કંબોડિયા અને થાઇલેન્ડ યુદ્ધવિરામ જાળવવા અને તટસ્થ નિરીક્ષકોને મંજૂરી આપવા સંમત થયા, કારણ કે અમેરિકાએ દાયકાઓમાં તેમની સૌથી ભયંકર સરહદી અથડામણો પછી દક્ષિણપૂર્વ એશિયાઈ પડોશીઓ વચ્ચે “ઉચ્ચ સ્તરનો અવિશ્વાસ” હોવાનું જણાવ્યું હતું.
કુઆલાલંપુરમાં યોજાયેલી બંને રાષ્ટ્રોના વરિષ્ઠ સુરક્ષા અધિકારીઓની બેઠકમાં યુદ્ધવિરામને કડક રીતે લાગુ કરવા અને સરહદી તણાવ ઓછો કરવા માટેના પગલાંના સમૂહને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી, જેમાં બેંગકોક અને ફ્નોમ પેન્હમાં તૈનાત આસિયાન સંરક્ષણ જાેડાણોની વચગાળાની ટીમ દ્વારા યુદ્ધવિરામ નિરીક્ષણનો સમાવેશ થાય છે. આ ટીમોનું નેતૃત્વ મલેશિયન જાેડાણો દ્વારા કરવામાં આવશે.
કંબોડિયા અને થાઇ અધિકારીઓએ ગુરુવારે અલગ-અલગ બ્રીફિંગમાં જણાવ્યું હતું કે, કહેવાતી જનરલ બોર્ડર કમિટીની બેઠકમાં તેમની લગભગ ૮૦૦-કિલોમીટર (૫૦૦-માઇલ) વિવાદિત સરહદ પર સૈનિકો અને શસ્ત્રો ખસેડવા અથવા મજબૂત ન કરવા પર પણ સંમતિ દર્શાવવામાં આવી હતી. મલેશિયા, ચીન અને યુએસના પ્રતિનિધિઓએ નિરીક્ષક તરીકે સરહદ વાટાઘાટોમાં હાજરી આપી હતી.
તણાવ ઓછો કરવા માટેના નવીનતમ પગલાં સરહદની બંને બાજુ પાંચ દિવસની અથડામણથી વિસ્થાપિત લાખો નાગરિકોને ઘરે પાછા ફરવામાં મદદ કરી શકે છે. ૨૯ જુલાઈના યુદ્ધવિરામ પછી પણ, બંને દેશોએ સરહદ પર સૈનિકો અને શસ્ત્રો તૈનાત કરવાનું ચાલુ રાખ્યું છે, કારણ કે અથડામણમાં ૪૦ થી વધુ લોકો માર્યા ગયા હતા અને ઘણા વધુ ઘાયલ થયા હતા.
મલેશિયાના વડા પ્રધાન અનવર ઇબ્રાહિમ દ્વારા પ્રાદેશિક બ્લોક આસિયાનના અધ્યક્ષ તરીકે મધ્યસ્થી કરાયેલા યુદ્ધવિરામ પછી સરહદ વાટાઘાટો થઈ હતી, જે યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના દબાણ વચ્ચે આવી હતી, જેમણે વેપાર ટેરિફનો ઉપયોગ લાભ તરીકે કર્યો હતો. જ્યારે સરહદો મોટાભાગે શાંત રહી છે, ત્યારે મલેશિયામાં યુએસ રાજદૂતે કહ્યું હતું કે “ઉચ્ચ સ્તરનું તણાવ” છે અને વોશિંગ્ટન બંને દેશોને વધુ સંઘર્ષ ટાળવામાં મદદ કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.
થાઈ-કંબોડિયા સંઘર્ષ તેના મૂળ વસાહતી યુગના નકશા અને સંધિઓથી ઉદ્ભવતા લાંબા સમયથી ચાલતા તણાવમાં છે જે તેમની વહેંચાયેલ સરહદને વ્યાખ્યાયિત કરે છે. ગયા મહિને તીવ્ર લડાઈમાં ફાટી નીકળતા પહેલા ૨૦૧૧ ની અથડામણોથી સંબંધો પ્રમાણમાં સ્થિર રહ્યા હતા જેમાં ડઝનેક લોકો માર્યા ગયા હતા.
