ચીને પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીર અને અફઘાનિસ્તાન સરહદ નજીક તેના અસ્થિર શિનજિયાંગ પ્રાંતમાં એક નવો કાઉન્ટી સ્થાપ્યો છે, જે ઉઇગુર અલગતાવાદી આતંકવાદીઓની ઘૂસણખોરીને રોકવા માટે સાંકડા વાખાન કોરિડોર પર સુરક્ષા વધારવાના સ્પષ્ટ પગલા તરીકે જાેવા મળે છે.
સેનલિંગ નામનો કાઉન્ટી, કારાકોરમ પર્વતમાળાની નજીક અને પીઓકે અને અફઘાનિસ્તાનની સરહદોની નજીક સ્થિત છે, જે તેના વ્યૂહાત્મક મહત્વને દર્શાવે છે.
એક વર્ષમાં ચીન દ્વારા મુખ્યત્વે મુસ્લિમ ઉઇગુર પ્રદેશ શિનજિયાંગમાં સ્થાપિત કરાયેલ આ ત્રીજાે નવો કાઉન્ટી છે.
ભારતે ગયા વર્ષે હીન અને હેકાંગ કાઉન્ટીઓની રચના સામે ચીન સામે વિરોધ નોંધાવ્યો હતો, જેમાં જણાવ્યું હતું કે તેમના અધિકારક્ષેત્રના કેટલાક ભાગો લદ્દાખના તેના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં આવે છે.
હીનમાં વિવાદિત અક્સાઇ ચીન ઉચ્ચપ્રદેશનો મોટાભાગનો ભાગ શામેલ છે, જે ૧૯૬૨ ના યુદ્ધમાં ચીને કબજે કરેલા લદ્દાખનો ભાગ છે અને ભારત-ચીન સરહદ વિવાદનું કેન્દ્રબિંદુ રહ્યું છે.
શિનજિયાંગ ઉઇગુર સ્વાયત્ત પ્રદેશ સરકારે ૨૬ માર્ચે સેનલિંગની સ્થાપનાની જાહેરાત કરી હતી, જાેકે તેના વહીવટી વિભાગો અને ચોક્કસ સીમાઓની વિગતો સ્પષ્ટ કરવામાં આવી ન હતી.
હોંગકોંગ સ્થિત સાઉથ ચાઇના મોર્નિંગ પોસ્ટના અહેવાલ મુજબ, તેનું સંચાલન કાશગર પ્રીફેક્ચર દ્વારા કરવામાં આવશે.
પ્રાચીન સિલ્ક રોડ પર સ્થિત ઐતિહાસિક શહેર કાશગર, ચીનને દક્ષિણ અને મધ્ય એશિયા સાથે જાેડતું એક વ્યૂહાત્મક પ્રવેશદ્વાર છે.
તે ૬૦ અબજ ડોલરના વિવાદાસ્પદ ચીન-પાકિસ્તાન આર્થિક કોરિડોર (ઝ્રઁઈઝ્ર)નું પ્રારંભિક બિંદુ પણ છે, જે ર્ઁદ્ભમાંથી પસાર થાય છે અને ભારત દ્વારા તેનો વિરોધ કરવામાં આવ્યો છે.
નિષ્ણાતો કહે છે કે સેનલિંગની રચના સરહદ સુરક્ષા અને શાસન પર બેઇજિંગના વધતા ધ્યાનને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
શાંઘાઈ સ્થિત ફુદાન યુનિવર્સિટીમાં ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઇન્ટરનેશનલ સ્ટડીઝના પ્રોફેસર લિન મિનવાંગે જણાવ્યું હતું કે આ પગલું “આ ક્ષેત્રના વ્યૂહાત્મક મહત્વની ચીનની ઊંડી માન્યતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે”.
“વ્યાપક સ્તરે, આ ર્નિણય તેના સરહદી પ્રદેશો પર ચીનના ભારનો સંકેત આપે છે,” પોસ્ટ દ્વારા લિનને ટાંકીને કહેવામાં આવ્યું હતું.
તેમણે નોંધ્યું કે નવો કાઉન્ટી ભૌગોલિક રીતે અફઘાનિસ્તાનના સાંકડા વાખાન કોરિડોર સાથે જાેડાયેલો છે, જે શિનજિયાંગની સરહદે ૭૪ કિમીનો પટ્ટો છે જે તાજિકિસ્તાન અને પીઓકેને અલગ કરે છે, જે ચીનની સુરક્ષા અને આતંકવાદ વિરોધી ચિંતાઓને પ્રકાશિત કરે છે.
ભૂતકાળમાં બેઇજિંગે પૂર્વ તુર્કસ્તાન ઇસ્લામિક ચળવળ (ઈ્ૈંસ્) ના ઉઇગુર આતંકવાદીઓ દ્વારા અફઘાનિસ્તાનથી શિનજિયાંગમાં પ્રવેશવા માટે વાખાન કોરિડોરનો ઉપયોગ કરવા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.
વોશિંગ્ટનમાં સ્ટિમસન સેન્ટરના વરિષ્ઠ ફેલો યુન સુને જણાવ્યું હતું કે નવો કાઉન્ટી “અસરકારક શાસન અને નિયંત્રણ માટે મજબૂત ગ્રાસ-રૂટ લેવલ સરકારી માળખું” તરફ એક ઝુંબેશનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
“તે સરહદી ક્ષેત્રમાં સરકાર દ્વારા સ્થિરીકરણના પ્રયાસોને મજબૂત બનાવવામાં મદદ કરે છે, જે પરંપરાગત રીતે વંશીય અશાંતિ અને મધ્ય એશિયામાંથી વિદેશી આતંકવાદીઓની સંભવિત ઘૂસણખોરી માટે વધુ સંવેદનશીલ છે,” તેણીએ કહ્યું.