મહારાષ્ટ્રના પુણે અને પિંપરી-ચિંચવાડમાં શંકાસ્પદ નકલી દારૂ પીવાથી ઓછામાં ઓછા ૧૩ લોકોના મોત થયા છે, જેના કારણે બહુવિધ એજન્સીઓ દ્વારા તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે. પિંપરી ચિંચવાડના ફુગેવાડીમાં, ૨૪ કલાકમાં આઠ લોકોના મોત થયા હતા. ગુરુવારે સાત અને બુધવારે મોડી રાત્રે એકના મોત થયા હતા. વિસ્તારના વધુ ચાર રહેવાસીઓ સારવાર હેઠળ હતા અને તેમની હાલત ગંભીર હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.
પુણેમાં પાંચ મૃત્યુ નોંધાયા હતા, જેમાં કાલે પડલમાં ત્રણ અને હડપસરમાં બેનો સમાવેશ થાય છે. રહેવાસીઓએ મૃત્યુને નકલી દારૂના સેવનથી જાેડી દીધા હતા, જાેકે પોલીસે કહ્યું હતું કે મૃત્યુનું ચોક્કસ કારણ ફોરેન્સિક અને પોસ્ટમોર્ટમ રિપોર્ટ આવ્યા પછી જ જાણી શકાશે.
તપાસકર્તાઓએ જણાવ્યું હતું કે પીડિતોમાં નોંધાયેલા લક્ષણોમાં સમાનતા હતી. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ઘણા લોકોએ ચક્કર આવવા, બેચેની, મોંમાંથી ફીણ આવવા, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અને હૃદયના ધબકારામાં અચાનક ઘટાડો થવાની ફરિયાદ કરી હતી.
પોલીસે જણાવ્યું હતું કે ઓછામાં ઓછા એક મૃતક વ્યક્તિમાં દારૂ મળી આવ્યો હતો. તબીબી અહેવાલો ઉપલબ્ધ ન થાય ત્યાં સુધી અધિકારીઓએ કંઈપણ નિષ્કર્ષ કાઢવા સામે ચેતવણી આપી હતી.
પોલીસે જણાવ્યું હતું કે તેમણે પુણે જિલ્લામાં ગેરકાયદેસર દારૂના ઉત્પાદન અને વિતરણના વ્યાપક નેટવર્કનો પર્દાફાશ કર્યો છે. તપાસનું ધ્યાન યોગેશ વાનખેડે પર કેન્દ્રિત થયું, જે ગુનાહિત રેકોર્ડ ધરાવતો કથિત બુટલેગર હતો.
વાનખેડેની ધરપકડ એવા સ્થળોએ કરવામાં આવી હતી જ્યાં દારૂ સપ્લાય કરવામાં આવતો હતો. ઘણા શંકાસ્પદોની અટકાયત કરવામાં આવી હતી.
પોલીસ, એક્સાઇઝ અધિકારીઓ અને ફોરેન્સિક નિષ્ણાતો સપ્લાય ચેઇનને શોધવા, વિતરકોને ઓળખવા અને જપ્ત કરાયેલા દારૂની ચોક્કસ રચના નક્કી કરવા માટે કામ કરી રહ્યા હતા. પિંપરી-ચિંચવાડ પોલીસે નાગરિકોને વિનંતી કરી છે કે આ તબક્કે તમામ મૃત્યુને એક જ કારણ સાથે ન જાેડો.
“ફુગેવાડી-દાપોડી વિસ્તારમાં નોંધાયેલા મૃત્યુની પ્રાથમિક તપાસ સૂચવે છે કે દરેક કેસ સ્વતંત્ર સ્વભાવનો હોય તેવું લાગે છે. પરિવારના સભ્યોના નોંધાયેલા નિવેદનો દર્શાવે છે કે મૃતકોમાંથી ચારનો દારૂ પીવાનો કોઈ ઇતિહાસ નહોતો, જ્યારે એક વ્યક્તિ દારૂ પીતો હોવાનું જાણવા મળ્યું છે,” પોલીસે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું.
“અત્યાર સુધી ઉપલબ્ધ માહિતીના આધારે, આ મૃત્યુને કોઈ એક કારણ સાથે જાેડવાનું વહેલું ગણાશે. મૃત્યુનું ચોક્કસ કારણ પોસ્ટમોર્ટમ અને તબીબી તપાસના અહેવાલો પ્રાપ્ત થયા પછી જ નક્કી કરવામાં આવશે. નાગરિકોને વિનંતી છે કે તેઓ અફવાઓ પર વિશ્વાસ ન કરે અથવા ફેલાવે નહીં. વિગતવાર તપાસ ચાલી રહી છે.”
તપાસકર્તાઓને શંકા છે કે પુણે અને પિંપરી-ચિંચવડમાં સપ્લાય કરતા પહેલા દેશી દારૂમાં લગભગ ૨૧૫ લિટર મિથેનોલ ભેળવવામાં આવ્યું હતું. મિથેનોલ એક અત્યંત ઝેરી ઔદ્યોગિક રસાયણ છે. ઓછી માત્રામાં પણ અંધત્વ, અંગ નિષ્ફળતા અને મૃત્યુ થઈ શકે છે.
આ બાબતથી વાકેફ લોકોએ જણાવ્યું હતું કે મિથેનોલના વેચાણ અને પુરવઠા પર અપૂરતી દેખરેખ આ ઘટનામાં ફાળો આપી શકે છે. ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન સહિત નિયમનકારી અધિકારીઓની ભૂમિકા પણ તપાસ હેઠળ આવે તેવી અપેક્ષા છે.