ભારત અને ઉઝબેકિસ્તાન યુરેનિયમ પુરવઠા માટે લાંબા ગાળાનું માળખું સ્થાપિત કરવા સંમત થયા છે, જેની જાહેરાત વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તાશ્કંદમાં ઉઝબેક રાષ્ટ્રપતિ શવકત મિર્ઝીયોયેવ સાથે પ્રતિનિધિમંડળ સ્તરની વાટાઘાટો દરમિયાન કરી હતી. ચર્ચામાં ઊર્જા, મહત્વપૂર્ણ ખનિજાે, માળખાગત સુવિધાઓ, સંરક્ષણ, ટેકનોલોજી અને અન્ય ક્ષેત્રોમાં સહયોગને વધુ ગાઢ બનાવવાના માર્ગો પર પણ ચર્ચા થઈ હતી.
બંને દેશોએ તેમના સંબંધોને વ્યાપક વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી સુધી વધારવાનો પણ ર્નિણય લીધો અને ૨૦૩૦ સુધીમાં વાર્ષિક દ્વિપક્ષીય વેપારમાં ેંજીડ્ઢ ૫ બિલિયનનો લક્ષ્યાંક નક્કી કર્યો, જે વર્તમાન વેપાર વોલ્યુમ ેંજીડ્ઢ ૧ બિલિયનથી વધુ છે. યુરેનિયમ વ્યવસ્થા મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે નવી દિલ્હી નાગરિક પરમાણુ ઊર્જા માટે ઉઝબેકિસ્તાનથી યુરેનિયમ આયાત પર ધ્યાન આપી રહી છે.
ભારત અને ઉઝબેકિસ્તાન લાંબા ગાળાના યુરેનિયમ પુરવઠા પર સંમત છે
વાર્તા દરમિયાન પીએમ મોદીએ કહ્યું કે, “અમે યુરેનિયમના પુરવઠા માટે લાંબા ગાળાની વ્યવસ્થા પણ સ્થાપિત કરીશું,” બંને દેશો વચ્ચે ઊર્જા સહયોગમાં આગામી પગલાની રૂપરેખા આપી.
પીએમ મોદીએ એમ પણ કહ્યું કે ભારત અને ઉઝબેકિસ્તાને નવી વ્યાપક વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી હેઠળ નક્કર લક્ષ્યો નક્કી કરવા જાેઈએ. તેમણે દ્વિપક્ષીય સહયોગને માર્ગદર્શન આપવા માટે વિદેશ મંત્રી સ્તરે સંકલન પરિષદનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો અને કહ્યું કે હાલના સંયુક્ત કમિશનને સચિવ સ્તરથી મંત્રી સ્તર સુધી અપગ્રેડ કરવામાં આવશે.
બંને પક્ષો બંને દેશોની કંપનીઓને સામેલ કરીને સંયુક્ત રીતે એક વ્યાપાર સમિટનું આયોજન કરવા પણ સંમત થયા.
યુરેનિયમ ઉપરાંત, પીએમ મોદીએ ડિજિટલ જાહેર માળખાગત સુવિધાઓ, કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા, મહત્વપૂર્ણ ખનિજાે, સ્વચ્છ ઊર્જા, અવકાશ અને પરમાણુ ઊર્જામાં સહયોગ પર ભાર મૂક્યો. તેમણે શહેરી વિકાસ કુશળતા અને ટેકનોલોજી શેર કરવા માટે ભારતના ગિફ્ટ સિટી અને ઉઝબેકિસ્તાનના નવા તાશ્કંદ તરફ પણ ધ્યાન દોર્યું.
ઉઝબેકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે બંને દેશો ઊર્જા, મહત્વપૂર્ણ ખનિજાે, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, ઝવેરાત અને કૃષિ સહિતના ક્ષેત્રોને આવરી લેતા ક્ષેત્ર-વિશિષ્ટ રોડમેપ તૈયાર કરશે. તેમણે અવકાશ, ડિજિટલ નવીનતા, કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા અને સ્ટાર્ટ-અપ્સમાં સહયોગ પર પણ ભાર મૂક્યો.
