લંડન હાઈકોર્ટે ચુકાદો આપ્યો છે કે, ભાગેડુ હીરા ઉદ્યોગપતિ નીરવ મોદીએ તેમની એક કંપનીને આપવામાં આવેલી લોન સાથે જોડાયેલી વ્યક્તિગત ગેરંટી હેઠળ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાને ઇં૧૦.૭ મિલિયન (રૂ. ૧૦૦ કરોડથી વધુ) થી વધુ ચૂકવવા પડશે. આ ચુકાદાને જાહેર ક્ષેત્રની બેંક માટે મોદી પાસેથી બાકી રકમ વસૂલવાના પ્રયાસોમાં એક મોટી કાનૂની જીત તરીકે જોવામાં આવી રહી છે, જે હાલમાં લંડનની જેલમાં બંધ છે અને ભારત પ્રત્યાર્પણ સામે લડી રહ્યો છે.
મંગળવારે લંડન સકિર્ટ કોમશિર્યલ કોર્ટમાં ચુકાદો આપતા ન્યાયાધીશ સિમોન ટિંકલરે જણાવ્યું હતું કે, “શ્રી મોદી બેંકને વ્યક્તિગત ગેરંટી હેઠળ ઇં૪.૧ મિલિયન (આશરે રૂ. ૩૮.૯ કરોડ) ની મુખ્ય રકમ માટે જવાબદાર છે. બેંક દ્વારા નિર્ધારિત આધારે ગણતરી કરાયેલ વ્યાજ ઉમેરવાનું છે. શ્રી મોદીએ બેંકને તે રકમ માટે હકદાર ન હોવાનું સમજાવવા માટે કોઈ બચાવ કર્યો નથી.”
કેસ શેના વિશે હતો?
આ વિવાદ ૨૦૧૨ માં બેંક ઓફ ઈન્ડિયા દ્વારા દુબઈ સ્થિત કંપની ફાયરસ્ટાર ડાયમંડ હ્લઢઈ ને આપવામાં આવેલી લોન સાથે સંબંધિત છે. એક વર્ષ પછી, નીરવ મોદીએ વ્યક્તિગત ગેરંટી પર હસ્તાક્ષર કર્યા, જો કંપની આમ કરવામાં નિષ્ફળ જાય તો લોન ચૂકવવા માટે પોતાને જવાબદાર ઠેરવ્યા.
૨૦૧૮ માં કથિત પંજાબ નેશનલ બેંક (ઁદ્ગમ્) છેતરપિંડી પ્રકાશમાં આવ્યા પછી, બેંકે લોન પાછી ખેંચી લીધી અને કંપની અને મોદી બંને પાસેથી ચુકવણીની માંગણી કરી. કોર્ટના જણાવ્યા મુજબ, આ માંગણીઓનો કોઈ જવાબ મળ્યો નહીં.
કોર્ટે નીરવ મોદીની દલીલોને ફગાવી દીધી
કાર્યવાહી દરમિયાન, મોદીએ દલીલ કરી હતી કે વ્યક્તિગત ગેરંટી લાગુ કરી શકાતી નથી. તેમણે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે તેમને બેંક તરફથી માન્ય ચુકવણી નોટિસ મળી નથી અને લોન વ્યવસ્થા સમાપ્ત કરવાના બેંકના ર્નિણય પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો.
જોકે, ન્યાયાધીશ સિમોન ટિંકલરે આ દલીલોને ફગાવી દીધી અને કહ્યું કે બેંક ઓફ ઈન્ડિયા બાકી રકમ વસૂલવા માટે હકદાર છે. કોર્ટે કહ્યું કે મોદી ગેરંટી હેઠળ બેંકને બાકી રકમ કેમ ન મળવી જોઈએ તે સમજાવતો માન્ય બચાવ પૂરો પાડવામાં નિષ્ફળ ગયો છે.
કેસમાં એક મુખ્ય મુદ્દો એ હતો કે શું મોદીને બેંક દ્વારા મોકલવામાં આવેલી ચુકવણી નોટિસ મળી હતી. મોદીએ કેટલીક નોટિસો પ્રાપ્ત કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો, અને દાવો કર્યો હતો કે જ્યારે તે પહોંચાડવામાં આવી ત્યારે તે ભારતમાં ન હતા. જોકે, કોર્ટે શોધી કાઢ્યું હતું કે નોટિસો સફળતાપૂર્વક બજાવવામાં આવી હતી.
ચુકાદામાં નોંધ્યું હતું કે એક નોટિસ લંડન જેલમાં મોકલવામાં આવી હતી જ્યાં મોદી હાલમાં કેદ છે, જ્યારે બીજી નોટિસ અગાઉ તેમની કાનૂની ટીમ સાથે શેર કરવામાં આવી હતી.
પીએનબી છેતરપિંડીની અસર ધ્યાનમાં લેવામાં આવી
કોર્ટે ફાયરસ્ટાર ગ્રુપ પર કથિત પીએનબી છેતરપિંડીની અસરનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. જસ્ટિસ ટિંકલરે અવલોકન કર્યું હતું કે ૨૦૧૮ માં છેતરપિંડીના આરોપો સામે આવ્યા પછી, એવું તારણ કાઢવું વાજબી હતું કે ફાયરસ્ટાર કંપનીઓની નાણાકીય સ્થિતિ નોંધપાત્ર રીતે પ્રભાવિત થઈ હતી, જેનાથી ધિરાણકર્તાઓ માટે જોખમ વધ્યું હતું.
ચુકાદામાં ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૮ માં મોદી દ્વારા મોકલવામાં આવેલા એક ઇમેઇલનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં તેમણે સ્વીકાર્યું હતું કે પરિસ્થિતિએ જૂથની તેની નાણાકીય જવાબદારીઓ પૂર્ણ કરવાની ક્ષમતાને અસર કરી હતી.
તેના અંતિમ ચુકાદામાં, કોર્ટે નીરવ મોદી દ્વારા સહી કરાયેલ વ્યક્તિગત ગેરંટીની માન્યતાને સમર્થન આપ્યું હતું અને પુષ્ટિ આપી હતી કે બેંક ઓફ ઈન્ડિયા લાગુ વ્યાજ સાથે મૂળ રકમ વસૂલવા માટે હકદાર છે.