સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહની આગેવાની હેઠળની સંરક્ષણ સંપાદન પરિષદ (ડ્ઢછઝ્ર) દ્વારા પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપવામાં આવ્યા બાદ ભારત ફ્રાન્સ પાસેથી ૧૧૪ રાફેલ જેટ ખરીદવા માટે તૈયાર છે, જે ૩.૨૫ લાખ કરોડ રૂપિયાના મોટા સંરક્ષણ સોદામાં સામેલ થવા જઈ રહ્યું છે. સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે ભારતીય નૌકાદળ માટે 6 P8i વિમાન ખરીદવાના સોદાને પણ મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
આ ર્નિણય ભારતીય વાયુસેનાની ઓપરેશનલ અને લડાઇ ક્ષમતાઓને નોંધપાત્ર રીતે વધારવા માટે તૈયાર છે. આ મહિનાના અંતમાં ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોન ભારતની મુલાકાત લે તેના થોડા અઠવાડિયા પહેલા જ આ ર્નિણય લેવામાં આવ્યો છે, અને એવી અપેક્ષા છે કે આ સોદો ત્યારે હસ્તાક્ષર કરવામાં આવશે.
યોજના મુજબ, ૧૮ જેટ ફ્લાય-અવે સ્થિતિમાં પહોંચાડવામાં આવશે, જ્યારે બાકીના ૯૬ ભારતમાં એસેમ્બલ કરવામાં આવશે. કાફલાનો લગભગ ૮૦ ટકા ભાગ સ્થાનિક સ્તરે બનાવવામાં આવશે તેવી અપેક્ષા છે, જેમાં મેક ઇન ઇન્ડિયા હેઠળ સ્વદેશી સામગ્રી ૬૦ ટકા સુધી વધવાની સંભાવના છે.
રાફેલ ફાઇટર જેટ ફ્રેન્ચ સંરક્ષણ કંપની દસોલ્ટ એવિએશન દ્વારા બનાવવામાં આવે છે. ભારતીય વાયુસેના પાસે હાલમાં ૩૬ રાફેલ જેટ છે.
ભારતીય વાયુસેના માટે પ્રથમ ૫ રાફેલ વિમાન જુલાઈ ૨૦૨૦ માં એરફોર્સ સ્ટેશન અંબાલા ખાતે આવ્યા હતા અને ત્યારબાદ તેમને સેવામાં સામેલ કરવામાં આવ્યા હતા. ભારત હાલમાં ૨ રાફેલ સ્ક્વોડ્રન, હરિયાણાના અંબાલામાં સ્થિત નંબર ૧૭ ‘ગોલ્ડન એરો‘ અને પશ્ચિમ બંગાળના હાસિમારામાં સ્થિત નંબર ૧૦૧ ‘ફાલ્કન્સ‘ ચલાવે છે.
ભારતીય વાયુસેનાએ જુલાઈ ૨૦૨૧ માં એરફોર્સ સ્ટેશન હાસિમારામાં નંબર ૧૦૧ સ્ક્વોડ્રનમાં રાફેલ વિમાનનો ઔપચારિક સમાવેશ કર્યો હતો.
રાફેલ ફાઇટર જેટની વિશેષતાઓ
રાફેલ એ ૪.૫-જનરેશન, ટ્વીન-એન્જિન, મલ્ટીરોલ ફાઇટર એરક્રાફ્ટ છે જે ફ્રાન્સના દસોલ્ટ એવિએશન દ્વારા ડિઝાઇન અને બનાવવામાં આવ્યું છે. તે તેની વૈવિધ્યતા, અદ્યતન એવિઓનિક્સ અને વિશાળ શ્રેણીના મિશન હાથ ધરવાની ક્ષમતા માટે જાણીતું છે.
રાફેલ એક જ ઉડાનમાં હવાઈ શ્રેષ્ઠતા, જમીન પર હુમલો, જાસૂસી, જહાજ વિરોધી હુમલા અને પરમાણુ નિવારણ મિશન કરી શકે છે. તે સર્વ-ભૂમિકા કામગીરી માટે રચાયેલ છે, એટલે કે તે ઉડાન દરમિયાન મિશન પ્રકારો વચ્ચે સ્વિચ કરી શકે છે.
તે અત્યંત સંકલિત એવિઓનિક્સ સ્યુટથી સજ્જ છે, જેમાં ગ્લાસ કોકપીટ, હેલ્મેટ-માઉન્ટેડ સ્થળો અને અદ્યતન મિશન કમ્પ્યુટર્સનો સમાવેશ થાય છે જે પાઇલટ્સને પરિસ્થિતિગત જાગૃતિ આપવા માટે બહુવિધ સેન્સરમાંથી ડેટા ફ્યુઝ કરે છે.