દિલ્હી પોલીસ ક્રાઈમ બ્રાન્ચના આંતરરાજ્ય સેલે નકલી અને ગેરકાયદેસર રીતે મોંઘી કેન્સર દવાઓના વેચાણમાં સંડોવાયેલા આંતરરાજ્ય સિન્ડિકેટનો પર્દાફાશ કર્યો છે, જેમાં અત્યાર સુધીમાં ૧૭ લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે અને લગભગ ૯ કરોડ રૂપિયાની દવાઓ અને અન્ય સામગ્રી જપ્ત કરવામાં આવી છે. આ કાર્યવાહીમાં દિલ્હી-એનસીઆર, મુંબઈ, હૈદરાબાદ, હરિયાણા, ઉત્તર પ્રદેશ અને અન્ય રાજ્યોમાં ફેલાયેલા સપ્લાય નેટવર્કનો પર્દાફાશ થયો છે. પોલીસે સિન્ડિકેટ સાથે જાેડાયેલા સ્થળોએથી લગભગ ૫૦ લાખ રૂપિયા રોકડા પણ જપ્ત કર્યા છે.
ક્રાઈમ બ્રાન્ચના જણાવ્યા અનુસાર, આરોપીઓ અને તેમના પરિસરમાંથી કેન્સર વિરોધી દવાઓની ૫૮૮ ભરેલી શીશીઓ જપ્ત કરવામાં આવી છે. તપાસકર્તાઓએ છ ખાલી શીશીઓ, સાત ખાલી દવાના બોક્સ અને ૩,૦૨૧ યુનિટ અન્ય દવાઓ પણ જપ્ત કરી છે. જપ્ત કરાયેલી દવાઓ અને અન્ય સામગ્રીની કુલ કિંમત આશરે ૯ કરોડ રૂપિયા અંદાજવામાં આવી છે. તપાસ દરમિયાન લગભગ ૫૦ લાખ રૂપિયા રોકડા પણ જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે.
જપ્ત કરાયેલી મોંઘી કેન્સર દવાઓમાં ડાર્ઝાલેક્સ, ઇમ્ફિન્ઝી, એર્બિટક્સ, ઓપ્ડાયટા, ગાઝીવા, બાવેન્સિયો, એડસેટ્રિસ અને કીટ્રૂડાનો સમાવેશ થાય છે. ક્રાઈમ બ્રાન્ચને ૨૨ જૂન, ૨૦૨૬ ના રોજ સંગઠિત સિન્ડિકેટ વિશે માહિતી મળી હતી. તપાસ દરમિયાન, પૂર્વ દિલ્હી, રોહિણી અને મુંબઈમાં અનેક શંકાસ્પદ સ્થળોની ઓળખ કરવામાં આવી હતી.
દિલ્હી અને નવી મુંબઈમાં એક સાથે દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા
૧૧ જુલાઈના રોજ, ક્રાઈમ બ્રાન્ચે સાત ટીમો બનાવી અને દિલ્હી અને નવી મુંબઈમાં અનેક સ્થળોએ એક સાથે દરોડા પાડ્યા હતા. ડ્રગ્સ વિભાગ અને સ્થાનિક પોલીસ સાથે સંકલનમાં આ કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી હતી. ધરપકડ કરાયેલા આરોપીઓની વધુ તપાસ અને પૂછપરછમાં ધીમે ધીમે સિન્ડિકેટની વ્યાપક આંતરરાજ્ય સપ્લાય ચેઇનનો ખુલાસો થયો. ત્યારબાદ ૧૨ જુલાઈ, ૨૦૨૬ ના રોજ દિલ્હીના ક્રાઈમ બ્રાન્ચ પોલીસ સ્ટેશનમાં હ્લૈંઇ નોંધવામાં આવી હતી.
સિન્ડિકેટ ત્રણ મુખ્ય માધ્યમો દ્વારા દવાઓ મેળવતો હતો
તપાસકર્તાઓને જાણવા મળ્યું કે સિન્ડિકેટ ત્રણ પ્રાથમિક પદ્ધતિઓ દ્વારા મોંઘી કેન્સરની દવાઓ મેળવતો હતો. આરોપીઓએ કથિત રીતે અનધિકૃત સ્ત્રોતોમાંથી નકલી દવાઓ ખરીદી હતી. તેઓએ કેન્સરના દર્દીઓ માટે હોસ્પિટલોમાં રાખવામાં આવેલી દવાઓ પણ ડાયવર્ઝન અથવા ચોરી કરી હતી. વધુમાં, સરકારી સંસ્થાઓ અને વેરહાઉસ દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવતી દવાઓ ગેરકાયદેસર રીતે ડાયવર્ઝન કરવામાં આવી હતી અને કાળા બજારમાં રજૂ કરવામાં આવી હતી.
ચોરી કરેલી દવાઓ વેચતા પહેલા ફરીથી પેક કરવામાં આવી હતી
તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે દવાઓ માન્ય ઇન્વોઇસ, ખરીદી રેકોર્ડ અથવા ડ્રગ લાઇસન્સ વિના ખરીદવામાં આવી હતી. દવાઓને બજારમાં વિવિધ મધ્યસ્થીઓ દ્વારા પસાર કરવામાં આવે તે પહેલાં ઘરો અને અન્ય સ્થળોએ સંગ્રહિત કરવામાં આવી હતી. દવાઓને ફરીથી પેક કરવા માટે જૂના કાર્ટન અને ખાલી દવાના બોક્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હોવાનો આરોપ છે. તપાસકર્તાઓએ એ પણ શોધી કાઢ્યું કે એસીટોન જેવા રસાયણોનો ઉપયોગ કરીને બેચ નંબરો, મહત્તમ છૂટક કિંમતો અને અન્ય ઓળખ ચિહ્નો દૂર કરવામાં આવ્યા હતા. પરિવહન માટે દવાઓ પેક કરવા માટે થર્મોકોલ બોક્સ, બબલ રેપ, ટેપ અને પોલીથીનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હોવાનો આરોપ છે. પોલીસે રોકડ વ્યવહારો અને નાણાકીય વ્યવહારોની વિગતો ધરાવતી ડાયરીઓ અને રજિસ્ટર પણ જપ્ત કર્યા.
