આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળ એ જણાવ્યું છે કે, તેમના બોર્ડ દ્વારા પાકિસ્તાન સાથેના તેના કેટલાક કરારોની સમીક્ષા પૂર્ણ કરી છે, જેનાથી ઇસ્લામાબાદને તાત્કાલિક $1.32 બિલિયન નવા ભંડોળનો લાભ મળવાનો માર્ગ મોકળો થયો છે.
IMF અનુસાર, પાકિસ્તાન બે હપ્તામાં ભંડોળ મેળવી શકશે, જેમાં વિસ્તૃત ભંડોળ સુવિધા હેઠળ લગભગ $૧.૧ બિલિયન અને સ્થિતિસ્થાપકતા અને ટકાઉપણું સુવિધા હેઠળ લગભગ $૨૨૦ મિલિયનનો સમાવેશ થાય છે. આનો અર્થ એ થયો કે ઇસ્લામાબાદને હવે બે ચાલુ દેવા પેકેજાે હેઠળ કુલ $૪.૮ બિલિયનનું વિતરણ મળ્યું છે.
પાકિસ્તાન ઇં૭ બિલિયન IMF કાર્યક્રમ પર છે અને માર્ચમાં સ્ટાફ-સ્તરનો કરાર થયો છે.
“મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધ શરૂ થયા પછી વધુ પડકારજનક અને અત્યંત અનિશ્ચિત બાહ્ય વાતાવરણ વચ્ચે, પાકિસ્તાને સુધારાના પ્રયાસોને વેગ આપતી વખતે મજબૂત મેક્રોઇકોનોમિક નીતિઓ જાળવી રાખવાની જરૂર છે,” IMF એ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું. એપ્રિલમાં, પાકિસ્તાનની સેન્ટ્રલ બેંકે તેના મુખ્ય નીતિ દરમાં ૧૦૦ બેસિસ પોઇન્ટનો વધારો કરીને ૧૧.૫% કર્યો, જે લગભગ ત્રણ વર્ષમાં તેનો પ્રથમ વધારો દર્શાવે છે.
“સ્ટેટ બેંક ઓફ પાકિસ્તાને યોગ્ય રીતે કડક નાણાકીય નીતિ વલણ જાળવવા માટે સક્રિય રીતે કાર્ય કર્યું છે,” IMF એ ઉમેર્યું.
એક્સપ્રેસ ટ્રિબ્યુન અખબારે અહેવાલ આપ્યો છે કે આવતા અઠવાડિયાની શરૂઆતમાં નાણાંનું વિતરણ કરવામાં આવશે, જેનાથી કેન્દ્રીય બેંકનો અનામત ઇં૧૭ બિલિયનથી વધુ થઈ જશે.
જાેકે, સરકારે જૂના રાજકોષીય અને નાણાકીય લક્ષ્યોને વળગી રહેવું પડ્યું અને આ નીતિઓનો વિરોધ કરતા મજબૂત અવાજાે છતાં સ્થિરીકરણના માર્ગ પર રહેવા માટે પ્રતિબદ્ધ રહેવું પડ્યું, જેના કારણે બેરોજગારી, ગરીબી અને આવકની અસમાનતામાં વધારો થયો છે.
પાકિસ્તાન માટે IMF ની મંજૂરી કેવી રીતે આવી?
પાકિસ્તાન સરકારે રાજકોષીય અને નાણાકીય લક્ષ્યો સામે વધુ સારું પ્રદર્શન દર્શાવ્યા પછી IMF ની મંજૂરી મળી, પરંતુ નાણાકીય વર્ષના બીજા ભાગમાં માર્ગ વિશે વિવિધ મંતવ્યો હતા.
IMF મિશનએ જુલાઈ-ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ ના સમયગાળા માટે પાકિસ્તાનના આર્થિક પ્રદર્શનની સમીક્ષા કરી, જેમાં ઇં૭ બિલિયનના બેલઆઉટ પેકેજની ત્રીજી સમીક્ષાનો સમાવેશ થાય છે.
