પાકિસ્તાનના સેના પ્રમુખ અસીમ મુનીરે ગયા અઠવાડિયે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સાથે વાત કરી હોવાના અહેવાલ છે, સોમવારે તેહરાનમાં તેમની અપેક્ષિત વાતચીતના થોડા દિવસો પહેલા, જ્યારે ઇસ્લામાબાદે વધતા તણાવ વચ્ચે વોશિંગ્ટન અને તેહરાન વચ્ચે મધ્યસ્થી કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.
આ કોલ, જે અગાઉ અહેવાલ આપવામાં આવ્યો નથી, તે ત્યારે આવ્યો જ્યારે અમેરિકાએ ઈરાન અને તેના વેપાર ભાગીદારોને લક્ષ્ય બનાવીને મોટા આર્થિક પ્રતિબંધો લાદવાની ધમકી આપી હતી, રોઇટર્સે ત્રણ પાકિસ્તાની સ્ત્રોતોને ટાંકીને અહેવાલ આપ્યો હતો.
મુનીર અને ટ્રમ્પે શું ચર્ચા કરી તે સ્પષ્ટ નથી.
અસીમ મુનીર સોમવારે ઈરાની અધિકારીઓ સાથે વાતચીત માટે તેહરાન પહોંચ્યા હતા, જેમાં ઈરાની મીડિયાએ તેમની મુલાકાતની જાણ કરી હતી. પાકિસ્તાનની સેનાએ આ મુલાકાતની પુષ્ટિ કરતા કહ્યું હતું કે તે “પ્રાદેશિક શાંતિ અને સ્થિરતાને પ્રોત્સાહન આપવાના પાકિસ્તાનના પ્રયાસોનો એક ભાગ” હતો.
ઈરાની અધિકારીઓએ રવિવારે આ મુલાકાતની પુષ્ટિ કરતા કહ્યું હતું કે તે સુરક્ષા અને શાંતિ પર કેન્દ્રિત હતી.
ટ્રમ્પ સાથે વ્યક્તિગત સંબંધ બાંધનારા અસીમ મુનીર ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર આયતુલ્લાહ મોજતબા ખામેનીની નજીકના લોકો સાથે મુલાકાત કરે તેવી અપેક્ષા હતી.
મીડિયા સુત્રોના અહેવાલ મુજબ, યુએસ-ઈરાન તણાવ આ મુલાકાતનું મુખ્ય કેન્દ્ર હતું.
મુનીર પાકિસ્તાનના સાથી સાઉદી અરેબિયા પર ઈરાન-સંબંધિત હુથી લડવૈયાઓ દ્વારા તાજેતરના હુમલાઓ તેમજ પાકિસ્તાન, તુર્કી અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચે તાજેતરમાં હસ્તાક્ષર કરાયેલા પરસ્પર સંરક્ષણ કરાર પર પણ ચર્ચા કરે તેવી અપેક્ષા હતી.
પાકિસ્તાને આ વર્ષે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે મુખ્ય મધ્યસ્થી ભૂમિકા ભજવી છે અને તાજેતરની લડાઈ દરમિયાન ઈરાનનો વેપારી ભાગીદાર રહ્યો છે.
અમેરિકાએ ઈરાન પર મોટા પ્રતિબંધોની ધમકી આપી છે
ઈસ્લામાબાદ દ્વારા અગાઉના મધ્યસ્થી પ્રયાસોના પરિણામે જૂનમાં હસ્તાક્ષર કરાયેલા વચગાળાના શાંતિ કરાર થયો હતો.
જાેકે, ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ફરી શરૂ થયેલી લડાઈ વચ્ચે ઈસ્લામાબાદ મેમોરેન્ડમ ઝડપથી નિષ્ફળ ગયો, જેનાથી વ્યાપક પ્રાદેશિક સંઘર્ષની ચિંતાઓ વધી ગઈ.
“બંને પક્ષો પર વિશ્વાસનો અભાવ છે,” ત્રીજા પાકિસ્તાની સૂત્રએ અમેરિકા અને ઈરાન વિશે જણાવ્યું હતું, અને ઉમેર્યું હતું કે મુનીરનો ઉદ્દેશ્ય તેમની મુલાકાત દરમિયાન પરસ્પર વિશ્વાસના અભાવને ઓછો કરવાનો હતો.
અમેરિકાએ ‘નાણાકીય આક્રમણ‘ શરૂ કર્યું ત્યારે અસીમ મુનીરની મુલાકાત
મુનીરની મુલાકાત ત્યારે થઈ જ્યારે અમેરિકા ઈરાનના વેપાર ભાગીદારોને લક્ષ્ય બનાવતા “અત્યાર સુધીના સૌથી મોટા નાણાકીય આક્રમણ” તરીકે વર્ણવેલ અમલમાં મૂકવાની તૈયારી કરી રહ્યું હતું.
બેસેન્ટ સોમવારે બપોરે ૧ વાગ્યે ઈડ્ઢ્ (૧૭૦૦ ય્સ્) એક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં પગલાં જાહેર કરવાના હતા. રવિવારે ફાઇનાન્શિયલ ટાઇમ્સમાં પ્રકાશિત એક અભિપ્રાય લેખમાં, તેમણે લખ્યું: “સવારે એક આર્થિક ડી-ડે શરૂ થાય છે – એક દુશ્મન સામે અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો નાણાકીય આક્રમણ.”
અમેરિકાએ ઈરાનને ટેકો આપતા દેશો સામે આર્થિક પરિણામોની ધમકી આપી છે. ટ્રમ્પે ગયા અઠવાડિયે ઈરાનને ટેકો આપતા કોઈપણ દેશ માટે પરિણામોની ચેતવણી આપી છે કારણ કે તેમનું વહીવટીતંત્ર ઇસ્લામિક રિપબ્લિકને અલગ પાડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
ઈરાને યુએસ ધમકીને નકારી કાઢી છે, “જાે આર્થિક યુદ્ધ ચાલુ રહે તો” ગલ્ફમાંથી તમામ તેલ નિકાસ બંધ કરવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી છે. તેહરાને શિપિંગને નવી ચેતવણી પણ આપી છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે જહાજાેએ તેની પરવાનગી વિના હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થવું જાેઈએ નહીં.
ઈરાની અધિકારીઓએ કહ્યું છે કે ઓમાનના વિદેશ પ્રધાન મંગળવારે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ચર્ચા કરવા માટે તેહરાનની મુલાકાત લેશે.