‘અમેરિકનોની ઇચ્છા વિરુદ્ધ કોઈ શબ્દ નહીં; પાકિસ્તાન અમેરિકા સાથે વાતચીત માટે ‘યોગ્ય મધ્યસ્થી નથી‘: ઈરાની અધિકારી
એક વરિષ્ઠ ઈરાની અધિકારીએ જણાવ્યું છે કે, પાકિસ્તાન અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે શાંતિ વાટાઘાટો માટે “યોગ્ય મધ્યસ્થી” નથી. ઈરાનના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સંસ્થાના પ્રવક્તા ઈબ્રાહિમ રેઝાઈએ આરોપ લગાવ્યો કે વાટાઘાટો દરમિયાન ઈસ્લામાબાદ “હંમેશા ચઅમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડૃ ટ્રમ્પના હિતોને ધ્યાનમાં રાખે છે”. જ્યારે પાકિસ્તાન “સારા મિત્ર અને પાડોશી” રહ્યું છે, ત્યારે તેમાં ઉચ્ચ દાવવાળી આંતરરાષ્ટ્રીય વાટાઘાટોમાં મધ્યસ્થી માટે જરૂરી વિશ્વસનીયતાનો અભાવ છે, રેઝાઈએ ઉમેર્યું.
“પાકિસ્તાન આપણો સારો મિત્ર અને પાડોશી છે, પરંતુ તે વાટાઘાટો માટે યોગ્ય મધ્યસ્થી નથી અને મધ્યસ્થી માટે જરૂરી વિશ્વસનીયતાનો અભાવ છે,” તેમણે ઠ પર લખ્યું. “તેઓ ચપાકિસ્તાનૃ હંમેશા ટ્રમ્પના હિતોને ધ્યાનમાં લે છે અને અમેરિકનોની ઇચ્છા વિરુદ્ધ એક પણ શબ્દ બોલતા નથી.”
તેમણે પાકિસ્તાન દ્વારા પ્રસ્તાવિત પહેલથી અમેરિકાના પીછેહઠ અને લેબનોન અને સ્થિર નાણાકીય સંપત્તિ સંબંધિત અધૂરી પ્રતિબદ્ધતાઓ સહિત ઉદાહરણો ટાંક્યા. “મધ્યસ્થી નિષ્પક્ષ હોવો જાેઈએ, હંમેશા એક બાજુ ઝુકાવ રાખવો જાેઈએ નહીં,” તેમણે ઉમેર્યું.
૨૮ ફેબ્રુઆરીના રોજ ઈરાન પર યુએસ-ઇઝરાયલના હુમલાઓ સાથે જાેડાયેલી અગાઉ સંમત યુદ્ધવિરામ વ્યવસ્થાનું ઉલ્લંઘન કરવાના તેહરાનના અગાઉના આરોપો બાદ ચાલી રહેલા રાજદ્વારી ઘર્ષણ વચ્ચે આ ટિપ્પણીઓ આવી છે. શરૂઆતમાં પાકિસ્તાનની સંડોવણી સાથે યુદ્ધવિરામની મધ્યસ્થી કરવામાં આવી હતી.
યુએસ-ઈરાન વચ્ચે સીધી વાટાઘાટોનો પ્રથમ રાઉન્ડ ૧૧ અને ૧૨ એપ્રિલના રોજ ઇસ્લામાબાદમાં થયો હતો. ચર્ચાઓ અહેવાલ મુજબ ૨૧ કલાક ચાલી હતી પરંતુ કોઈ નક્કર કરાર વિના સમાપ્ત થઈ હતી. બંને પક્ષો રાજદ્વારી ચેનલો ખુલ્લી રાખવા સંમત થયા હતા.
યુએસના ઉપપ્રમુખ જેડી વાન્સે પાકિસ્તાનનો આભાર માનતા કહ્યું કે વાટાઘાટોનું પરિણામ પાકિસ્તાનની ભૂલ નથી. તેમણે વાટાઘાટોનું આયોજન કરવા અને ચર્ચાઓને સરળ બનાવવા માટે “અદ્ભુત કાર્ય” કરવા બદલ પાકિસ્તાની નેતાઓ અને સુરક્ષા અધિકારીઓની પ્રશંસા કરી.
ઈરાને કહ્યું કે અમેરિકા તરફથી “વધુ પડતી માંગણીઓ” અને તંગ, અવિશ્વાસપૂર્ણ વાતાવરણને કારણે વાટાઘાટો નિષ્ફળ ગઈ.
ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચી, જેમણે બાદમાં ઈરાનમાં સેના પ્રમુખ અસીમ મુનીરનું સ્વાગત કર્યું, તેમણે કહ્યું કે તેઓ “ફિલ્ડ માર્શલ મુનીરને ઈરાનમાં આવકારવા માટે ખુશ છે” અને સંવાદનું આયોજન કરવામાં પાકિસ્તાનની ભૂમિકા બદલ કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરી. તેમણે તેને “ઊંડા અને મહાન દ્વિપક્ષીય સંબંધો” અને પ્રાદેશિક શાંતિ અને સ્થિરતા પ્રત્યેની સહિયારી પ્રતિબદ્ધતાનું પ્રતિબિંબ ગણાવ્યું.
અરાઘચી હવે રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન સાથે વાતચીત માટે રશિયામાં છે. તેમણે તાજેતરમાં ત્રણ દિવસમાં પાકિસ્તાનની બીજી મુલાકાત પણ લીધી હતી, જ્યાં તેઓ યુદ્ધ અને આગળ વધવાના સંભવિત માર્ગો પર ચર્ચા કરવા માટે અસીમ મુનીરને મળ્યા હતા. તેમણે અગાઉ પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન શહબાઝ શરીફ અને અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથે ચાલી રહેલી યુદ્ધવિરામ-સંબંધિત વાટાઘાટોમાં પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થી ભૂમિકા પર વાતચીત કરી હતી.
ઈરાની મંત્રીએ આ પ્રવાસને “ખૂબ જ ફળદાયી” ગણાવ્યો હતો, જેમાં પ્રદેશમાં શાંતિ પુન:સ્થાપિત કરવા માટે ઇસ્લામાબાદના “સારા કાર્યાલયો અને ભાઈચારાના પ્રયાસો” ની પ્રશંસા કરી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે ઈરાને સંઘર્ષનો અંત લાવવા માટે “કાર્યક્ષમ માળખા” પર પોતાનું સ્થાન શેર કર્યું છે પરંતુ ઉમેર્યું હતું કે તેહરાન હજુ પણ મૂલ્યાંકન કરી રહ્યું છે કે શું અમેરિકા “રાજદ્વારી પ્રત્યે ખરેખર ગંભીર છે”.
ઇસ્લામાબાદની મુલાકાત લેતા પહેલા, અરાઘચી સુલતાન હૈથમ બિન તારિક અલ-સૈદ સાથે ચર્ચા માટે ઓમાન ગયા હતા.