ઓડિશામાં અદાણી પોર્ટ્સ એન્ડ સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક ઝોન દ્વારા સંચાલિત ધામરા પોર્ટે તેનો સંપૂર્ણ વીજળી વપરાશ નવીનીકરણીય ઊર્જા પર ખસેડ્યો છે, જે ભારતનું પ્રથમ મોટા પાયે ખાનગી મલ્ટી-કાર્ગો પોર્ટ બન્યું છે જે સંપૂર્ણપણે નવીનીકરણીય વીજળી પર કાર્યરત છે, કંપનીના જણાવ્યા અનુસાર.
વાર્ષિક ૪૮ મિલિયન ટન (સ્) થી વધુ કાર્ગોનું સંચાલન કરતું આ બંદર હવે નવીનીકરણીય સ્ત્રોતોમાંથી માસિક વીજળીની માંગના ૯૦ લાખ યુનિટથી વધુને પૂર્ણ કરે છે. તેના વર્તમાન સંચાલન સ્તરે, તેનો નવીનીકરણીય વીજળી વપરાશ વાર્ષિક ધોરણે ૧૦૮ ગીગાવોટ-કલાક (ય્ઉર) કરતાં વધી જાય છે, છઁજીઈઢ એ જણાવ્યું હતું.
ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ થી અમલમાં આવેલ આ પરિવર્તન છઁજીઈઢ ની લાંબા ગાળાની નેટ-ઝીરો વ્યૂહરચનાનો એક ભાગ છે અને ઊર્જા-સઘન બંદર કામગીરીના પર્યાવરણીય પ્રદર્શનમાં સુધારો કરતી વખતે ખરીદેલી વીજળી સાથે સંકળાયેલ ઉત્સર્જન ઘટાડવાની અપેક્ષા છે.
ઓડિશાના નિયમનકારી માળખા હેઠળ કેપ્ટિવ નવીનીકરણીય ઊર્જા, તૃતીય-પક્ષ ઍક્સેસ વ્યવસ્થા અને ગ્રીન-પાવર પ્રાપ્તિના સંયોજન દ્વારા આ સંક્રમણ પ્રાપ્ત થયું છે.
ધામરાની નવીનીકરણીય વીજળીનો લગભગ ૨૫-૩૦ ટકા હિસ્સો છઁજીઈઢ ના ગુજરાતના ખાવડા ખાતેના કેપ્ટિવ હાઇબ્રિડ પાવર પ્લાન્ટમાંથી આવે છે, જ્યારે બાકીની ૧૦-૧૫ ટકા વીજળી થર્ડ-પાર્ટી એક્સેસ દ્વારા મેળવવામાં આવે છે. બાકીની જરૂરિયાત ઓડિશાની વિતરણ ઉપયોગિતા સાથે ગ્રીન કન્ઝ્યુમર વ્યવસ્થા દ્વારા પૂરી કરવામાં આવે છે.
નવીનીકરણીય વીજળી હવે બંદર પર ચોવીસ કલાક કામગીરીને શક્તિ આપે છે, જેમાં કાર્ગો હેન્ડલિંગ, સ્ટોરેજ, રેલ-લિંક્ડ પ્રવૃત્તિઓ અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ માળખાકીય સુવિધાઓનો સમાવેશ થાય છે.
હલ્દિયા અને પારાદીપ વચ્ચે ઓડિશા કિનારે સ્થિત ધામરા, પૂર્વી ભારતના મુખ્ય ડીપ-ડ્રાફ્ટ બંદરોમાંનું એક છે. તેની સ્થાપિત ક્ષમતા ૬૦ સ્ છે અને માર્ચ ૨૦૨૬ માં પૂરા થયેલા નાણાકીય વર્ષમાં ૪૮.૮ સ્ કાર્ગોનું સંચાલન કરવામાં આવ્યું હતું.
બંદરમાં છ ડ્રાય-કાર્ગો બર્થ, રેપિડ-લોડિંગ સિલો, વેગન ટિપલર્સ, ટ્રેક હોપર્સ, મિકેનાઇઝ્ડ સ્ટોરેજ યાર્ડ અને જેટી સાધનો છે, તેમજ ઓડિશા, ઝારખંડ અને પશ્ચિમ બંગાળમાં ખનિજ સમૃદ્ધ અંતરિયાળ વિસ્તારો સાથે રેલ અને રોડ કનેક્ટિવિટી છે.
આ પગલાથી ધામરા નવીનીકરણીય વીજળી પર ર્નિભરતા વધારવા માટે નવીનતમ મોટા પાયે ઔદ્યોગિક અને લોજિસ્ટિક્સ સુવિધા બનશે કારણ કે કંપનીઓ કામગીરીમાંથી ઉત્સર્જન ઘટાડવા અને લાંબા ગાળાના ડીકાર્બોનાઇઝેશન લક્ષ્યોને પૂર્ણ કરવા માંગે છે.