પૂર-સ્થિતિસ્થાપક અને પર્યાવરણીય રીતે સુરક્ષિત રાજધાની સુનિશ્ચિત કરવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પ્રયાસ તરીકે, દિલ્હીના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર (એલજી) તરનજીત સિંહ સંધુએ તાજેતરમાં યમુના સ્પોર્ટ્સ કોમ્પ્લેક્સ ખાતે દિલ્હી વિકાસ સત્તામંડળ (ડીડીએ) ની સ્થિતિ સમીક્ષા બેઠકની અધ્યક્ષતા કરી હતી. યમુના કાયાકલ્પ પહેલની પ્રગતિ પરના પગલાં લેવામાં આવેલા અહેવાલની સમીક્ષા કરતા, તેમણે અધિકારીઓને યમુના પૂરના મેદાનો સંબંધિત ડીડીએ સંબંધિત પ્રોજેક્ટ્સના સમય-મર્યાદા અમલીકરણને સુનિશ્ચિત કરવા માટે ચાલુ હસ્તક્ષેપોને વધુ તીવ્ર અને ઝડપી બનાવવાનો નિર્દેશ આપ્યો.
યમુનાને દિલ્હીની ઇકોલોજીકલ જીવનરેખા અને એક મહત્વપૂર્ણ શહેરી સ્થિતિસ્થાપકતા સંપત્તિ બંને તરીકે સ્થાન આપતા, એલજીએ ભાર મૂક્યો કે પૂરની તૈયારી, નદી પુન:સ્થાપન, ભૂગર્ભજળ રિચાર્જ અને પર્યાવરણીય ટકાઉપણું એક સંકલિત, પરિણામ-આધારિત અને સમય-મર્યાદા અભિગમ દ્વારા આગળ વધવું જાેઈએ.
એમએસડબલ્યુ અને સી એન્ડ ડી કચરાના પૂરના મેદાનની સફાઈની સ્થિતિ
મીટિંગ દરમિયાન, અધિકારીઓએ તેમને યમુના પૂરના મેદાનોના લગભગ ૧,૭૦૦ હેક્ટરમાં પૂર્ણ થયેલા પુન:સ્થાપન અને રિવરફ્રન્ટ વિકાસ કાર્યો વિશે માહિતી આપી. આ પ્રયાસોના ભાગ રૂપે, લગભગ ૮૮,૫૭૪ મેટ્રિક ટન બાંધકામ અને તોડી પાડવાનો કચરો અને ૪,૯૯૮ મેટ્રિક ટન મ્યુનિસિપલ કચરો દૂર કરવામાં આવ્યો છે, જ્યારે આશરે ૧,૪૨૫ એકર પૂરગ્રસ્ત જમીનને ફરીથી મેળવવામાં, પુન:સ્થાપિત કરવામાં આવી છે અને અતિક્રમણથી સુરક્ષિત કરવામાં આવી છે.
પૂર સ્થિતિસ્થાપકતાને મજબૂત બનાવવા માટે ૩૫ વેટલેન્ડ્સ વિકસાવવામાં આવ્યા છે
પર્યાવરણીય પરિણામોની સમીક્ષા કરતા, ન્ય્ ને જાણ કરવામાં આવી હતી કે ડ્ઢડ્ઢછ ના પુન:સ્થાપન કાર્યક્રમમાં ૦.૭ મિલિયનથી વધુ મૂળ વૃક્ષોનું વાવેતર અને પૂરગ્રસ્ત ઇકોસિસ્ટમમાં ૧ કરોડથી વધુ નદીના ઘાસ અને વેટલેન્ડ પ્રજાતિઓનો પરિચય શામેલ છે. નોંધપાત્ર રીતે, નદી કોરિડોરમાં લગભગ ૧,૪૨૦ મિલિયન લિટરની સંચિત પાણી-સંગ્રહ ક્ષમતા ધરાવતા ૩૫ વેટલેન્ડ્સ વિકસાવવામાં આવ્યા છે, જે ભૂગર્ભજળ રિચાર્જને મજબૂત બનાવે છે, જૈવવિવિધતામાં વધારો કરે છે અને પૂરના મેદાનની પૂરની અસરોને મધ્યમ કરવાની કુદરતી ક્ષમતાને મજબૂત બનાવે છે.