પાકિસ્તાને ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ ના અંતના તમામ જથ્થાત્મક પ્રદર્શન માપદંડોને પૂર્ણ કર્યા અને ચોખ્ખા આંતરરાષ્ટ્રીય અનામત પર ફ્લોર કરતાં વધુ સારો દેખાવ કર્યો, જે સામાન્ય સરકારના પ્રાથમિક સંતુલન લક્ષ્યને આરામથી પૂર્ણ કરે છે.
સરકારે ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ ના અંતમાં આઠ સૂચક લક્ષ્યોમાંથી છ પણ પૂર્ણ કર્યા, પરંતુ ફેડરલ બોર્ડ ઓફ રેવન્યુ સૌથી નબળી કડી રહી. તે હ્લમ્ઇ દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવેલા ચોખ્ખા કરવેરા આવક અને રિટેલરો પાસેથી આવકવેરા આવકના લક્ષ્યોને ચૂકી ગયું, જે બંને ૈંસ્હ્લ લક્ષ્યોથી ઓછા રહ્યા.
જાેકે, સરકારે ૈંસ્હ્લ ને ખાતરી આપી કે તે નાણાકીય વર્ષના અંત સુધીમાં ખાધ ઘટાડવા માટે મહેસૂલ વહીવટી સુધારાઓ લાગુ કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.
ૈંસ્હ્લ લક્ષ્ય પર મહેસૂલ ખાધની અસરને સરભર કરવા માટે, સરકારે પેટ્રોલિયમ લેવી દરમાં વધારો કર્યો છે.
સરકારે માળખાકીય સુધારાઓ પર પણ થોડી પ્રગતિ કરી અને સમયસર ચાર માળખાકીય શાસન માપદંડોને પૂર્ણ કર્યા: સામાજિક સમર્થન, ગેસ-ક્ષેત્ર ટકાઉપણું અને વિશેષ ટેકનોલોજી ઝોન.
ઇં૧.૨ બિલિયન આબોહવા સુવિધાની શરતોના ભાગ રૂપે, સરકારે ગ્રીન વર્ગીકરણ અપનાવ્યું અને આબોહવા સંબંધિત નાણાકીય જાેખમોના સંચાલન અને લિસ્ટેડ કંપનીઓ દ્વારા આબોહવા સંબંધિત જાેખમો અને તકોના ખુલાસા પર માર્ગદર્શિકા જારી કરી.
પાકિસ્તાન દ્વારા ૈંસ્હ્લ ને નવા દેવા માટે ખાતરીઓ
પાકિસ્તાનના નાણામંત્રી મુહમ્મદ ઔરંગઝેબે ૈંસ્હ્લ ને ખાતરી આપી હતી કે દેશ મજબૂત અને સમજદાર મેક્રોઇકોનોમિક નીતિઓ જાળવવા અને પાકિસ્તાનને લાંબા ગાળાના, ટકાઉ અને સમાવિષ્ટ વિકાસ તરફ દોરી જવા માટે માળખાકીય અને સંસ્થાકીય સુધારાઓ કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.
યુએસ-ઈરાન યુદ્ધની અસર સહિત આંચકાઓનો સામનો કરી શકે તેવો પાયો પૂરો પાડવા માટે પણ નવી ખાતરીઓ આપવામાં આવી છે.
પાકિસ્તાને હવે ૈંસ્હ્લ ને ખાતરી આપી છે કે તે પશ્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષ શરૂ થયા પહેલા સંમત થયેલા નાણાકીય માર્ગને છોડી દેશે નહીં અને ?૩.૪ ટ્રિલિયન પ્રાથમિક બજેટ સરપ્લસ લક્ષ્યાંક પૂર્ણ કરશે.
અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે બીજી પ્રતિબદ્ધતા અનુસાર, નવું બજેટ ૈંસ્હ્લ સાથે પરામર્શ કરીને તૈયાર કરવામાં આવશે જેથી ખાતરી કરી શકાય કે તે નાણાકીય રીતે ચુસ્ત બજેટ છે અને સરકાર ઉચ્ચ આર્થિક વૃદ્ધિને અનુસરતી નથી, અહેવાલમાં જણાવાયું છે.