‘મધ્ય પૂર્વનું યુદ્ધ સામાન્ય હિતોને અનુરૂપ નથી‘: ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ
અમેરિકા અને તેના સમકક્ષ અમેરિકન નેતા ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પર પરોક્ષ રીતે નિશાન સાધતા, ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે શનિવારે કહ્યું કે ફેબ્રુઆરીના અંતમાં શરૂ થયેલો મધ્ય પૂર્વનો સંઘર્ષ ન તો કોઈ હેતુ પૂરો કરે છે કે ન તો વિશ્વના હિતમાં છે.
૭૩ વર્ષીય શી આ ટિપ્પણી નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમ ખાતે યોજાયેલી ૧૮મી બ્રિક્સ સમિટ દરમિયાન કરી રહ્યા હતા, જેમાં રશિયાના વ્લાદિમીર પુતિન અને ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ ડૉ. મસૂદ પેઝેશ્કિયન સહિતના ઘણા વૈશ્વિક નેતાઓ હાજરી આપી રહ્યા છે.
સરકારી સમાચાર એજન્સી ‘શિનહુઆ‘ના અહેવાલ મુજબ શી એ કહ્યું, “જેમ જેમ મધ્ય પૂર્વ અને ગલ્ફ ક્ષેત્રની પરિસ્થિતિ બદલાઈ રહી છે, તેમ ત્યાંના યુદ્ધને કારણે સમગ્ર ક્ષેત્રના લોકોને ભારે નુકસાન થયું છે. તે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયના સામાન્ય હિતોને સાધતું નથી.”
આ કાર્યક્રમમાં પોતાના સંદેશમાં, ચીની નેતાએ બ્રિક્સ સભ્યોને સાર્વભૌમત્વના ઉલ્લંઘનનો વિરોધ કરવા અને વૈશ્વિક સ્તરે શાંતિ જાળવવા માટે કામ કરવા પણ હાકલ કરી હતી. ભારતની બે દિવસીય મુલાકાતે આવેલા શી એ કહ્યું કે કોઈ પણ દેશે પોતાના આંતરિક મામલામાં દખલગીરી સ્વીકારવી જાેઈએ નહીં અને “જટિલ મુદ્દાઓના ઉકેલમાં રચનાત્મક રીતે ભાગ લેવો જાેઈએ”.
શી એ બ્રિક્સને તમામ સ્વરૂપોમાં “સંરક્ષણવાદ” નો વિરોધ કરવા પણ કહ્યું. શિનહુઆના અહેવાલ મુજબ તેમણે કહ્યું, “આપણે વિશ્વ વેપાર સંગઠન ના કેન્દ્રસ્થાને રહેલી બહુપક્ષીય વેપાર પ્રણાલીને સમર્થન આપવું જાેઈએ અને તમામ પ્રકારના સંરક્ષણવાદને નકારવો જાેઈએ.”
અમેરિકા પર શીની આ ટિપ્પણીનો સમય ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે ચીની નેતા લગભગ બે અઠવાડિયામાં વોશિંગ્ટનની મુલાકાત લેવાના છે. ચીન અને અમેરિકા લાંબા સમયથી વેપાર ક્ષેત્રે હરીફ રહ્યા છે, અને બેઇજિંગે તેહરાન સાથેના સંઘર્ષને લઈને વોશિંગ્ટનની ખુલ્લેઆમ ટીકા કરી છે.
જાેકે, રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના નેતૃત્વ હેઠળ અમેરિકાએ ઈરાન પર હુમલાને યોગ્ય ઠેરવ્યો છે અને ભારપૂર્વક કહ્યું છે કે ઈસ્લામિક રિપબ્લિકને ક્યારેય પરમાણુ હથિયાર મેળવવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે તેહરાનને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (જીંટ્ઠિૈં ર્ક ૐર્દ્બિેડ) ખોલવા માટે પણ કહ્યું છે; આ ઈરાન અને ઓમાન વચ્ચેનો એક સાંકડો જળમાર્ગ છે જેના દ્વારા વિશ્વના કુલ ક્રૂડ ઓઈલનો લગભગ પાંચમો ભાગ પસાર થાય છે.
જાેકે, ઈરાને દાવો કર્યો છે કે હોર્મુઝ તેના નિયંત્રણ હેઠળ છે અને પોતાના પરમાણુ કાર્યક્રમને યોગ્ય ઠેરવતા કહ્યું છે કે તે માત્ર નાગરિક ઉપયોગ માટે છે. સાથે જ તેણે અમેરિકાને તેના પરમાણુ સ્થળો પર હુમલો ન કરવાની ચેતવણી પણ આપી છે.