સોમવારે વહેલી સવારે વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં એક વાણિજ્યિક જહાજમાં આગ લાગવાની ઘટના બની હતી, જેનાથી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઇરાન વચ્ચે તીવ્ર થઈ રહેલા લશ્કરી સંઘર્ષમાં અનિશ્ચિતતાનો બીજાે સ્તર ઉમેરાયો. આ ઘટના ઓમાની દરિયાકાંઠાની નજીક બની હતી, બ્રિટિશ દરિયાઈ અધિકારીઓએ આગની પુષ્ટિ કરી હતી પરંતુ કહ્યું હતું કે આગનું કારણ હજુ સુધી અજ્ઞાત છે. આ ઘટના ત્યારે બની છે જ્યારે વોશિંગ્ટન અને તેહરાન વચ્ચેનો સંઘર્ષ વધુ ખતરનાક તબક્કામાં પ્રવેશી રહ્યો છે, બંને પક્ષો લશ્કરી કાર્યવાહીને વધુ તીવ્ર બનાવી રહ્યા છે જે હવે મધ્ય પૂર્વમાં પ્રાદેશિક શિપિંગ, ઊર્જા સુરક્ષા અને નાગરિક માળખાગત સુવિધાઓને અસર કરી રહ્યા છે.
બ્રિટિશ સૈન્ય દ્વારા સંચાલિત યુનાઇટેડ કિંગડમ મેરીટાઇમ ટ્રેડ ઓપરેશન્સ (ેંદ્ભસ્ર્ં) એ ઓમાન નજીકના પાણીમાં જહાજમાં આગ લાગ્યા બાદ ચેતવણી જારી કરી હતી. અધિકારીઓએ હજુ સુધી નક્કી કર્યું નથી કે આગ શા માટે લાગી અથવા આ ઘટના ચાલુ સંઘર્ષ સાથે જાેડાયેલી છે કે નહીં. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ ચોકપોઇન્ટ્સમાંનું એક છે. તાજેતરના અઠવાડિયામાં, યુએસ સૈન્યએ વાણિજ્યિક જહાજાેને સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતી વખતે ઓમાનના દરિયાકાંઠાની નજીકના માર્ગોનો ઉપયોગ કરવાની સલાહ આપી છે. જાેકે, ઈરાને તે માર્ગોનો ઉપયોગ કરતા જહાજાેને નિશાન બનાવવાનું ચાલુ રાખ્યું છે, અને કહ્યું છે કે તે જળમાર્ગ દ્વારા નેવિગેશનને નિયંત્રિત કરે છે, જે શાંતિકાળમાં વિશ્વના લગભગ પાંચમા ભાગના તેલ અને કુદરતી ગેસનું વહન કરે છે.
સંઘર્ષ બીજા ખતરનાક તબક્કામાં પ્રવેશતા જ અમેરિકાએ નવા હુમલા શરૂ કર્યા
સોમવારે વહેલી સવારે અમેરિકાએ ઈરાન પર હવાઈ હુમલાનો બીજાે રાઉન્ડ હાથ ધર્યો, જે સતત નવમી રાત્રે સતત લશ્કરી અભિયાન ચાલુ રાખ્યું છે. યુએસ સૈન્યના સેન્ટ્રલ કમાન્ડ અનુસાર, નવીનતમ હુમલાઓનો હેતુ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વાણિજ્યિક શિપિંગ અને નાગરિક નાવિકોને ધમકી આપવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતી ઈરાની લશ્કરી ક્ષમતાઓને નબળી પાડવાનો છે.
સેન્ટ્રલ કમાન્ડે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, “આ હુમલાઓ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા વાણિજ્યિક જહાજાે અને નાગરિક નાવિકો પર હુમલો કરવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતી ઈરાની લશ્કરી ક્ષમતાઓને નબળી પાડતા રહેશે.”
નવીનતમ વધારો વોશિંગ્ટનની જાહેરાત બાદ થયો છે કે અન્ય એક અમેરિકન સેવા સભ્યનું મૃત્યુ થયું છે, જ્યારે ઈરાને એક સાથે જાેર્ડન તરફ નવા મિસાઈલ હુમલા શરૂ કર્યા છે, જેનાથી ભય છે કે સંઘર્ષ સમગ્ર પ્રદેશમાં વધુ ફેલાઈ શકે છે.
