ચીન
ભારતના પાડોશી દેશ ચીને પહેલીવાર કહ્યું છે કે પીપલ્સ લિબરેશન આર્મીના સૈનિકોએ પૂર્વી લદ્દાખમાં વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખાના હોટ સ્પ્રિંગ વિસ્તારને ખાલી કરી દીધો છે. ચીનના વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું કે પૂર્વી લદ્દાખમાં બનેલી ગતિરોધના સ્વીકાર્ય ઉકેલ સુધી પહોંચવા માટે ચીન ભારત સાથે મળીને કામ કરી રહ્યું છે. જાેકે, આ મામલાની જાણકારી ધરાવતા લોકોએ કહ્યું કે ચીન આ મામલે ખોટું બોલી રહ્યું છે. ચીને દાવો કર્યો હતો કે ગાલવાન વેલી, પેંગોંગ લેક અને હોટ સ્પ્રિંગમાં સેનાને છૂટા કરી દેવામાં આવી છે. છેલ્લા બે વર્ષમાં રાજદ્વારી અને સૈન્ય વાટાઘાટોના અનેક રાઉન્ડ હોવા છતાં, બંને દેશો લગભગ ૨૨ મહિનાથી ચાલેલા સ્ટેન્ડઓફને સમાપ્ત કરવામાં અસમર્થ છે. ભારતે માત્ર પેંગોંગ સરોવરના ઉત્તરી અને દક્ષિણ કિનારે અને ગોગરા વિસ્તારમાં દળોને છૂટા કરવાની વાત સ્વીકારી છે. ૧૧ માર્ચે, સૈન્ય કમાન્ડરો વચ્ચે ૧૫મા રાઉન્ડની વાતચીત યોજાઈ હતી. આ બેઠક બાદ બંને દેશો દ્વારા સંયુક્ત નિવેદન બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું. ‘બંને દેશો એક ઉકેલ પર પહોંચ્યા છે કે ગાલવાન વેલી, પેંગોંગ લેક અને હોટ સ્પ્રિંગને ખાલી કરવામાં આવશે.જમીન પર સ્થિતિ શાંત અને નિયંત્રણમાં છે. બંને પક્ષો વહેલી તકે પરસ્પર સ્વીકાર્ય ઉકેલ સુધી પહોંચવા માટે સૈન્ય અને રાજદ્વારી માધ્યમો દ્વારા વાતચીત ચાલુ રાખવા સંમત થયા છે. છેલ્લી છૂટાછેડા ૪ અને ૫ ઓગસ્ટના રોજ ગોગરા પેટ્રોલિંગ પોઈન્ટ ૧૭છ પર થઈ હતી. ૧૨મા તબક્કાની વાતચીત બાદ આ વિસ્તાર ખાલી કરવામાં આવ્યો હતો. ગોગરામાં બંને બાજુની સેનાઓ પીછેહઠ કરી હતી. આ ૩૧ જુલાઈ ૨૦૨૧ના રોજ ૧૨મા રાઉન્ડની સૈન્ય વાટાઘાટો દરમિયાન થયેલા કરારને અનુરૂપ હતું. બંને પક્ષો દ્વારા વિસ્તારમાં બાંધવામાં આવેલા તમામ કામચલાઉ માળખાં અને સંલગ્ન ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને તોડી પાડવામાં આવ્યા હતા અને પરસ્પર ચકાસણી કરવામાં આવી હતી. લોકોએ તાજેતરની સૈન્ય વાટાઘાટો પછી જારી કરાયેલ સંયુક્ત નિવેદનનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે બંને પક્ષોએ પશ્ચિમ ક્ષેત્રમાં ન્છઝ્ર સાથે સંબંધિત મુદ્દાઓને ઉકેલવા માટે તેમની ચર્ચાઓ આગળ વધારી છે. સંયુક્ત નિવેદનમાં વધુમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે બંને પક્ષો બાકીના મુદ્દાઓના પરસ્પર સ્વીકાર્ય ઉકેલ સુધી પહોંચવા માટે સૈન્ય અને રાજદ્વારી ચેનલો દ્વારા વાતચીત ચાલુ રાખવા માટે સંમત થયા હતા. અત્યાર સુધી, ચીને માત્ર ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૧માં પેંગોંગ લેક વિસ્તારમાંથી અને એક વર્ષ પહેલા ગાલવાન ખીણમાંથી સૈનિકો હટાવવાનું સત્તાવાર રીતે સ્વીકાર્યું છે. જ્યારે ભારતે ઓગસ્ટ ૨૦૨૧માં ગોગરામાં સૈનિકો પાછા ખેંચવાની જાહેરાત કરી ત્યારે ચીનની સરકાર અને ઁન્છ મૌન રહ્યા. બેઇજિંગના મૌનથી જમીની વાસ્તવિકતા પર સવાલો ઉભા થયા છે. તે પણ સ્પષ્ટ નથી કે ચીને હવે શા માટે દાવો કર્યો છે કે હોટ સ્પ્રિંગ વિસ્તારમાં છૂટાછેડા પૂર્ણ થઈ ગયા છે.
