લદ્દાખના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર વિનય કુમાર સક્સેનાએ સોમવારે (૨૭ એપ્રિલ) કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં પાંચ નવા જિલ્લાઓની રચનાની જાહેરાત કરી, તેને પ્રદેશ માટે “ઐતિહાસિક દિવસ” ગણાવ્યો. આ સાથે, લદ્દાખમાં હવે હાલના બે જિલ્લાઓથી વધીને સાત જિલ્લાઓ થશે. હાલના બે જિલ્લાઓ લેહ અને કારગિલ છે.
નવા જાહેર થયેલા જિલ્લાઓ છે-
નુબ્રા
શામ
ચાંગથાંગ
ઝાંસ્કાર
દ્રાસ
X પર એક પોસ્ટમાં, ઉપરાજ્યપાલે કહ્યું કે તેમણે લોકોની લાંબા સમયથી ચાલી આવતી માંગણીને પૂર્ણ કરીને પાંચ જિલ્લાઓની રચના માટેના સૂચનાને મંજૂરી આપી છે. “લદ્દાખ માટે એક ઐતિહાસિક દિવસ. મેં લદ્દાખના લોકોની આકાંક્ષાઓ અને લાંબા સમયથી ચાલી આવતી માંગણીને પૂર્ણ કરીને લદ્દાખમાં પાંચ નવા જિલ્લાઓની રચના માટેના સૂચનાને મંજૂરી આપી છે. પાંચ નવા જિલ્લાઓ – નુબ્રા, શામ, ચાંગથાંગ,ઝાંસ્કાર અને દ્રાસ – ની રચના સાથે, લદ્દાખમાં હવે હાલના બેમાંથી સાત જિલ્લાઓ હશે,” ઉપરાજ્યપાલે કહ્યું.
ઓગસ્ટ ૨૦૨૪ માં ગૃહ મંત્રાલયે પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપી હતી
તેમણે કહ્યું કે આ પગલું પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના વિકસિત અને સમૃદ્ધ લદ્દાખ માટેના વિઝન સાથે સુસંગત છે. આ ર્નિણયને ઓગસ્ટ ૨૦૨૪ માં ગૃહ મંત્રાલય તરફથી અગાઉ મંજૂરી મળી હતી.
એલજી સક્સેનાએ કહ્યું કે નવા જિલ્લાઓની રચનાથી પાયાના શાસનને મજબૂત બનાવવામાં આવશે, વહીવટનું વિકેન્દ્રીકરણ કરવામાં આવશે અને ખાસ કરીને દૂરના અને દૂરના વિસ્તારોમાં જાહેર સેવાઓની ઝડપી ડિલિવરી સુનિશ્ચિત કરવામાં આવશે. “ગૃહ મંત્રાલય દ્વારા ઓગસ્ટ ૨૦૨૪ માં ગૃહ મંત્રી અમિત શાહના નેતૃત્વ હેઠળ મંજૂર કરાયેલ આ પરિવર્તનકારી ર્નિણય પાયાના શાસનને મજબૂત બનાવશે, વહીવટનું વિકેન્દ્રીકરણ કરશે અને લદ્દાખના લોકોને, ખાસ કરીને દૂરના અને દૂરના વિસ્તારોમાં જાહેર સેવાઓની ઝડપી ડિલિવરી સુનિશ્ચિત કરશે,” તેમણે કહ્યું.
તેમણે ઉમેર્યું કે આ પગલું વિકાસ, રોજગાર અને ઉદ્યોગસાહસિકતા માટે નવી તકો પણ ખોલશે, શાસનને લોકોની નજીક લાવશે અને પ્રદેશના એકંદર વિકાસમાં ફાળો આપશે.
“નવા જિલ્લાઓનું નિર્માણ, નાગરિકોની નજીક શાસન લાવવા ઉપરાંત, વિકાસ, રોજગાર અને ઉદ્યોગસાહસિકતા માટે નવા માર્ગો બનાવશે. હું ખાતરી કરવા માટે મારી પ્રતિબદ્ધતાને પુન:પુષ્ટ કરું છું કે લદ્દાખના દરેક નાગરિકને આ ઐતિહાસિક ર્નિણયનો લાભ મળે, કારણ કે આપણે સાથે મળીને ઉજ્જવળ, મજબૂત અને વધુ સમૃદ્ધ ભવિષ્ય તરફ આગળ વધીએ છીએ,” તેમણે ઉમેર્યું.
લદ્દાખ, ક્ષેત્રફળની દ્રષ્ટિએ સૌથી મોટો પરંતુ સૌથી ઓછી વસ્તી ધરાવતો બીજાે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ. ૨૦૧૧ ની વસ્તી ગણતરી મુજબ, તેનો વિસ્તાર ૮૬,૯૦૪ ચોરસ કિલોમીટર છે, જે ચીન અને પાકિસ્તાનની સરહદે છે, જેની વસ્તી ૨.૭૪ લાખ છે.
કેન્દ્રએ ૫ ઓગસ્ટ, ૨૦૧૯ ના રોજ ભૂતપૂર્વ જમ્મુ-કાશ્મીર રાજ્યને બે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો – જમ્મુ અને કાશ્મીર અને લદ્દાખ – માં વિભાજીત કર્યું, જ્યારે તેણે ભૂતપૂર્વ રાજ્યને વિશેષ દરજ્જાે આપતી બંધારણની કલમ ૩૭૦ પણ રદ કરી. કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ જાહેર થયા પછી, લદ્દાખ કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયના સીધા વહીવટી નિયંત્રણ હેઠળ આવ્યું.