અમેરિકન સર્વિસ મેમ્બર માર્યો
અમેરિકન સેનાએ જણાવ્યું હતું કે શનિવારે ઇરાકમાં તોડી પાડવામાં આવેલા ઇરાની ડ્રોનના “નિયંત્રિત વિસ્ફોટ” દરમિયાન છેલ્લી અમેરિકન જાનહાનિ થઈ હતી. અગાઉ, વોશિંગ્ટને જાેર્ડનમાં થયેલા હુમલા માટે ઈરાન સમર્થિત દળોને દોષી ઠેરવ્યા હતા જેમાં અમેરિકન સૈનિકો માર્યા ગયા હતા. તે હુમલા પછી એક સર્વિસ મેમ્બર ગુમ રહ્યો હતો. રવિવારે, સેનાએ જણાવ્યું હતું કે “અજ્ઞાત અવશેષો” મળી આવ્યા છે અને તેની તપાસ ચાલી રહી છે. તાજેતરના મૃત્યુ સાથે, સંઘર્ષ શરૂ થયા પછી માર્યા ગયેલા યુએસ સર્વિસ મેમ્બરની સંખ્યા વધીને ૧૭ થઈ ગઈ છે.
યુએસ લશ્કરી લક્ષ્યોથી આગળ ઝુંબેશનો વિસ્તાર કરે છે
હમલાઓનું નવેસરથી વિનિમય તેના બીજા અઠવાડિયામાં પ્રવેશ્યું છે, જેમાં અમેરિકા ઈરાનની અંદરના માળખાગત સુવિધાઓ પર વધુને વધુ હુમલો કરી રહ્યું છે. તાજેતરના ઓપરેશનમાં લશ્કરી સ્થાપનો ઉપરાંત પુલ અને ઇલેક્ટ્રિકલ સુવિધાઓને નિશાન બનાવવામાં આવી છે. રવિવારે યુએસ સેના દ્વારા જાહેર કરાયેલા ફૂટેજમાં નૌકાદળના પ્લેટફોર્મ પરથી છોડવામાં આવેલા ટોમાહોક ક્રુઝ મિસાઇલો સાથે ફાઇટર એરક્રાફ્ટ હુમલા કરતા દેખાય છે. કેટલાક લક્ષ્યો પર્વતીય પ્રદેશમાં સ્થિત હોવાનું જણાય છે, જ્યાં ઈરાનનું રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ મિસાઇલ બેઝ અને અન્ય વ્યૂહાત્મક લશ્કરી માળખાગત સુવિધાઓ જાળવવા માટે જાણીતું છે.
નિર્માણાધીન પરમાણુ સુવિધાને નિશાન બનાવવામાં આવી હતી
રાજ્ય ટેલિવિઝન અનુસાર, ઈરાનના પરમાણુ ઉર્જા સંગઠને જણાવ્યું હતું કે અમેરિકન હુમલાઓમાંથી એક દેશના દક્ષિણપશ્ચિમમાં ડાર્ખોવિન ખાતે આયોજિત પરમાણુ ઉર્જા પ્લાન્ટના બાંધકામ સ્થળ પર ત્રાટક્યો હતો. સ્થળની તાજેતરની સેટેલાઇટ છબીઓ દર્શાવે છે કે જમીન સાફ કરવાનું કાર્ય થઈ ગયું હતું, જાેકે ૯ જુલાઈ સુધી મોટી બાંધકામ પ્રવૃત્તિ મર્યાદિત રહી હતી. ઈરાને અગાઉ જાહેર કર્યું ન હતું કે આ સ્થાન પર હુમલો થયો છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય પરમાણુ ઉર્જા એજન્સી (ૈંછઈછ) એ પાછળથી સ્પષ્ટતા કરી હતી કે સુવિધા હજુ પણ બાંધકામના ખૂબ જ પ્રારંભિક તબક્કામાં છે અને તેના તાજેતરના નિરીક્ષણ દરમિયાન તેમાં કોઈ પરમાણુ સામગ્રી શામેલ નથી.