વિવિધ રાજ્યોમાંથી ૧૭ આરોપીઓની ધરપકડ
ધરપકડ કરાયેલા ૧૭ આરોપીઓની ઓળખ નીચે મુજબ છે.
અભિષેક વૈશ્ય (લક્ષ્મી નગર, દિલ્હી)
શુભમ કુમાર ચૌધરી (લક્ષ્મી નગર, દિલ્હી)
સૂરજ ચૌધરી (લક્ષ્મી નગર, દિલ્હી)
ગગન (ઇન્દિરાપુરમ, ગાઝિયાબાદ)
સતીશ કુમાર (ગોવિંદપુરી, દિલ્હી)
મુકેશ (ગુરુગ્રામ)
આયુષ કુમાર (નવી મુંબઈ)
વિશ્વાસ ત્યાગી (ગાઝિયાબાદ)
પરમજીત શિયોરાન (ઝજ્જર, હરિયાણા)
આનંદ કુમાર (નોઈડા)
શ્રીનિવાસુલુ કાલવા (હૈદરાબાદ)
રામદાસ સતીશ કુમાર (હૈદરાબાદ)
માલુગરી શ્રીનાથ રેડ્ડી (હૈદરાબાદ)
મયંક ગર્ગ (ગુરુગ્રામ)
દીપક ઉર્ફે રવિ (ફરીદાબાદ)
જસવંત શર્મા (ફરીદાબાદ)
મનીષ શર્મા (અલવર, રાજસ્થાન)
દવાના ડાયવર્ઝનમાં હોસ્પિટલનો સ્ટાફ કથિત રીતે સામેલ છે
તપાસમાં પણ ખુલાસો થયો છે હોસ્પિટલોમાં કામ કરતા લોકો અને મેડિકલ સ્ટોર્સ સાથે સંકળાયેલા વ્યક્તિઓની સંડોવણીનો આરોપ. હૈદરાબાદમાં, તપાસકર્તાઓએ હોસ્પિટલમાંથી દર્દીઓ માટે બનાવાયેલી કેન્સરની દવાઓના કથિત રીતે અન્યત્ર વાળવાનો પર્દાફાશ કર્યો. ફરીદાબાદમાં, હોસ્પિટલના ઓન્કોલોજી વિભાગ સાથે સંકળાયેલા નર્સિંગ સ્ટાફની ભૂમિકા બહાર આવી છે.
આરોપીઓમાંથી એક કથિત રીતે હોસ્પિટલમાં નર્સિંગ ઇન્ચાર્જ તરીકે કામ કરતો હતો, જ્યારે બીજાે એક અગાઉ ઓન્કોલોજિસ્ટના અંગત સહાયક તરીકે કામ કરતો હતો. અલવરમાં, ધરપકડ કરાયેલા આરોપીએ દર્દીઓ માટે હોસ્પિટલમાં રાખવામાં આવેલા કેન્સર વિરોધી ઇન્જેક્શનને અન્યત્ર વાળ્યા હોવાનું કહેવાય છે.
ક્રાઇમ બ્રાન્ચે શું મેળવ્યું?
તપાસમાં આ વસ્તુઓ મળી આવી છે:-
કેન્સર વિરોધી દવાઓની ૫૮૮ ભરેલી શીશીઓ
૬ ખાલી શીશીઓ
૭ ખાલી દવાના બોક્સ
૩,૦૨૧ યુનિટ અન્ય દવાઓ
લગભગ ૫૦ લાખ રૂપિયા રોકડા
ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણો
રજિસ્ટર અને ડાયરીઓ
દવાઓના રિપેકેજિંગ માટે વપરાતી સામગ્રી
વ્યાપક વિતરણ નેટવર્કમાં તપાસ ચાલી રહી છે
ક્રાઇમ બ્રાન્ચ હવે સિન્ડિકેટના બાકીના સભ્યોને ઓળખવા, દવાઓના મૂળ સ્ત્રોતો શોધવા અને સમગ્ર વિતરણ નેટવર્કનો નકશો બનાવવા માટે કામ કરી રહી છે. તપાસકર્તાઓ દવાઓ મેળવનારા અંતિમ ખરીદદારો અને લાભાર્થીઓને ઓળખવાનો પણ પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. રોકડ વ્યવહારો અને સિન્ડિકેટના વ્યાપક નાણાં નેટવર્ક સહિત નાણાકીય ટ્રેઇલની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. પોલીસે જણાવ્યું હતું કે તપાસ આગળ વધતાં વધુ ધરપકડો અને વસૂલાત થવાની શક્યતા છે.
દિલ્હીમાં અગાઉનું નકલી કેન્સર ડ્રગ રેકેટ
દિલ્હીમાં વધુ એક નકલી કેન્સર ડ્રગ રેકેટ જાેવા મળ્યા બાદ તાજેતરની કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે જેમાં છેતરપિંડી કરનારાઓએ લગભગ ૧૦૦ રૂપિયાની દવાઓ ૩ લાખ રૂપિયા સુધી વેચી હતી, જે કેન્સરના દર્દીઓને નકલી અને ગેરકાયદેસર રીતે ડાયવર્ટ કરાયેલી દવાઓ દ્વારા ઉભા થતા ગંભીર જાેખમોને પ્રકાશિત કરે છે.