નવીદિલ્હી
પાકિસ્તાનમાં લગભગ તમામ ૩૦ મોબાઇલ ફોન એસેમ્બલી યુનિટ ત્રણ વિદેશી બ્રાન્ડ સહિત તમામ યુનિટ બંધ થઈ ગયા છે કારણ કે આયાત પ્રતિબંધોને કારણે ઉત્પાદકો પાસે કાચો માલ ખતમ થઈ ગયો છે. જેના કારણે લગભગ ૨૦,૦૦૦ કર્મચારીઓનું ભવિષ્ય દાવ પર લાગી ગયું છે. પાકિસ્તાન પાસે વિદેશી હૂંડિયામણની અછત છે, તેથી જ તેણે ઘણા ઉત્પાદનોની આયાત પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. જાે કે, આ આયાત પ્રતિબંધોએ ઉદ્યોગોને ચલાવવા માટે જરૂરી સામગ્રીની તીવ્ર અછત ઊભી કરી છે. અત્યાર સુધીમાં સેંકડો ગારમેન્ટ ફેક્ટરીઓ બંધ થઈ ગઈ છે અને હજારો લોકો બેરોજગાર થઈ ગયા છે. રોકડની તંગીવાળા દેશમાં મોટાભાગના ફોન એસેમ્બલી યુનિટોએ તેમની કામગીરી બંધ કરી દીધી છે. તેમણે કર્મચારીઓને એપ્રિલનો અડધો પગાર એડવાન્સ ચૂકવીને રજા આપી દીધી છે. રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તેમને કહેવામાં આવ્યું છે કે પ્રોડક્શન શરૂ થતાં જ તેમને પાછા બોલાવવામાં આવશે. એક મોબાઈલ ફોન નિર્માતાએ રમઝાન માટે કર્મચારીઓને ઘરે મોકલવા પર નિરાશા વ્યક્ત કરી. તેણે અખબારને કહ્યું, ‘મારા પરિવારમાં ત્રણ મોબાઈલ પ્રોડક્શન યુનિટ છે અને બધા બંધ છે.’ નિર્માતા સરકારી નીતિઓનો ઉલ્લેખ કરી રહ્યો હતો જેણે આયાતકાર માટે લેટર ઓફ ક્રેડિટ (ન્ઝ્ર) મેળવવાનું મુશ્કેલ બનાવ્યું છે. રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તેણે મોબાઈલ ફોનના ઉત્પાદનમાં વપરાતા મુખ્ય ઉપકરણો અને ઘટકોની આયાત બંધ કરી દીધી છે. ડોને જણાવ્યું હતું કે દેશના ટોચના મોબાઈલ ફોન ઉત્પાદક સંગઠને આઈટી મંત્રાલયને જાણ કરી છે કે સ્થાનિક મોબાઈલ સપ્લાય લગભગ બંધ થઈ ગઈ છે અને બજારો પણ મોબાઈલ ફોનની અછતનો સામનો કરી રહ્યા છે. એસોસિએશનના પ્રમુખે જણાવ્યું હતું કે પરિસ્થિતિ ગ્રાહકો માટે એટલી જ પરેશાનીકારક છે, સ્થાનિક રીતે ઉત્પાદિત મોબાઇલ સેટ માટે વધુ કિંમત ચૂકવવી પડે છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ઓછી કિંમતના આયાતી ફોન અને સ્થાનિક રીતે એસેમ્બલ એકમોની કિંમત નજીક આવી રહી છે, જે તેમણે કહ્યું હતું કે આખરે સ્થાનિક સેટના વેચાણને નુકસાન થશે. ચેરમેને જણાવ્યું હતું કે દેશનો મોબાઇલ ઉદ્યોગ, જેમાં ત્રણ વિદેશી ખેલાડીઓ સહિત ૩૦ ઉત્પાદકોનો સમાવેશ થાય છે, તે બંધ થવાના આરે છે કારણ કે તેમની પાસે કાચો માલ લગભગ સમાપ્ત થઈ ગયો છે, જે મોટાભાગે ચીન, દક્ષિણ કોરિયા અને વિયેતનામમાંથી આવે છે. અહેવાલ મુજબ, મોબાઇલ ઉત્પાદકોએ જણાવ્યું હતું કે ઉદ્યોગને સંપૂર્ણ ક્ષમતા સાથે કામ કરવા માટે દર મહિને ઇં ૧૭૦ મિલિયન મૂલ્યના આયાતી પુર્જાની જરૂર પડે છે, પરંતુ સરકાર ડૉલરની તંગી વચ્ચે લેટર્સ ઑફ ક્રેડિટ ખોલવાની મંજૂરી આપી રહી નથી. તેમણે કહ્યું કે ડિસેમ્બરના છેલ્લા અઠવાડિયાથી ક્રેડિટનો કોઈ પત્ર જારી કરવામાં આવ્યો નથી. એસોસિએશનના પ્રમુખે કહ્યું કે સ્થાનિક ઉત્પાદકોએ તેમના કામદારોને ઘરે મોકલી દીધા છે અને ૯૦ ટકા ચીની નિષ્ણાતો તેમના દેશમાં પાછા ફર્યા છે. ડોને ચેરમેનને ટાંકીને કહ્યું હતું કે, “આ એક મોબાઈલ નિર્માતા તરીકે પાકિસ્તાનની પ્રતિષ્ઠાને ગંભીર ફટકો છે.” પાકિસ્તાન ગયા વર્ષે એપ્રિલથી સરેરાશ દર મહિને ૨.૫ મિલિયન ફોનનું ઉત્પાદન કરી રહ્યું છે, જે કુલ માંગના લગભગ ૯૦ ટકા પૂરા કરે છે અને માત્ર હાઇ-એન્ડ સેટની આયાત કરવામાં આવે છે. દરમિયાન, માર્ચમાં દેશનો વાર્ષિક ધોરણે ફુગાવો ૩૫.૩૭ ટકા પર પહોંચ્યો હતો – જે લગભગ પાંચ દાયકામાં સૌથી વધુ છે. વડા પ્રધાન શેહબાઝ શરીફની આગેવાની હેઠળની સરકાર ઇન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડ (ૈંસ્હ્લ) પાસેથી ઇં૧.૧ બિલિયનની રકમ મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે, પરંતુ હજુ સુધી તેમાં સફળતા મળી નથી.