ઈરાની મિસાઈલ હુમલાઓ મધ્ય પૂર્વમાં ચેતવણીઓ શરૂ કરે છે
જેમ જેમ અમેરિકાએ તેના હવાઈ અભિયાનને વધુ તીવ્ર બનાવ્યું, ઈરાને મધ્ય પૂર્વમાં ઘણા અમેરિકન સાથીઓને નિશાન બનાવતા મિસાઈલો અને ડ્રોનનો બીજાે મોજાે શરૂ કર્યો. બહેરીન, જાેર્ડન અને કુવૈતે આવનારા જાેખમોને રોકવા માટે હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓને સક્રિય કરી, જ્યારે ઇઝરાયલે ચેતવણી આપી હતી કે જાેર્ડન તરફ જતી મિસાઈલો ઇઝરાયલી પ્રદેશ માટે પણ જાેખમો પેદા કરી શકે છે.
જાેર્ડનની સેનાએ કહ્યું કે તેણે કોઈ જાનહાનિ કે મિલકતને નુકસાન પહોંચાડ્યા વિના અનેક ઈરાની મિસાઈલોને સફળતાપૂર્વક અટકાવી દીધી. જાેર્ડનની સરકારે બાદમાં હુમલાઓનો ઔપચારિક વિરોધ કરવા માટે ઈરાનના ચાર્જ ડી‘અફેર્સને બોલાવ્યા.
જાેર્ડનના બંદર શહેર અકાબા તરફ ઈરાની મિસાઈલો છોડવામાં આવ્યા બાદ ઈઝરાયલે રહેવાસીઓને કાટમાળ તેના પ્રદેશમાં પ્રવેશવાની શક્યતા અંગે ચેતવણી પણ આપી હતી. ઈલાતના અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે કાટમાળ વસ્તીવાળા વિસ્તારોમાં પહોંચતો અટકાવવા માટે બે ઇન્ટરસેપ્ટર મિસાઈલો છોડવામાં આવી હતી.
કુવૈતે જણાવ્યું હતું કે તેના એક વીજ ઉત્પાદન અને પાણીના ડિસેલિનેશન પ્લાન્ટ પર બે દિવસમાં બીજી વખત હુમલો થયો હતો જેના કારણે સુવિધામાં આગ લાગી હતી. દેશના વીજળી, પાણી અને નવીનીકરણીય ઉર્જા મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે આ ઘટના છતાં, રાષ્ટ્રીય પાવર ગ્રીડ સ્થિર રહ્યો હતો. આ હુમલાથી ચિંતા વધી છે કારણ કે કુવૈતના પીવાના પાણીનો લગભગ ૯૦ ટકા ડિસેલિનેશન પ્લાન્ટ દ્વારા પૂરો પાડવામાં આવે છે.
પ્રાદેશિક નેતાઓ ઈરાન પર નાગરિક માળખાને નિશાન બનાવવાનો આરોપ લગાવે છે
ગલ્ફ કોઓપરેશન કાઉન્સિલ (ય્ઝ્રઝ્ર) એ ઈરાનના નાગરિક સુવિધાઓ પરના હુમલાઓની કડક ટીકા કરી છે. ય્ઝ્રઝ્ર સેક્રેટરી-જનરલ જાસેમ મોહમ્મદ અલ-બુદાઈવીએ તેહરાન પર સમગ્ર પ્રદેશમાં મહત્વપૂર્ણ માળખાને નિશાન બનાવીને યુદ્ધ ગુના કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય માનવતાવાદી કાયદા હેઠળ, પુલ, પાવર સ્ટેશન અને પાણી સુવિધાઓ જેવા નાગરિક માળખા સામાન્ય રીતે લશ્કરી હુમલાઓથી સુરક્ષિત છે. જાે કે, જાે લશ્કરી હેતુઓ માટે તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો હોય તો આવા સ્થળો તે રક્ષણ ગુમાવી શકે છે. તેમ છતાં, આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા મુજબ હુમલાઓ પ્રમાણસર રહેવા અને નાગરિક નુકસાન ઘટાડવા જરૂરી છે.