ભારતે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ (UNSC) ની અનૌપચારિક બેઠકમાં જમ્મુ અને કાશ્મીર મુદ્દો ઉઠાવવા બદલ પાકિસ્તાનની આકરી ટીકા કરી છે, અને આ ટિપ્પણીઓને “અયોગ્ય” ગણાવી છે અને પુનરાવતિર્ત કર્યું છે કે આ મામલો દેશનો આંતરિક મુદ્દો છે. ચીન અને પાકિસ્તાન દ્વારા સંયુક્ત રીતે આયોજિત ‘અમલીકરણ ગેપને પૂર્ણ કરવા: સુરક્ષા પરિષદના ઠરાવો અને આંતરરાષ્ટ્રીય શાંતિ અને સુરક્ષાની જાળવણી‘ વિષય પર UNSC ની એરિયા-ફોમ્ર્યુલા બેઠક દરમિયાન આ પ્રતિક્રિયા આવી હતી.
બેઠકમાં બોલતા, સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં ભારતના કાયમી પ્રતિનિધિ, રાજદૂત પર્વતાનેની હરીશે પાકિસ્તાનના કાયમી પ્રતિનિધિ, રાજદૂત અસીમ ઇફ્તિખાર અહમદ દ્વારા કરવામાં આવેલી ટિપ્પણીઓ પર વાંધો ઉઠાવ્યો હતો.
“હું પાકિસ્તાનના પ્રતિનિધિ દ્વારા કરવામાં આવેલી બિનજરૂરી ટિપ્પણીઓનો પણ ઉલ્લેખ કરું છું. તે અવિશ્વસનીય છે કે એક સહ-અધ્યક્ષ, જેમને આચરણમાં સંતુલિત અને નિષ્પક્ષ રહેવાની અપેક્ષા છે, તેમણે આ મંચનું રાજકીયકરણ કરવાનું પસંદ કર્યું છે,” હરીશે કહ્યું.
“ટૂંક સમય માટે હું ફક્ત એ વાત પર ભાર મૂકવા માંગુ છું કે જમ્મુ અને કાશ્મીરનો કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ ભારતનો આંતરિક મામલો છે. તે હંમેશા રહ્યો છે, છે અને રહેશે,” તેમણે કહ્યું.
ભારત જમ્મુ-કાશ્મીર મુદ્દામાં ત્રીજા પક્ષની સંડોવણીને નકારે છે
પાકિસ્તાને બેઠકમાં તેના હસ્તક્ષેપ દરમિયાન કાશ્મીર મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. ભારતે સતત કહ્યું છે કે જમ્મુ અને કાશ્મીર અને લદ્દાખ દેશના અભિન્ન અને અવિભાજ્ય ભાગો છે, જ્યારે આ બાબતમાં કોઈપણ ત્રીજા પક્ષની સંડોવણીને નકારે છે.
ચર્ચાનો વ્યાપક વિષય સંબોધતા, હરીશે કહ્યું કે યુએન ચાર્ટર પ્રકરણ ફૈં અને ફૈંૈં હેઠળ સંઘર્ષના નિરાકરણ માટે અલગ પદ્ધતિઓ પ્રદાન કરે છે, દરેક અલગ અલગ પરિસ્થિતિઓ માટે રચાયેલ છે.
તેમણે નોંધ્યું કે પ્રકરણ ફૈંૈં પગલાં શાંતિ માટે જોખમો, શાંતિ ભંગ અથવા આક્રમકતાના કૃત્યો સાથે સંકળાયેલી પરિસ્થિતિઓ માટે બનાવાયેલ છે, અને આવા પગલાં લાગુ કરવામાં નિષ્ફળતા ગંભીર પરિણામો લાવી શકે છે.
તેનાથી વિપરીત, તેમણે પ્રકરણ ફૈં ને આંતરરાષ્ટ્રીય શાંતિ અને સુરક્ષાને જોખમમાં મૂકી શકે તેવા વિવાદોને ઉકેલવા માટે વાટાઘાટો, મધ્યસ્થી, સમાધાન, તપાસ અને મધ્યસ્થી જેવા સાધનો પ્રદાન કરતા માળખા તરીકે વર્ણવ્યું.
“આ હસ્તક્ષેપો પ્રવર્તમાન વાસ્તવિકતાઓને સંબોધવા માટે બનાવવામાં આવ્યા છે અને તેમની કાયમી માન્યતા નથી. બદલાતા સંજોગો અને સંદર્ભો અનુસાર તેમની સમીક્ષા જરૂરી છે,” હરીશે કહ્યું.
સુરક્ષા પરિષદના કાર્યસૂચિ પર લાંબા સમયથી ચાલતા મુદ્દાઓનો ઉલ્લેખ કરતા, તેમણે પેલેસ્ટાઇન સંઘર્ષ તરફ ધ્યાન દોર્યું કારણ કે મધ્યસ્થી પ્રયાસો સમય જતાં કેવી રીતે વિકસિત થાય છે.
“જૂના મધ્યસ્થી માળખાની સમીક્ષા કરવા માટે એક નિવિર્વાદ કારણ છે.
પ્રકરણ ફૈં મધ્યસ્થી હસ્તક્ષેપની કાયમી લાગુ પડવાની કોઈપણ ધારણા ઓછામાં ઓછી ભૂલભરેલી છે,” તેમણે કહ્યું.
ભારતે એવી પણ દલીલ કરી હતી કે સુરક્ષા પરિષદના આદેશોની સમયાંતરે સમીક્ષા થવી જોઈએ, જેમ કે સંગઠનની કાર્યક્ષમતા સુધારવાના હેતુથી ેંદ્ગ૮૦ પહેલ હેઠળ ેંદ્ગ જનરલ એસેમ્બલીના આદેશોની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
ભારતે સુરક્ષા પરિષદના સુધારા માટે પણ દબાણ કરવાનું ચાલુ રાખ્યું છે અને કાયમી સભ્યપદ મેળવવાની માંગ કરી છે, દલીલ કરી છે કે વર્તમાન માળખું હવે વર્તમાન વૈશ્વિક વાસ્તવિકતાઓને પ્રતિબિંબિત કરતું નથી.