ઇરાન અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચેના યુદ્ધના કેન્દ્રમાં, એક મુખ્ય ઉર્જા વેપાર જળમાર્ગ, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ હજુ પણ છે, જ્યારે બંને દેશો સંઘર્ષનો અંત લાવવાનો માર્ગ શોધવા માટે ઝઝૂમતા હોય છે. જ્યારે અમેરિકાએ વારંવાર હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ઇરાનના નિયંત્રણ અંગે વાંધો ઉઠાવ્યો છે, જે અસરકારક રીતે બંધ છે, ત્યારે તેહરાને જળમાર્ગ પર તેની દેખરેખને ઔપચારિક બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.
ગયા અઠવાડિયે, ઇરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી કયા જહાજાે પસાર થઈ શકે છે તેની દેખરેખ અને મંજૂરી આપવા અને તેમની પાસેથી ફી વસૂલવા માટે એક એજન્સી બનાવી છે, એમ શિપિંગ જર્નલ લોયડ્સ લિસ્ટે જણાવ્યું હતું.
તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ઇરાને પર્સિયન ગલ્ફ સ્ટ્રેટ ઓથોરિટીની રચના કરી છે જેણે “પહેલેથી જ એક નવું માળખું રજૂ કર્યું છે જેમાં જહાજાેને પરિવહન અધિકૃતતા મેળવવા અને સફર કરતા પહેલા ટોલ ચૂકવવાની જરૂર છે.”
“જહાજાેએ માલિકી, વીમો, ક્રૂ વિગતો અને ઇચ્છિત પરિવહન માર્ગના વિગતવાર રેકોર્ડ સબમિટ કરવા જરૂરી છે”, લોયડ્સ લિસ્ટે ઓથોરિટી દ્વારા મોકલવામાં આવેલા ફોર્મનો ઉલ્લેખ કરીને ઉમેર્યું.
ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ-સમર્થિત પ્રેસ ટીવીના મંગળવાર, ૫ મેના રોજ એક અહેવાલમાં જણાવાયું હતું કે નવી સિસ્ટમ હેઠળ, “સામુદ્રધુનીમાંથી પસાર થવા માંગતા તમામ જહાજાેને સત્તાવાર સરનામાં info@PGSA.ir પરથી એક ઇમેઇલ પ્રાપ્ત થશે જેમાં નિયમો અને નિયમોની રૂપરેખા આપવામાં આવશે.”
આ પગલું હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ઈરાનના નિયંત્રણને ઔપચારિક બનાવવાનો પ્રયાસ કરે છે જ્યારે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે સતત જળમાર્ગ પસાર કરવા માટે ટોલ વસૂલવાનો વિરોધ કર્યો છે કારણ કે તે એક આંતરરાષ્ટ્રીય જળ સંસ્થા છે.
નવી એજન્સી વિશેના વિકાસ ત્યારે થયા જ્યારે ગયા અઠવાડિયે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં બે પક્ષો વચ્ચે અથડામણ થઈ, જ્યારે વાટાઘાટો ચાલી રહી હતી.
ગુરુવાર, ૭ મેના રોજ, ઈરાનના રાજ્ય મીડિયાએ અહેવાલ આપ્યો કે દેશના સશસ્ત્ર દળોએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં સ્થિત “દુશ્મન” કેશ્મ ટાપુ સાથે ગોળીબાર કર્યો.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર મુખ્ય બેઠક
યુનાઇટેડ કિંગડમ અને ફ્રાન્સ સોમવારે ૪૦ થી વધુ દેશોનું આયોજન કરશે જેથી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી જહાજાેને એસ્કોર્ટ કરવાની યુરોપિયન આગેવાની હેઠળની યોજનાની ચર્ચા કરી શકાય. આ મુખ્ય બેઠક દરમિયાન દેશો મિશનમાં માર્ગો અને તેમના યોગદાનની ચર્ચા કરશે.
આ બેઠકની અધ્યક્ષતા યુકેના સંરક્ષણ સચિવ જાેન હીલી અને તેમના ફ્રેન્ચ સમકક્ષ કેથરિન વોટ્રિન કરશે.
“અમે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા શિપિંગ માટે વિશ્વાસ પુન:સ્થાપિત કરવા માટે રાજદ્વારી કરારને વ્યવહારુ લશ્કરી યોજનાઓમાં ફેરવી રહ્યા છીએ,” હીલીએ કહ્યું.
જાેકે, આ બેઠકનો વિચાર ઈરાનને પસંદ ન આવ્યો, જેના નાયબ વિદેશ પ્રધાને કહ્યું હતું કે આવી કોઈપણ કાર્યવાહીને યુદ્ધમાં વધારો ગણવામાં આવશે.
“‘શિપિંગને સુરક્ષિત રાખવા‘ના બહાના હેઠળ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની આસપાસ એક્સ્ટ્રા-પ્રાદેશિક વિનાશક જહાજાેની કોઈપણ જમાવટ અને તૈનાતી એ કટોકટીમાં વધારો, મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગનું લશ્કરીકરણ અને પ્રદેશમાં અસુરક્ષાના સાચા મૂળને ઢાંકવાનો પ્રયાસ સિવાય બીજું કંઈ નથી,” ઈરાનના નાયબ વિદેશ પ્રધાન કાઝેમ ઘરીબાદીએ ઠ પર એક પોસ્ટમાં લખ્યું.