એલજી સંધુએ નદી કોરિડોર પર વિકસિત મુખ્ય ઇકોલોજીકલ સ્થળોની પ્રગતિની પણ સમીક્ષા કરી, જેમાં અસિતા, બાંસેરા, અમૃત બાયોડાયવર્સિટી પાર્ક, યમુના વનસ્થલી, કાલિંદી અવિરલ અને યમુના વાટિકાનો સમાવેશ થાય છે, જેમણે અગાઉના અધોગતિગ્રસ્ત અને ઓછા ઉપયોગમાં લેવાતા વિસ્તારોને જીવંત જાહેર લેન્ડસ્કેપ્સમાં રૂપાંતરિત કર્યા છે અને ઇકોલોજીકલ સંપત્તિઓને પુન:સ્થાપિત કરી છે.
એલજી યમુના બજારમાં ૩૨ ઐતિહાસિક ઘાટના પુનરુત્થાનને આગળ ધપાવે છે
દિલ્હીની ઐતિહાસિક નદી ઓળખને પુન:સ્થાપિત કરવા માટે લાંબા ગાળાના વિઝનને રજૂ કરતા, એલજીએ ઐતિહાસિક યમુના બજાર પાસેના ૩૨ ઐતિહાસિક ઘાટને એક મહત્વપૂર્ણ સાંસ્કૃતિક વારસો અને જાહેર સ્થળ તરીકે પુનર્જીવિત કરવા પર ભાર મૂક્યો. તેમને ૈંદ્ગ્છઝ્રૐ દ્વારા સંરક્ષણ-આગેવાની હેઠળના હસ્તક્ષેપો, લેન્ડસ્કેપિંગ, સુધારેલ રાહદારી જાેડાણ અને વારસા સંરક્ષણ અને રિવરફ્રન્ટ નવીકરણ વચ્ચેના સંબંધને મજબૂત બનાવવા માટે રચાયેલ મુલાકાતી સુવિધાઓને પ્રોત્સાહન આપવાના તેમના વિઝનને અનુરૂપ હાથ ધરવામાં આવેલા અભ્યાસ વિશે માહિતી આપવામાં આવી હતી.
યમુના કાયાકલ્પ મુખ્ય શહેરી પરિવર્તન પહેલ તરીકે
સંકલિત રિવરફ્રન્ટ વિકાસ વ્યૂહરચનાની સમીક્ષા કરતા, તેમણે દિલ્હી માટે યમુના રિવરફ્રન્ટને એક મહત્વપૂર્ણ સાંસ્કૃતિક અને જાહેર સ્થળ તરીકે વિકસાવવામાં આધ્યાત્મિક પ્રવાસન, વારસા સંરક્ષણ, લીલી જગ્યાઓ અને પૂર સ્થિતિસ્થાપકતાની સંભાવના પર ભાર મૂક્યો. તેમણે કહ્યું કે આ પહેલ નાગરિકોને નદી સાથે જાેડતી વખતે આજીવિકાની તકો ઊભી કરશે અને નિર્દેશ આપ્યો કે યમુના પુનર્જીવનને માપી શકાય તેવા પરિણામો, મજબૂત આંતર-એજન્સી સંકલન અને સમયસર અમલીકરણ સાથે એક મુખ્ય શહેરી પરિવર્તન કાર્યક્રમ તરીકે આગળ ધપાવવામાં આવે.
અમલીકરણ સમયરેખા અંગે, ઉપરાજ્યપાલને જાણ કરવામાં આવી હતી કે યમુના બજાર પુનર્જીવન પ્રોજેક્ટ સંબંધિત એજન્સીઓ સાથે સંકલનમાં આગળ ધપાવવામાં આવી રહ્યો છે. તેમણે અધિકારીઓને આગામી છ મહિનામાં પુન:સ્થાપન અને પુનર્વિકાસના કાર્યો તબક્કાવાર શરૂ કરવા માટે મંજૂરીઓ ઝડપી બનાવવા અને તમામ પ્રારંભિક પ્રવૃત્તિઓ પૂર્ણ કરવા નિર્દેશ આપ્યો, સાથે સાથે સમયરેખાનું કડક પાલન અને સતત આંતર-એજન્સી સંકલન સુનિશ્ચિત કરવું.