યુરેશિયન પ્લેટ અને પેસિફિક પ્લેટનો સમાવેશ થાય છે. જ્યારે આ પ્લેટો એકબીજા સાથે અથડાય છે અથવા સરકી જાય છે, ત્યારે ઘર્ષણ અને દબાણ પૃથ્વીને ધ્રુજારી આપે છે. આ સતત ગતિ ઇન્ડોનેશિયાને વિશ્વના સૌથી ભૂકંપ-સંવેદનશીલ પ્રદેશોમાંના એકમાં ફેરવે છે.
સુનામીનો ભય
ઇન્ડોનેશિયા મોટાભાગે સમુદ્રથી ઘેરાયેલા ટાપુઓથી બનેલું હોવાથી, દરિયાની અંદર આવતા ભૂકંપ ઘણીવાર સુનામીનું જાેખમ લાવે છે. જ્યારે સમુદ્રની નીચે ભૂકંપ આવે છે, ત્યારે તે વિશાળ માત્રામાં પાણીને વિસ્થાપિત કરી શકે છે, જેનાથી કિનારા તરફ વિશાળ મોજાઓ મોકલવામાં આવે છે. ૨૦૦૪ માં હિંદ મહાસાગરની સુનામી સૌથી ઘાતક ઉદાહરણ રહી છે, જેમાં લાખો લોકો માર્યા ગયા હતા, ખાસ કરીને ઇન્ડોનેશિયાના આચેહ પ્રાંતમાં.
આ તાજેતરની ઘટનામાં, મ્સ્દ્ભય્ એ ખાતરી આપી છે કે સુનામીનો કોઈ ખતરો નથી. તેમ છતાં, અધિકારીઓએ દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોના રહેવાસીઓને સતર્ક રહેવાની સલાહ આપી છે.
જ્વાળામુખીની ભૂમિ
ઘણીવાર “જ્વાળામુખીની ભૂમિ” તરીકે ઓળખાતું, ઇન્ડોનેશિયા લગભગ ૧૩૦ સક્રિય જ્વાળામુખીનું ઘર છે – જે વિશ્વમાં સૌથી વધુ છે. પૃથ્વીના પોપડામાં મેગ્મા છોડવાના દબાણમાં ફેરફાર થતાં જ્વાળામુખીની પ્રવૃત્તિ ઘણીવાર ભૂકંપનું કારણ બને છે. ઇન્ડોનેશિયાના ઘણા ભૂકંપ નાના હોય છે અને કોઈનું ધ્યાન જતું નથી, પરંતુ કેટલાક ૭.૦ થી વધુ તીવ્રતા સુધી પહોંચે છે, જેના કારણે ગંભીર વિનાશ થાય છે. સક્રિય જ્વાળામુખી, ગીચ વસ્તીવાળા દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો અને બહુવિધ ટેક્ટોનિક ફોલ્ટ લાઇનનું મિશ્રણ ઇન્ડોનેશિયાને વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી વધુ આપત્તિ-સંભવિત દેશોમાંનો એક બનાવે છે.
નિષ્ણાતો ઇન્ડોનેશિયન દ્વીપસમૂહમાં ભૂકંપની પ્રવૃત્તિનું નિરીક્ષણ કરવાનું ચાલુ રાખે છે, તૈયારી અને જાહેર જાગૃતિની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકે છે. જ્યારે તાજેતરના ભૂકંપે મોટો વિનાશ કર્યો નથી, તે ઇન્ડોનેશિયામાં જીવનને આકાર આપતી સતત ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય અશાંતિનું બીજું એક સ્મૃતિપત્ર તરીકે કામ કરે છે.