વેપાર, માળખાગત સુવિધાઓ અને વ્યાપક સહયોગ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું
વાર્તાઓમાં વેપાર અને રોકાણ, માળખાગત સુવિધાઓ, ખાણકામ, મહત્વપૂર્ણ ખનિજાે, સંરક્ષણ અને સુરક્ષા, કૃષિ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, આરોગ્યસંભાળ, માહિતી ટેકનોલોજી, ેંઁૈં સહિત ડિજિટલ જાહેર માળખાગત સુવિધાઓ અને શિક્ષણનો સમાવેશ થાય છે.
પીએમ મોદીએ કહ્યું કે કૃષિ અને આરોગ્યમાં ભારતની શક્તિઓ ઉઝબેકિસ્તાનના બાગાયતના અનુભવને પૂરક બનાવી શકે છે, જ્યારે ઉઝબેકિસ્તાનના ઔષધીય વનસ્પતિ ક્ષેત્ર અને ભારતની આયુર્વેદ કુશળતા વચ્ચે સહયોગ પણ વિસ્તૃત કરી શકાય છે.
બંને નેતાઓ દ્વારા ખાણકામ, સંસ્કૃતિ, શિક્ષણ, પર્યટન અને આયુર્વેદ સહિતના ક્ષેત્રોમાં અનેક કરારો થયા. દેશોએ ઉઝબેકિસ્તાનમાં ફયાઝ ટેપા અને કારા ટેપાના બૌદ્ધ સ્થળોના પુન:સ્થાપન અને સંરક્ષણ માટે લેટર ઓફ ઇન્ટેન્ટ પર પણ સંમતિ દર્શાવી.
બંને પક્ષોએ વધુમાં ત્રણ સિસ્ટર-સિટી અને સિસ્ટર-સ્ટેટ વ્યવસ્થા સ્થાપિત કરવાનો ર્નિણય લીધો. પીએમ મોદીએ કહ્યું કે આ ભાગીદારીમાં સ્પષ્ટ રોડમેપ હોવા જાેઈએ અને શહેરી વ્યવસ્થાપન, ઉદ્યોગ, શિક્ષણ, પર્યટન અને સંસ્કૃતિમાં સીધા જાેડાણો બનાવવામાં મદદ કરવી જાેઈએ.
મિર્ઝીયોયેવે કહ્યું કે દેશોએ મજબૂત લોકો-થી-લોક સંબંધો, સીધી ફ્લાઇટ્સ અને પ્રવાસન સર્કિટ પર પણ ચર્ચા કરી છે. તેમણે ઉઝબેકિસ્તાનના ૩૦-દિવસના વિઝા-મુક્ત શાસનનો ઉલ્લેખ કર્યો અને કહ્યું કે મુલાકાત દરમિયાન થયેલા કરારોને અમલમાં મૂકવા માટે એક વ્યાપક રોડમેપ તૈયાર કરવામાં આવશે.
પીએમ મોદીને ઉઝબેકિસ્તાનનું સર્વોચ્ચ રાજ્ય સન્માન મળ્યું
તાશ્કંદની તેમની મુલાકાત દરમિયાન, મિર્ઝીયોયેવે પીએમ મોદીને ઉઝબેકિસ્તાનનો સર્વોચ્ચ રાજ્ય પુરસ્કાર, ઓર્ડર ઓફ “ઓલી દરાજલી ડસ્ટલિક” એનાયત કર્યો. એવોર્ડ સમારોહ પછી બંને નેતાઓ એકબીજાને ગળે લગાવતા પણ જાેવા મળ્યા.
અગાઉ, મિર્ઝીયોયેવે કુકસારોય રાષ્ટ્રપતિ મહેલમાં પીએમ મોદીનું ઉષ્માભર્યું સ્વાગત કર્યું, જ્યાં વડા પ્રધાનનું ઔપચારિક સ્વાગત કરવામાં આવ્યું.
આ મુલાકાત ભારત-ઉઝબેકિસ્તાન સંબંધોના વિસ્તરણમાં વધુ એક પગલું છે, જેમાં બંને નેતાઓએ નવી ભાગીદારીને આગળ વધારવા માટે પદ્ધતિઓ, ક્ષેત્ર-વિશિષ્ટ રોડમેપ અને નિયમિત સંકલન પર ભાર મૂક્યો છે. ઉઝબેકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિએ આ મુલાકાતને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને મજબૂત બનાવવા અને અનેક ક્ષેત્રોમાં સહયોગ વધારવા પર કેન્દ્રિત ગણાવી છે.