બંને દેશોએ સંયુક્ત નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે “મીટિંગ દ્વારા ઉત્પન્ન થયેલ સકારાત્મક ગતિ બંને પક્ષોના સ્થાયી શાંતિ, સ્થિરતા, સહયોગ અને તેમના પરસ્પર લાભના વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સાથે મળીને કામ કરવાના સહિયારા નિર્ધારને પ્રતિબિંબિત કરે છે.”
થાઇલેન્ડ, જેણે અગાઉ કંબોડિયા પર યુદ્ધવિરામ કરારનો ભંગ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો, તેણે કહ્યું કે ફ્નોમ પેન્હે સંઘર્ષના ઉકેલમાં પ્રામાણિકતા દર્શાવી છે. દરમિયાન, વડા પ્રધાન હુન માનેટે થાઇલેન્ડને તેની કસ્ટડીમાં રાખવામાં આવેલા ૧૮ કંબોડિયન સૈનિકોને તાત્કાલિક મુક્ત કરવા કહ્યું.
“થાઇલેન્ડ અને કંબોડિયા એવા પડોશી છે જે એક સામાન્ય સરહદ ધરાવે છે અને એકબીજાથી દૂર ખસી શકતા નથી,” થાઇ નાયબ સંરક્ષણ પ્રધાન નટ્ટાફોન નાર્કફાનિટે પત્રકારોને જણાવ્યું. “જાે બંને દેશો આ મુદ્દાને ઝડપથી ઉકેલી શકે છે, તો આપણા વહેંચાયેલા સરહદી વિસ્તારમાં શાંતિ પાછી આવશે અને આપણા લોકો તેમનું સામાન્ય જીવન ફરી શરૂ કરી શકશે.”
સરહદ સમિતિ વિવાદોને ઉકેલવા માટે થાઇલેન્ડ અને કંબોડિયા વચ્ચે અનેક દ્વિપક્ષીય પદ્ધતિઓમાંથી એક છે. કંબોડિયા દ્વારા આયોજિત બેઠક બેંગકોકની વિનંતી પર કુઆલાલંપુર ખસેડવામાં આવી હતી.
મલેશિયામાં યુએસ રાજદૂત એડગાર્ડ કાગને જણાવ્યું હતું કે યુદ્ધવિરામનો અમલ કરવા માટે કંબોડિયા અને થાઇલેન્ડને ઉચ્ચતમ સ્તરથી લઈને સરહદ પર સૈનિકો સુધી મજબૂત પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવવાની જરૂર છે. બંને દેશો વચ્ચેના તણાવ અને અવિશ્વાસને ધ્યાનમાં રાખીને, યુએસ યુદ્ધવિરામ જાળવી રાખવા માટે આસિયાનના નિરીક્ષક મિકેનિઝમને સમર્થન આપશે, કાગને કુઆલાલંપુરમાં એક જૂથ મુલાકાતમાં પત્રકારોને જણાવ્યું હતું.
“ટકાઉ અને અસરકારક યુદ્ધવિરામ મેળવવાનો શ્રેષ્ઠ રસ્તો શું છે તે શોધવા માટે તમામ પક્ષો માટે કામ કરવાનું ચાલુ રાખવું મહત્વપૂર્ણ રહેશે,” કાગને કહ્યું. “બંને પક્ષો વચ્ચે પૂરતો અવિશ્વાસ છે, તેથી કોઈક પ્રકારની બાહ્ય દેખરેખની જરૂર પડશે, જેથી તેઓ વિશ્વાસ કરી શકે કે શું થાય છે તેનું કોઈ પ્રકારનું સ્વતંત્ર મૂલ્યાંકન થશે.”
થાઈલેન્ડના નટ્ટાફોને જણાવ્યું હતું કે, થાઈલેન્ડ અને કંબોડિયા બે અઠવાડિયામાં તેમના પ્રાદેશિક સૈન્ય કમાન્ડરોની બેઠક બોલાવવા સંમત થયા છે. સરહદ સમિતિ એક મહિનામાં ફરી મળશે, અને થાઈલેન્ડ લેન્ડમાઈન ક્લિયરન્સ અને સાયબર ક્રાઈમ દમનમાં સંયુક્ત સહયોગનો પ્રસ્તાવ મૂકવાની યોજના ધરાવે છે, એમ તેમણે ઉમેર્યું.