મંગળવારે એક મોટા અને મહત્વપૂર્ણ આદેશમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે કોકરોચ જનતા પાર્ટી ની આગેવાની હેઠળના રાષ્ટ્રવ્યાપી વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન અટકાયતમાં લેવામાં આવેલા અથવા ધરપકડ કરાયેલા તમામ વિદ્યાર્થીઓને તાત્કાલિક મુક્ત કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો, જાે તેમનો અગાઉ કોઈ ગુનાહિત રેકોર્ડ ન હોય. સુપ્રીમ કોર્ટે વધુમાં સ્પષ્ટ કર્યું કે જેમની પાસે અગાઉ કોઈ ગુનાહિત કેસ નથી પરંતુ ફક્ત વિરોધ પ્રદર્શનના સંદર્ભમાં જ તેમની સામે કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો છે તેમની સામે કોઈ જબરદસ્તી કાર્યવાહી થવી જાેઈએ નહીં.
દ્ગઈઈ્ વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન થયેલી હિંસા સંબંધિત અરજીઓની સુનાવણી કરતી વખતે, સુપ્રીમ કોર્ટે નોંધ્યું કે આરોપોએ બંધારણની કલમ ૧૯ અને ૨૧ હેઠળ ગેરંટીકૃત મૂળભૂત અધિકારોના ઉલ્લંઘન અંગે ગંભીર ચિંતાઓ ઉભી કરી છે. કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે દિલ્હીના જંતર-મંતર પર પ્રદર્શન દરમિયાન શરૂ થયેલી અને બાદમાં મધ્યપ્રદેશ અને બિહાર સહિતના રાજ્યોમાં ફેલાઈ ગયેલી ઘટનાઓમાં કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓ દ્વારા વધુ પડતા બળનો ઉપયોગ કરવાનો આરોપ હતો.
અરજીઓમાં પેલેટ ગનનો ઉપયોગ કરવાનો આરોપ છે
અરજદારોએ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે વિદ્યાર્થીઓ કથિત દ્ગઈઈ્ પેપર લીક સામે શાંતિપૂર્ણ રીતે વિરોધ કરવા માટે ભેગા થયા હતા પરંતુ પોલીસ કર્મચારીઓ દ્વારા કથિત રીતે વધુ પડતા બળનો ભોગ બન્યા હતા. અરજીઓ અનુસાર, બળપ્રયોગમાં લાઠીચાર્જ, પેલેટ ગન અને ટીયર ગેસનો સમાવેશ થતો હતો. અરજીઓમાં રાષ્ટ્રીય રાજધાની પ્રદેશ (દ્ગઝ્ર્) માં પોલીસ પર પ્રદર્શનકારીઓ સામે અપ્રમાણસર બળપ્રયોગ કરવાનો આરોપ લગાવવામાં આવ્યો હતો તેવી ઘણી ઘટનાઓનો પણ રેકોર્ડ રાખવામાં આવ્યો હતો.
સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ ગંભીર આરોપો પ્રકાશિત થયા
સુપ્રીમ કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે અરજીઓમાં વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન બળપ્રયોગના કથિત અનેક બનાવોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. કોર્ટ સમક્ષ મૂકવામાં આવેલા આરોપોમાં આનો સમાવેશ થાય છે:
પેલેટ ગનનો કથિત રીતે ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, જેના કારણે ઘણા નાના વિદ્યાર્થીઓ ઘાયલ થયા હતા. એક વિદ્યાર્થીએ એક આંખમાં દ્રષ્ટિ ગુમાવી દીધી હોવાના અહેવાલ છે.
રબરની ગોળીઓના કારણે ઘણા વિરોધીઓ ઘાયલ થયા હોવાના અહેવાલ છે.
ટોળાને વિખેરવા માટે ઇલેક્ટ્રિક બેટનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હોવાના અહેવાલ છે.
નખ લગાવેલા લાઠીઓનો કથિત રીતે ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, જેના પરિણામે કાયમી અપંગતા અને કેટલાક કિસ્સાઓમાં જીવલેણ ઇજાઓ થઈ હતી.
વિરોધ પ્રદર્શનને કવર કરતી વખતે એક મીડિયા વ્યક્તિ પર હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો અને તેને ગંભીર ઇજાઓ થઈ હતી.
નોંધનીય છે કે, કોર્ટે આ આરોપોની સત્યતા અંગે કોઈ તારણો કાઢ્યા નથી, જે હજુ પણ ન્યાયિક વિચારણા હેઠળ છે.
સાત રાજ્યોને નોટિસ ફટકારવામાં આવી
સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હી, બિહાર, મહારાષ્ટ્ર, આસામ, પશ્ચિમ બંગાળ, ઉત્તર પ્રદેશ અને કેરળ સરકારોને નોટિસ ફટકારી, દ્ગઈઈ્ વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન થયેલી કથિત હિંસાના સંદર્ભમાં તેમના જવાબો માંગ્યા. રાજ્યોને અરજીઓમાં ઉઠાવવામાં આવેલા આરોપોનો જવાબ આપવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે ઝ્રઝ્ર્ફ ફૂટેજ સાચવવાનો આદેશ આપ્યો
મહત્વપૂર્ણ પુરાવા ખોવાઈ ન જાય તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે, સુપ્રીમ કોર્ટે અધિકારીઓને દ્ગઈઈ્ વિરોધ હિંસા દરમિયાન બનેલી ઘટનાઓ સાથે સંબંધિત તમામ ઝ્રઝ્ર્ફ ફૂટેજ સાચવવાનો પણ નિર્દેશ આપ્યો. અરજદારો દ્વારા કરવામાં આવેલા આરોપો અને સંબંધિત રાજ્ય સરકારો દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલા જવાબોની કોર્ટ દ્વારા તપાસ કરવામાં આ નિર્દેશ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે તેવી અપેક્ષા છે.