તાજેતરના વર્ષોમાં દેશના સૌથી ખરાબ આતંકવાદી હુમલાના કારણ અંગે સત્તાવાર મૌનથી બદલાવ કરીને, કેનેડાની ગુપ્તચર એજન્સીએ મંગળવારે એર ઇન્ડિયા ફ્લાઇટ ૧૮૨ પર બોમ્બ વિસ્ફોટની ૪૧મી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે, કનિષ્ક, કેનેડિયન સિક્યુરિટી ઇન્ટેલિજન્સ સવિર્સ (CSIS) એ જણાવ્યું હતું કે, “૨૩ જૂન, ૧૯૮૫ ના રોજ, કેનેડા સ્થિત ખાલિસ્તાની ઉગ્રવાદીઓ દ્વારા મૂકવામાં આવેલા બોમ્બે વિમાનનો નાશ કર્યો હતો, જેમાં સવાર બધા જ માર્યા ગયા હતા – જેમાંથી મોટાભાગના કેનેડિયન હતા. તે કેનેડાના ઇતિહાસનો સૌથી ભયંકર આતંકવાદી હુમલો અને આપણા રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સમુદાય માટે એક નિર્ણાયક ક્ષણ રહ્યો છે.”
નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તે સમયે એજન્સી એક વર્ષથી ઓછી ઉંમરની હતી, અને કનિષ્ક “દુર્ઘટનાએ તેના “ઉત્ક્રાંતિ” ને આકાર આપ્યો હતો.
“છેલ્લા ચાર દાયકામાં, અમે કેનેડિયનોને રાજકીય, ધામિર્ક અને વૈચારિક રીતે પ્રેરિત હિંસાથી બચાવવા માટે પ્રતિબદ્ધ રહ્યા છીએ,” CSISએ નોંધ્યું.
છેલ્લા બે વર્ષમાં, CSISના ર્વાષિક અહેવાલોમાં જણાવાયું છે કે કેનેડા સ્થિત ખાલિસ્તાની ઉગ્રવાદીઓ દેશ માટે “રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે ખતરો” બની રહ્યા છે.
૨૦૨૫ ના ર્વાષિક અહેવાલમાં, કેનેડાની ગુપ્તચર એજન્સીએ જણાવ્યું હતું કે, “ઝ્રમ્દ્ભઈજ દ્વારા હિંસક ઉગ્રવાદી પ્રવૃત્તિઓમાં સતત સંડોવણી કેનેડા અને કેનેડિયન હિતો માટે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે ખતરો ઉભો કરી રહી છે.”
તેમાં ઉમેર્યું હતું કે કેટલાક ઝ્રમ્દ્ભઈજ “કેનેડિયન નાગરિકો સાથે સારી રીતે જોડાયેલા હતા જેઓ તેમના હિંસક ઉગ્રવાદી એજન્ડાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કેનેડિયન સંસ્થાઓનો ઉપયોગ કરે છે અને શંકાસ્પદ સમુદાયના સભ્યો પાસેથી ભંડોળ એકત્રિત કરે છે જે પછી હિંસક પ્રવૃત્તિઓ તરફ વાળવામાં આવે છે.”
તેમાં જણાવાયું હતું કે ૨૦૨૫ માં દેશમાં કોઈ ઝ્રમ્દ્ભઈ-સંબંધિત હુમલા થયા નથી અને ઉમેર્યું હતું કે કેટલાક કેનેડિયનો “ખાલિસ્તાની અલગતાવાદી ચળવળને ટેકો આપવા માટે કાયદેસર અને શાંતિપૂર્ણ ઝુંબેશમાં ભાગ લે છે.”
“માત્ર એક નાના જૂથ જે કેનેડાનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે ભારતમાં હિંસાને પ્રોત્સાહન આપવા, ભંડોળ એકત્ર કરવા અથવા યોજના બનાવવા માટે આધાર તરીકે કરે છે તેમને ખાલિસ્તાની ઉગ્રવાદી માનવામાં આવે છે,” તે નિર્દેશ કરે છે.
તેણે ઝ્રમ્દ્ભઈજ પર પોતાની ટિપ્પણીની શરૂઆતમાં પણ નિર્દેશ કર્યો હતો કે ગયા વર્ષે એર ઇન્ડિયા ફ્લાઇટ ૧૮૨, કનિષ્ક પર થયેલા બોમ્બ ધડાકાની ૪૦મી વર્ષગાંઠ હતી, જેના શંકાસ્પદ ખાલિસ્તાન તરફી ઉગ્રવાદીઓ હતા. “આજે પણ કેનેડિયન ઇતિહાસનો સૌથી ભયંકર આતંકવાદી હુમલો છે, જેમાં ૩૨૯ લોકો માર્યા ગયા હતા, જેમાં મોટાભાગના કેનેડિયન હતા,” તેણે કહ્યું.
દેશમાં ઝ્રમ્દ્ભઈજ ની હાજરી અંગેની ચિંતાઓ ૨૦૨૪ ના અહેવાલમાં વ્યક્ત કરાયેલી ચિંતાઓ જેવી જ હતી, જે માર્ક કાર્ની દેશના વડા પ્રધાન બન્યા પછીનો પહેલો અહેવાલ હતો. ૨૦૧૮ પછીના અહેવાલોમાં ખાલિસ્તાન તરફી ઉગ્રવાદના સંકેતો ગાયબ હતા, જ્યારે જસ્ટિન ટ્રુડો પીએમ હતા.
CSIS ના નિવેદન પર પ્રતિક્રિયા આપતા, હિન્દુ કેનેડિયન ફાઉન્ડેશન એ એજન્સી દ્વારા લેવામાં આવેલા “સ્પષ્ટ, તથ્ય-આધારિત વલણ”નું સ્વાગત કર્યું.
“આ સ્પષ્ટતા મહત્વપૂર્ણ છે. પીડિતો ન્યાયને પાત્ર છે,” ૐઝ્રહ્લ એ જણાવ્યું હતું, અને ઉમેર્યું હતું કે આનાથી “જીવનના તમામ ક્ષેત્રોના કેનેડિયનોનું રક્ષણ કરવા માટે ઝ્રમ્દ્ભઈજ ને આતંકવાદી સંસ્થા તરીકે નિયુક્ત કરવાના તેના સ્થાયી આહવાનને મજબૂત બનાવવામાં આવ્યું છે.”
કેનેડામાં ખાલિસ્તાન તરફી ઉગ્રવાદના સ્પષ્ટ ટીકાકાર રહેલા રુચી વાલીએ આતંકવાદી હુમલા પાછળ ખાલિસ્તાની હાથ હોવાનો ઉલ્લેખ કરતા CSIS ને “સ્વાગત પરિવર્તન” ગણાવ્યું.