Iran Oil Tanker : ઈરાન યુદ્ધ વચ્ચે ક્રૂડ ઓઈલ લઈને આવી રહેલા ઈરાનના જહાજ અંગે એક મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. હોર્મુઝ પાર ઓળંગતા જ સમુદ્રમાં એક અજીબ ‘ખેલ‘ થઈ ગયો છે. ભારતમાં ૭ વર્ષ બાદ ઈરાનથી ઓઈલ લઈને ગુજરાત તરફ આવી રહેલ એક જહાજે સમુદ્રની વચ્ચે યુ-ટર્ન લઈ લીધો છે. ભારતના ગુજરાત તરફ આવી રહેલું ઈરાની ઓઈલ જહાજે અચાનક પોતાની દિશા બદલી નાખી છે. પહેલા તેની મંજિલ ભારત હતી, પરંતુ હવે તે ચીન તરફ વળ્યું છે. જાે આ ઈરાની જહાજ ઓઈલ લઈને ભારત પહોંચ્યું હોત, તો તે લગભગ ૭ વર્ષમાં આ પ્રકારનું પહેલું શિપમેન્ટ હોત. પરંતુ અમેરિકા દ્વારા પ્રતિબંધિત આ જહાજ ઈરાની ક્રૂડ ઓઈલ લઈને આવી રહ્યું હતું. તેણે પોતાની દિશા બદલી નાખીને ભારતને બદલે ચીન તરફ વળી ગયું છે. જાેકે, આ તેનું ફાઈનલ ડેસ્ટિનેશન નથી.
શિપ ટ્રેકિંગ ફર્મ કેપ્લરના જણાવ્યા પ્રમાણે ઓઈલ લઈને આવી રહેલ આ ઈરાની જહાજનું નામ પિંગ શુન છે. આ અફ્રામેક્સ જહાજ ૨૦૦૨માં બનાવવામાં આવ્યું હતું અને ૨૦૨૫માં અમેરિકા દ્વારા તેના પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો. પહેલા તે ભારત તરફ આવી રહ્યું હતું. પરંતુ લેટેસ્ટ અપડેટ એ છે કે તેણે સમુદ્રમાં જ પોતાની દિશા બદલી નાખી છે અને હાલમાં તે ચીનના ડોંગયિંગ તરફ જઈ રહ્યું છે. આ અઠવાડિયાની શરૂઆતમાં ઈરાની જહાજે સંકેત આપ્યો હતો કે તે ભારતના પશ્ચિમ કિનારે વાડીનાર તરફ જઈ રહ્યું છે, પરંતુ હવે તે દક્ષિણ તરફ વળી ગયું છે. જાે કે, આવા ગંતવ્ય સંકેતો અંતિમ નથી હોતા અને તે કોઈપણ સમયે બદલાઈ શકે છે.
ભારત માટે હજુ પણ સંભાવના કેમ છે?
નોંધનીય છે કે ભારતે મે ૨૦૧૯થી ઈરાન પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલ નથી ખરીદ્યું. અમેરિકાના પ્રતિબંધોને કારણે ભારતે ઈરાનથી ઓઈલની આયાત બંધ કરી દીધી હતી. જાે ઓઈલ લઈને આ ઈરાની જહાજ છેલ્લી ઘડીએ ભારતમાં આવે છે, તો તે ૭ વર્ષમાં પહેલી શિપમેન્ટ હશે. જાેકે, તે સંભવ પણ છે, કારણ કે પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારતને સમુદ્રમાં પહેલાથી જ રહેલા ઈરાની ઓઈલ કાર્ગો માટે કામચલાઉ છૂટ આપી હતી. પરંતુ એવું માનવામાં આવી રહ્યું છે કે ચૂકવણી, શિપિંગ અને વીમા સંબંધિત સમસ્યાઓના કારણે આવા સોદામાં મુશ્કેલી આવી શકે છે.
૭ વર્ષ બાદ ભારત તરફ આવી રહ્યું હતું જહાજ
આ પહેલા જહાજાેની દેખરેખ કરતા ડેટા દર્શાવે છે કે ‘પિંગ શુન‘ નામના આ જહાજમાં લગભગ ૬ લાખ બેરલ ક્રૂડ ઓઈલ છે. કેપ્લર વિશ્લેષક સુમિત રિટોલિયાએ જણાવ્યું હતું કે, ‘મે ૨૦૧૯ પછી આ ભારતનું ઈરાની ઓઈલનું પ્રથમ શિપમેન્ટ હોઈ શકે છે. યુએસ સરકારે તાજેતરમાં “સમુદ્રમાં હાજર” ઈરાની ઓઈલને ખરીદવા માટે ૩૦ દિવસની છૂટ આપ્યા પછી જ આ શિપમેન્ટ શક્ય બન્યું છે.‘
આ ઈરાની ઓઈલ કોનું છે તે અંગે કોઈ માહિતી નથી
જાે કે, હજુ સુધી એ સ્પષ્ટ નથી થયું કે આ જહાજમાં રહેલા ક્રૂડ ઓઈલનો ખરીદનાર કોણ છે. શરૂઆતમાં આ જહાજનું ગંતવ્ય સ્થાન વાડીનારમાં નાયરા એનર્જીની રિફાઈનરી હતી, પરંતુ હવે આ સમીકરણો બદલાઈ ગયા છે. વાડીનાર બંદર ભારત પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (મ્ઁઝ્રન્) ની બીના રિફાઇનરી અને અન્ય એકમો માટે પણ સપ્લાયનું કેન્દ્ર છે. ભારતે હજુ સુધી ઈરાની ઓઈલ ટેન્કર પર કોઈ ટિપ્પણી કરી નથી.